Bỗng dưng thành giám đốc, gánh khoản nợ thuế: Người dân cần làm gì?

Thời gian qua, cơ quan thuế ghi nhận trường hợp cá nhân bị sử dụng trái phép thông tin để đứng tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc bị kê khai khống thu nhập, tiền lương, tiền công, từ đó phát sinh nghĩa vụ và nợ thuế không đúng thực tế.

Bị nợ thuế bất thường

Chị Nguyễn Thị Thu Trang (Đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh) chia sẻ, trong một lần chuẩn bị làm hộ chiếu để đi du lịch nước ngoài, chị bất ngờ được thông báo rằng mình không thể hoàn tất thủ tục vì đang đứng tên giám đốc một công ty tại Thành phố Hồ Chí Minh và doanh nghiệp này đang nợ thuế.

Theo chia sẻ, thời điểm ấy, chị Trang thậm chí còn chưa một lần đặt chân đến Thành phố Hồ Chí Minh, càng không hề thành lập hay điều hành bất kỳ doanh nghiệp nào. Việc bị mạo danh, cuốn vào một sự việc mà bản thân hoàn toàn không liên quan khiến chị Trang vô cùng hoang mang, lo lắng và bất lực.

Khoản nợ thuế doanh nghiệp bất thường xuất hiện trên hệ thống eTax. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Đáng nói, chị Nguyễn Thị Thu Trang cho biết, sự việc đã kéo dài 3-4 năm nhưng đến nay phản hồi chủ yếu mới đến từ cơ quan thuế.

"Vấn đề cốt lõi là ai đã sử dụng thông tin của tôi để thành lập doanh nghiệp và trách nhiệm thuộc về ai vẫn chưa được giải quyết thỏa đáng. Trong suốt thời gian này, việc đi lại trở nên hạn chế, những kế hoạch cá nhân bị đình trệ", chị Trang băn khoăn.

Liên quan đến tình trạng "doanh nghiệp ảo, doanh nghiệp ma", tại Họp báo Quý III/2026 của Bộ Tài chính, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, tình trạng kể trên tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, như phát sinh nợ thuế, bị xác định có nghĩa vụ thuế không thực tế, thậm chí có thể ảnh hưởng đến việc xuất cảnh hoặc liên quan đến các hành vi vi phạm pháp luật do tổ chức, cá nhân khác thực hiện.

Theo thống kê của Cục Thuế, hiện còn khoảng 600 nghìn doanh nghiệp thuộc nhóm 03 (đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế), 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).

Ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính). Ảnh: MOF

Người dân cần chủ động kiểm tra dữ liệu thông tin

Liên quan đến việc ngăn chặn dữ liệu bị lợi dụng, Cục Thuế khuyến cáo người dân chủ động kiểm tra thông tin của mình trên ứng dụng eTax Mobile. Ứng dụng cho phép cá nhân tra cứu doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà mình đang được ghi nhận là chủ sở hữu, chủ hộ kinh doanh hoặc người đại diện theo pháp luật; đồng thời kiểm tra thông tin về các khoản thu nhập do tổ chức, cá nhân chi trả đã kê khai.

Nếu phát hiện mình đang đứng tên một doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà không thực tế tham gia, hoặc có nguồn thu nhập được kê khai nhưng mình không nhận, người dân có thể gửi phản ánh đến cơ quan thuế để được kiểm tra, xác minh.

Đối với thông tin thu nhập không đúng thực tế, cá nhân có thể phản ánh trực tuyến trên eTax Mobile tại chức năng “Tra cứu thông tin quyết toán”, mục “Hỗ trợ quyết toán thuế TNCN”. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra, xác minh và hướng dẫn xử lý. Nếu xác định phản ánh là đúng, cơ quan thuế sẽ đề nghị tổ chức có liên quan điều chỉnh thông tin thu nhập theo thực tế, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.

Trường hợp thông tin cá nhân bị sử dụng để mạo danh thành lập doanh nghiệp, sau đó doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, người dân cần thông báo cho cơ quan thuế, đồng thời liên hệ cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan Công an để được xác minh, xử lý theo thẩm quyền. Nếu có dấu hiệu sử dụng giấy tờ giả, chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, việc trình báo cơ quan Công an là cần thiết.

Trên cơ sở kết quả xác minh của cơ quan có thẩm quyền và tài liệu do người dân cung cấp, cơ quan thuế sẽ rà soát hồ sơ, phân biệt nghĩa vụ thuế thực tế của cá nhân với các nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng trái phép thông tin; đồng thời phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan Công an và các cơ quan liên quan để xử lý, cập nhật thông tin theo quy định.

Người dân không phải chịu trách nhiệm đối với những nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động mà mình không thực hiện. Việc xác minh nhằm làm rõ người bị mạo danh với tổ chức, cá nhân thực tế thực hiện hoạt động kinh doanh hoặc kê khai thu nhập, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Để hạn chế nguy cơ bị mạo danh, người dân cũng nên thường xuyên kiểm tra thông tin trên eTax Mobile và chủ động phản ánh ngay khi phát hiện dữ liệu bất thường.

Về phía cơ quan thuế, việc xác thực danh tính người nộp thuế hiện được tăng cường thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, sử dụng tài khoản định danh điện tử, xác thực số định danh cá nhân và xác thực sinh trắc học trong các thủ tục theo quy định. Hệ thống quản lý thuế cũng tự động đối chiếu, phát hiện thông tin trùng lặp, sai lệch hoặc dấu hiệu bất thường để cảnh báo và đánh giá rủi ro.

Kinh doanh online hết thời trốn thuế

Hàng loạt vụ án gian lận, trốn thuế của các chủ shop online, người có ảnh hưởng (KOLs) bị khởi tố thời gian gần đây đã gióng lên hồi chuông cảnh báo...

Bấm xem >>