Đấu giá đất Ninh Bình gần 1,5 tỉ đồng/m2: Nhầm lẫn hay phá hoại như vụ Sóc Sơn?

Đất xã Lý Nhân, ở Ninh Bình được 11 người tham gia đấu giá trả gần 1,5 tỉ đồng/m2 - không thua kém giá đất phố cổ Hà Nội rồi xin hủy kết quả. 11 người tại Ninh Bình có nguy cơ mất 3 tỉ đồng tiền cọc.

Đất nông thôn được trả giá ngang, thậm chí vượt phố cổ Hà Nội

Phiên đấu giá quyền sử dụng đất tại xã Lý Nhân, tỉnh Ninh Bình ngày 7/11 đang gây xôn xao khi xuất hiện những mức trả giá khiến nhiều người không khỏi sửng sốt. Trong số 70 thửa đất được đưa ra đấu giá, 11 thửa ghi nhận mức trả từ 850 triệu đồng đến 1,468 tỉ đồng/m2.

Thửa đất trúng đấu giá được trả hơn 176,1 tỉ đồng, tương ứng hơn 1,4 tỉ đồng/m2. Ảnh: CTV

Trong khi đó, theo khảo sát của chính quyền địa phương, giá đất tại khu vực này chỉ dao động khoảng 17-20 triệu đồng/m2.

Sau khi kết quả được công bố, nhóm khách hàng có mức trả giá bất thường phản ánh với chính quyền và đơn vị tổ chức đấu giá rằng đã nhầm lẫn trong cách tính. Theo giải thích, những người này tưởng mức giá ghi trên phiếu là tổng số tiền phải trả cho cả thửa đất.

Tuy nhiên, lời giải thích này đang đặt ra nhiều dấu hỏi. Nếu lấy số tiền này chia cho diện tích tương ứng, đơn giá quy đổi lại thấp hơn giá khởi điểm từ 7,9-9,6 triệu đồng/m2.

Phiên đấu giá đất ngày 7/11 tại xã Lý Nhân. Ảnh: CTV.

Trước những dấu hiệu bất thường, Chủ tịch UBND xã Lý Nhân Trương Tuấn Lực cho biết địa phương dự kiến giao công an phối hợp với các đơn vị liên quan xác minh vụ việc. Nếu không tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài chính, 11 người trúng đấu giá có nguy cơ mất khoảng 3 tỉ đồng tiền đặt trước.

Từ vụ Sóc Sơn: Thông đồng nâng giá có thể phải trả giá bằng án tù

Những diễn biến tại Ninh Bình khiến nhiều người liên tưởng đến vụ đấu giá đất tại huyện Sóc Sơn, Hà Nội cuối tháng 11/2024. Khi đó, một nhóm 6 người đã bàn bạc, thống nhất phương án nâng giá bất thường tại vòng đấu thứ 5, sau đó đồng loạt không trả giá ở vòng thứ 6 nhằm khiến phiên đấu giá không thành công.

Kết quả, 36/58 thửa đất bị nhóm này cố ý nâng giá, trong đó có mức trả lên hơn 30 tỉ đồng/m2.

Ngày 6/3/2025, TAND TP Hà Nội xét xử sơ thẩm 6 bị cáo về tội Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản theo Điều 218 Bộ luật Hình sự. Phạm Ngọc Tuấn bị tuyên phạt 3 năm tù; Ngô Văn Dương 30 tháng tù; Nguyễn Đức Thành 24 tháng tù. Ba bị cáo còn lại nhận mức án từ 12-18 tháng tù nhưng được hưởng án treo.

Người dân tại thời điểm đấu giá đất. Ảnh: CTV.

Theo TS-LS Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp, hành vi thông đồng nâng giá để thao túng hoạt động đấu giá, làm sai lệch kết quả nhằm trục lợi có thể bị xử lý hình sự theo Điều 218 Bộ luật Hình sự. Trường hợp cố tình cản trở hoạt động đấu giá, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, còn cần xem xét các dấu hiệu pháp lý liên quan khác.

Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng là tại Sóc Sơn, nhóm bị cáo đã thống nhất nâng giá rồi đồng loạt không trả giá tiếp, khiến cuộc đấu giá thất bại. Còn tại Ninh Bình, 11 trường hợp đã được công nhận trúng đấu giá. Do đó, không thể mặc nhiên đồng nhất hành vi ở hai vụ việc.

Bỏ cọc có thể mất tiền, thông đồng nâng giá có thể bị xử phạt

Theo quy định tại Điều 55 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 226/2025/NĐ-CP, tiền đặt trước của người trúng đấu giá được chuyển thành tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Trường hợp người trúng đấu giá không nộp hoặc không nộp đủ tiền theo thời hạn ghi trong phương án đấu giá đã được phê duyệt, cơ quan thuế thông báo để cơ quan quản lý đất đai trình Chủ tịch UBND có thẩm quyền hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá. Người trúng đấu giá không được nhận lại tiền đặt cọc.

Đáng chú ý, Luật Đấu giá tài sản sửa đổi năm 2024 quy định việc cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến hủy kết quả. Tuy nhiên, chế tài này không mặc nhiên áp dụng cho cá nhân đấu giá đất ở để xây nhà như trường hợp tại Ninh Bình.

Ông Cường cho rằng, khung pháp lý sửa đổi đã bổ sung nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng đấu giá đất để trục lợi, gây nhiễu loạn thị trường. Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

4 lô trúng đấu giá có mức giá "không tưởng", từ hơn 1 tỉ - gần 1,5 tỉ đồng/m2. Ảnh: CTV

Ở góc độ xử lý hành vi vi phạm, luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI, phân tích rằng hành vi thông đồng nâng giá, dìm giá để trục lợi có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mức độ.

Đáng chú ý, từ ngày 18/5/2026, Nghị định 109/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP. Theo khoản 3 Điều 29 nghị định này, hành vi thông đồng, móc nối để nâng giá, dìm giá hoặc làm sai lệch kết quả đấu giá mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền từ 30-40 triệu đồng.

Trong khi đó, Điều 218 Bộ luật Hình sự quy định người có hành vi thông đồng nâng giá hoặc dìm giá, nếu thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng hoặc gây thiệt hại từ 50 triệu đồng trở lên, có thể bị phạt tiền từ 20-200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Trường hợp có tình tiết định khung tăng nặng, mức phạt tù có thể lên tới 5 năm.

Như vậy, nếu 11 trường hợp tại Ninh Bình thực sự nhầm lẫn và không tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài chính, hậu quả trực tiếp là mất tiền đặt cọc và bị hủy kết quả trúng đấu giá. Riêng việc không nộp tiền không đồng nghĩa với đương nhiên bị xử lý hình sự.

Ngược lại, nếu cơ quan chức năng chứng minh được có sự bàn bạc, thông đồng nhằm cố tình nâng giá, làm sai lệch kết quả đấu giá, những người liên quan có thể phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc hình sự tùy mức độ và hậu quả.

Người phụ nữ trả hơn 1,4 tỷ đồng/m2 tại phiên đấu giá đất ở Ninh Bình nói gì?

Người tham gia phiên đấu giá đất tại xã Lý Nhân, tỉnh Ninh Bình, cho biết đã ghi nhầm giá cho hai lô đất. Dù phát hiện sai sót và báo đấu giá viên xin...

Bấm xem >>