Một hành trình huấn luyện thăng tiến rất nhanh
Matthias Jaissle bước vào nghề huấn luyện từ khá sớm sau khi sự nghiệp cầu thủ bị chấn thương cắt ngắn. Ông bắt đầu làm trợ lý tại hệ thống trẻ RB Leipzig từ năm 2014, chuyển sang Brøndby năm 2017, rồi tiếp quản đội U18 Red Bull Salzburg vào năm 2019. Đầu năm 2021, Jaissle được giao dẫn dắt FC Liefering, đội bóng phát triển cầu thủ trẻ thuộc hệ thống Salzburg.
Bước ngoặt đến vào mùa hè 2021, khi Jaissle được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội một Red Bull Salzburg ở tuổi 33. Ngay mùa đầu tiên, ông giúp đội bóng giành cú đúp vô địch quốc gia và Cúp quốc gia Áo, trước khi bảo vệ thành công chức vô địch quốc gia ở mùa tiếp theo.
Hai mùa tại Salzburg đưa tên tuổi Jaissle ra sân khấu châu Âu, đặc biệt qua hành trình tại Champions League 2021/22. Đội bóng Áo đánh bại Lille, Wolfsburg và Sevilla trên sân nhà, qua đó lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua vòng bảng giải đấu. Salzburg sau đó hòa Bayern Munich 1-1 ở lượt đi vòng 1/8, nhưng thua 1-7 trong trận lượt về và bị loại với tổng tỷ số 2-8.
Kết quả nặng nề không xóa được dấu ấn của một tập thể trẻ, thi đấu giàu năng lượng, chủ động gây sức ép và sẵn sàng đưa bóng lên phía trước với tốc độ cao. Đó cũng là giai đoạn Jaissle làm việc với những tài năng như Karim Adeyemi và Benjamin Šeško.
Năm 2023, Jaissle chuyển sang Al Ahli tại Saudi Arabia. Sau mùa đầu tiên kết thúc ở vị trí thứ 3 Saudi Pro League, ông đưa đội bóng đến 2 chức vô địch AFC Champions League Elite liên tiếp vào năm 2025 và 2026. Al Ahli trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công danh hiệu châu Á kể từ Al Ittihad năm 2005. Thành tích đó giúp Jaissle nổi lên như ứng viên kế nhiệm Eddie Howe tại Newcastle ở tuổi 38.
Dấu ấn chiến thuật từ Champions League
Thời còn dẫn dắt Salzburg, Jaissle xây dựng dấu ấn tương đối rõ ràng. Đội bóng của ông chủ động gây sức ép ngay sau khi mất bóng, cố gắng đoạt lại quyền kiểm soát ở vị trí cao và đưa bóng về phía khung thành đối phương bằng số đường chuyền ít nhất có thể.
Đây là những nguyên tắc quen thuộc của hệ thống Red Bull: cường độ cao, đội hình hẹp, ưu tiên tấn công trực diện và tận dụng thời điểm đối thủ chưa kịp tổ chức lại hàng thủ. Salzburg thường sử dụng sơ đồ 4-4-2 hẹp, với các cầu thủ chạy cánh bó vào trung lộ để tạo ưu thế quân số và hỗ trợ quá trình gây sức ép.
Jaissle từng giải thích rằng ông muốn tạo áp lực lên đối thủ càng sớm càng tốt. Khi giành lại bóng, lựa chọn đầu tiên luôn là hướng về phía trước, thay vì chuyền ngang quá nhiều. Tuy nhiên, ông cũng không muốn lối chơi của mình bị đóng khung hoàn toàn trong trường phái bóng đá trực diện.
Nhà cầm quân người Đức cho rằng hệ thống phải tiếp tục phát triển và có thể tiếp thu những nguyên tắc phù hợp từ các huấn luyện viên hàng đầu. Với Jaissle, cách tấn công và phòng ngự quan trọng hơn việc đội bóng được ghi trên giấy theo sơ đồ nào.
