'Thủ phủ vàng' Trung Quốc rung chuyển vì vỡ trận thanh khoản

Trung tâm giao dịch vàng tư nhân lớn nhất Trung Quốc rung chuyển khi thêm một nền tảng vỡ trận thanh khoản.

Theo SCMP, thị trường vàng phi chính thức tại Trung Quốc đang đối mặt với làn sóng bất ổn mới khi Ydd007 (một nền tảng bán lẻ kim loại quý) rơi vào khủng hoảng thanh toán, chỉ vài ngày sau cú sụp đổ của JWR, một doanh nghiệp lớn cùng ngành có trụ sở tại Shuibei, Thâm Quyến. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về hiệu ứng lây lan trong hệ sinh thái giao dịch vàng tư nhân của nước này.

Ydd007 ghi nhận ba đợt rút tiền quy mô lớn trong thời gian ngắn, xuất phát từ tâm lý hoảng loạn lan rộng trên thị trường. Doanh nghiệp thừa nhận đang gặp tình trạng thiếu hụt vốn nghiêm trọng.

Từ cuối tuần qua, nhiều nhà đầu tư đến từ các tỉnh Quý Châu, Giang Tây và một số địa phương khác đã tập trung tại văn phòng của Ydd007 ở khu Shuibei (Thâm Quyến), yêu cầu được hoàn trả ngay lập tức.

Khủng hoảng tại Ydd007 nối tiếp vụ việc của JWR (một nền tảng giao dịch kim loại trực tuyến khác cũng đặt trụ sở tại Shuibei). Cơ quan chức năng thông báo đã thành lập tổ công tác chuyên trách để điều tra các hoạt động kinh doanh bất thường liên quan đến JWR.

Theo ước tính do nhà đầu tư cung cấp và được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, tổng số tiền chưa được thanh toán tại nền tảng này có thể vượt 10 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,4 tỷ USD.

Thị trường vàng tư nhân Trung Quốc rung chuyển. Ảnh: SCMP

Chuyện gì đã xảy ra tại Shuibei?

Theo CNA, Shuibei được mệnh danh là “thủ phủ trang sức” của Trung Quốc, là nơi tập trung hàng nghìn thương nhân, nhà sản xuất và nhà bán buôn, giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng vàng và trang sức của nước này.

Khu vực này bắt đầu bị giám sát chặt chẽ từ giữa tháng 1, sau khi xuất hiện cáo buộc JWR vỡ nợ các khoản thanh toán trị giá hàng trăm triệu nhân dân tệ đối với khách hàng giao dịch vàng và các kim loại quý khác trên nền tảng của công ty. Ước tính số người bị ảnh hưởng lên tới hàng chục nghìn.

Từ ngày 20/1, nhiều người dùng không thể rút tiền hoặc nhận lại vàng vật chất, trong khi hạn mức rút tiền hằng ngày sau đó bị khống chế ở mức rất thấp.

Nhiều đoạn video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh các nhóm nhà đầu tư tụ tập bên ngoài khu chợ Shuibei, yêu cầu được hoàn trả tiền. Một số hình ảnh khác cho thấy cảnh căng thẳng giữa lực lượng an ninh và nhà đầu tư tại văn phòng của JWR.

Trao đổi với CNA, một phụ nữ ngoài 30 tuổi đến từ tỉnh Phúc Kiến cho biết vợ chồng cô đã đầu tư hàng trăm nghìn nhân dân tệ thông qua hai giao dịch trên nền tảng của JWR và hiện đứng trước nguy cơ không thể thu hồi vốn.

Khủng hoảng thanh khoản lan rộng tại “thủ phủ vàng” Shuibei. Ảnh: CNA

Chồng cô gửi vàng vật chất cho JWR như một hình thức đầu tư, trong khi cô tham gia với mục đích đổi vàng để làm trang sức, sau khi bị thu hút bởi các chương trình khuyến mãi trước dịp Tết Nguyên đán.

Trên nền tảng RedNote, nhiều người dùng chia sẻ những trải nghiệm tương tự, cho biết họ gặp khó khăn trong việc rút vàng hoặc tiền từ các nền tảng khác, dù đã tham gia đầu tư từ cuối năm ngoái.

Mô hình “vàng ảo” và rủi ro pháp lý

Theo Chengdu, mô hình kinh doanh của Ydd007 gần như sao chép JWR, cung cấp các sản phẩm được mô tả là “vàng ảo”, cho phép giao dịch với đòn bẩy cao và yêu cầu ký quỹ thấp. Công ty cho biết từng kiểm soát rủi ro bằng cách phòng hộ thông qua các nền tảng khác, bao gồm JWR. Tuy nhiên, khi các kênh phòng hộ này bị gián đoạn, Ydd007 nhanh chóng rơi vào trạng thái căng thẳng dòng tiền.

Các nền tảng dạng này đang hoạt động trong “vùng xám” pháp lý, nằm giữa giao dịch vàng vật chất và các sản phẩm phái sinh tài chính, làm dấy lên nhiều tranh luận trên mạng xã hội. Tờ Jiemian cho biết, sau sự cố tại JWR, một số nền tảng giao dịch vàng trực tuyến do tư nhân vận hành đã buộc phải tạm dừng hoạt động.

Theo nhiều nguồn tin, một số nạn nhân được đề xuất phương án hoàn trả khoảng 20% vốn gốc, đổi lại việc từ bỏ khiếu nại hình sự đối với doanh nghiệp. Nhiều nhà đầu tư cho biết mức hoàn trả này không thể chấp nhận. Hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho việc chi trả, và khả năng thu hồi vốn thực tế của nhà đầu tư vẫn còn bỏ ngỏ.

Các chuyên gia pháp lý cảnh báo tác động của những rủi ro này đối với hộ gia đình là không thể xem nhẹ. Luật sư Đặng Bình (tại Quảng Châu) nhận định đợt giảm mạnh gần đây của giá kim loại quý đã khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân chịu thua lỗ nặng, thậm chí rơi vào áp lực nợ nần.

Trước đó, cơ quan quản lý Trung Quốc đã nhiều lần phát đi cảnh báo về rủi ro chạy theo cơn sốt vàng. Tháng 10 năm ngoái, Hiệp hội Vàng và Trang sức Thâm Quyến cho biết một số doanh nghiệp địa phương, dù tự xưng là kinh doanh vàng hợp pháp, thực chất đang triển khai các hình thức “đặt cược vàng phi vật chất” thông qua nền tảng trực tuyến – hoạt động bị nghi ngờ có dấu hiệu đánh bạc trái phép.