Al Ahli: Phiên bản điều chỉnh của những ý tưởng cũ
Tại Al Ahli, Jaissle không mang nguyên vẹn hệ thống 4-4-2 từ Salzburg sang Saudi Arabia. Ông thường sử dụng sơ đồ 4-2-3-1, đồng thời đưa đội hình về cấu trúc 3-2-5 hoặc 2-3-5 khi triển khai tấn công.
Điểm chung vẫn là yêu cầu các tuyến đứng đủ gần để giành lại bóng ngay sau khi mất quyền kiểm soát. Khi đối phương triển khai từ tuyến dưới, cầu thủ Al Ahli chủ động áp sát theo hướng di chuyển của bóng, cố gắng buộc đối thủ chuyền về hoặc thực hiện đường bóng dài thiếu chính xác.
Trước những đội có khả năng triển khai tốt, Al Ahli kết hợp kèm người với việc tập trung quân số quanh cầu thủ đang giữ bóng. Khi bóng được đưa ra biên, hậu vệ cánh có thể dâng lên gây áp lực, trong khi tiền vệ gần nhất khóa đường chuyền vào trung lộ. Cách tổ chức này giúp Jaissle tạo ra một tập thể có khả năng đoạt bóng cao và nhanh chóng chuyển trạng thái.
Ở chiều ngược lại, tính trực diện được thể hiện qua các pha di chuyển sớm vào khoảng trống phía sau hàng phòng ngự. Ngay khi bóng được thu hồi ở giữa sân, những cầu thủ như Riyad Mahrez, Galeno hoặc Ivan Toney lập tức tìm vị trí thuận lợi để khai thác hàng thủ chưa kịp ổn định.
Galeno đặc biệt quan trọng sau khi gia nhập từ Porto đầu năm 2025. Khả năng bứt tốc, kéo giãn hàng thủ và đi bóng trực diện của cầu thủ Brazil giúp Al Ahli tăng tốc độ tấn công, đồng thời tạo thêm khoảng trống cho Toney hoạt động trong vòng cấm.
Cách xây dựng lối chơi từ tuyến dưới
Jaissle không cố định đội bóng vào một cách triển khai duy nhất. Tùy theo cách gây sức ép của đối phương, ông có thể để 2 trung vệ tách rộng, kéo 1 hậu vệ biên vào khu vực giữa sân hoặc yêu cầu tiền vệ phòng ngự lùi xuống hỗ trợ luân chuyển bóng.
Mục tiêu là tạo ra cầu thủ tự do ở tuyến đầu triển khai, sau đó đưa bóng vượt qua lớp gây sức ép đầu tiên. Franck Kessié giữ vai trò đặc biệt quan trọng nhờ thể lực, khả năng che chắn bóng và những pha thoát khỏi áp lực ở giữa sân.
Khi gặp đối thủ lùi sâu, Al Ahli có thể tạo hàng thủ 3 người trong giai đoạn kiểm soát bóng. Các hậu vệ cánh hoặc cầu thủ chạy cánh khi đó giữ chiều rộng, giúp kéo giãn đội hình phòng ngự và mở khoảng trống ở hành lang trong.
Dù cấu trúc thay đổi, mục tiêu chính vẫn là đưa bóng sớm đến những cầu thủ có tốc độ và khả năng xử lý một đối một. Tại Salzburg, Adeyemi và Noah Okafor thường xuyên xâm nhập vòng cấm từ các khu vực lệch biên. Ở Al Ahli, vai trò tương tự được trao cho Mahrez và Galeno, trong khi Toney hoặc trước đó là Roberto Firmino trở thành điểm nhận bóng, làm tường và kết thúc các đường chuyền vào khu vực cấm địa.
Jaissle cũng coi thủ môn là một phần của quá trình triển khai bóng. Theo ông, người gác đền hiện đại phải hiểu toàn bộ các giai đoạn của trận đấu, thay vì chỉ tập trung vào nhiệm vụ cản phá. Đây có thể là một tiêu chí quan trọng khi ông đánh giá Nick Pope và Ewen Jaouen tại Newcastle.
Những khoảng trống đi kèm sức ép cao
Lối chơi giàu cường độ của Jaissle không tránh khỏi rủi ro. Khi một cầu thủ áp sát chậm hoặc chọn sai thời điểm, đối phương có thể vượt qua lớp gây sức ép đầu tiên và tấn công trực tiếp vào khoảng trống phía trước hàng phòng ngự.
Nguy cơ càng lớn nếu đội hình bị kéo giãn sau khi mất bóng. Trong những tình huống đó, đối phương có thể chuyển hướng tấn công nhanh sang cánh đối diện, nơi hậu vệ biên đã dâng cao và không kịp lùi về.
Việc tập trung đông cầu thủ ở trung lộ cũng có thể khiến đội bóng dễ bị khai thác ở 2 biên. Nếu đối thủ luân chuyển bóng đủ nhanh, cấu trúc phòng ngự của Jaissle buộc phải liên tục dịch chuyển trên phạm vi rộng. Điều này đòi hỏi các tiền vệ phải có thể lực tốt, giữ cự ly chặt chẽ và đưa ra quyết định chính xác.
Đó là giới hạn thường thấy của một hệ thống pressing chủ động: khi hoạt động đồng bộ, đội bóng có thể bóp nghẹt đối phương; nhưng chỉ cần 1 mắt xích phản ứng chậm, khoảng trống phía sau lập tức bị bộc lộ.
Newcastle chờ đợi điều gì ở Jaissle?
Eddie Howe đã rời vị trí huấn luyện viên trưởng Newcastle sau gần 5 năm, còn Jaissle đang tiến gần đến việc trở thành người kế nhiệm. Tính đến ngày 31/7/2026, Newcastle chưa chính thức công bố quyết định bổ nhiệm, nhưng nhiều nguồn tin lớn tại Anh xác nhận nhà cầm quân 38 tuổi đã được lựa chọn.
Nếu thương vụ hoàn tất, Jaissle sẽ trở thành huấn luyện viên trẻ thứ 2 tại Ngoại hạng Anh, sau Fabian Hürzeler của Brighton. Tuy nhiên, đây không nhất thiết là một cuộc thay đổi toàn bộ về phong cách.
Newcastle vốn đã quen với việc gây sức ép tầm trung và tầm cao dưới thời Howe. Vì vậy, những yêu cầu về cường độ, tranh chấp và phản ứng sau khi mất bóng của Jaissle sẽ không hoàn toàn xa lạ. Điểm khác biệt có thể nằm ở cách đội bóng tấn công trực diện hơn, thu hẹp khoảng cách giữa các tuyến và dồn quân số mạnh hơn vào khu vực có bóng.
Những cầu thủ giàu tốc độ và sẵn sàng di chuyển như Anthony Elanga, Bazoumana Touré hay Jacob Murphy có thể phù hợp với yêu cầu ấy. Newcastle đã xác nhận Elanga, Touré và thủ môn Jaouen nằm trong đội hình mùa 2026/27, trong khi Bruno Guimarães vẫn có tên trong danh sách dù tương lai còn được quan tâm.
Ở tuyến giữa, Jaissle cần những cầu thủ đủ thể lực để vừa gây sức ép, vừa bao phủ khoảng trống khi đội hình dâng cao. Khả năng vận hành hệ thống sẽ phụ thuộc đáng kể vào chất lượng của Bruno Guimarães, Joelinton, Lewis Miley và tân binh Aladji Bamba.
Trong khung thành, Jaouen mang đến sự cạnh tranh cho Pope, nhưng khả năng tham gia triển khai bóng sẽ được đánh giá kỹ. Jaissle không chỉ cần một thủ môn biết lao ra ngoài vòng cấm mà còn muốn người gác đền đọc được cấu trúc trận đấu và hỗ trợ đội bóng vượt qua sức ép.
Một chu kỳ mới đang mở ra tại St. James’ Park với nhà cầm quân đã giành danh hiệu ở cả châu Âu lẫn châu Á. Jaissle chưa từng làm việc tại 1 trong 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu, vì vậy Ngoại hạng Anh sẽ là thử thách lớn nhất trong sự nghiệp. Tuy nhiên, nền tảng chiến thuật rõ ràng, khả năng thích nghi và thành công tại Al Ahli giúp ông có cơ sở để tin rằng mình sẵn sàng cho bước tiến tiếp theo.
Dự đoán tỷ số 
