Bố con Chủ tịch Đào Hữu Huyền bị bắt: Sự trả giá của cơ cấu quyền lực tập trung tại đế chế nghìn tỷ Đức Giang

Vụ Chủ tịch Đào Hữu Huyền và con trai đã đẩy Hóa chất Đức Giang, tập đoàn từ vốn 15 tỷ đồng lên khối tài sản gần 20.000 tỷ đồng, vào thời khắc chấn động nhất lịch sử. Cú sốc này không chỉ phủ bóng lên một đế chế gia đình, mà còn phơi bày rủi ro cố hữu của mô hình quản trị đậm đặc dấu ấn gia đình. Khi quyền lực, sở hữu và điều hành quá tập trung, cú ngã của một cá nhân có thể làm rung chuyển cả đế chế nghìn tỷ.

Từ cổ phần hoá đến "đế chế" nghìn tỷ của Hoá chất Đức Giang và vai trò của ông Đào Hữu Huyền

Công ty Cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (Hoá chất Đức Giang) tiền thân là Công ty Hóa chất Đức Giang, một doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Tổng cục Hóa chất Việt Nam, được thành lập từ năm 1963 với trụ sở đặt tại số 18 ngõ 44 phố Đức Giang, phường Thượng Thanh, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.

Tháng 3/2004, doanh nghiệp có bước chuyển quan trọng khi thực hiện chuyển đổi mô hình, chính thức hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần với tên gọi Công ty Cổ phần Bột giặt và Hóa chất Đức Giang. Đây là dấu mốc đầu tiên đưa Hoá chất Đức Giang đi từ một doanh nghiệp chỉ 15 tỷ đồng vốn điều lệ trở thành doanh nghiệp có tổng tài sản lên tới 19.550 tỷ đồng vào cuối năm 2025.

Tháng 4/2019, công ty chuyển đổi mô hình tổ chức sang mô hình Tập đoàn và đổi tên thành Công ty Cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC). Đến tháng 12/2019, vốn điều lệ tăng lên 1.293 tỷ đồng.

Một bước ngoặt quan trọng khác diễn ra vào tháng 7/2020 khi doanh nghiệp chính thức chuyển niêm yết cổ phiếu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) sang Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE).

Trên thị trường, DGC được biết đến là tên tuổi lớn trong lĩnh vực hóa chất, phân bón và thuốc trừ sâu. Đặc biệt, doanh nghiệp này gần đây được giới chuyên gia và nhà đầu tư đánh giá như một "ngôi sao" vì Phốt pho vàng kể từ khi Mỹ xác định phốt pho nguyên tố là vật liệu chiến lược đối với an ninh quốc gia hồi tháng 2 vừa qua. Theo đó, giá mặt hàng này đã vọt tăng gần 20%, kỳ vọng củng cố đà tăng trưởng cho Hóa chất Đức Giang.

Năm 2024, các sản phẩm chủ lực mang về doanh thu lớn cho DGC như Phốt pho vàng đạt 4.252 tỷ đồng; ngoài ra Axit H3PO4 85% đạt 1.507 tỷ đồng, phân MAP đạt 1.116 tỷ đồng và phân DAP đạt 644 tỷ đồng.

Theo báo cáo thường niên năm 2024, doanh nghiệp có vốn điều lệ hơn 3.797 tỷ đồng, với hệ thống doanh nghiệp, chi nhánh trải nhiều tỉnh thành. Tính đến ngày 31/12/2024, tổng số cán bộ nhân viên toàn tập đoàn lên tới 2.622 người.

Trong số 13 công ty con của DGC, những cái tên tiêu biểu bao gồm: Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Lào Cai (vốn điều lệ 997,8 tỷ đồng), Công ty CP Phốt pho Apatit Việt Nam (vốn điều lệ 250 tỷ đồng) đặt tại KCN Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai.

Ngoài ra còn có Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Nghi Sơn (vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng), Công ty TNHH MTV Đức Giang - Đắk Nông và Công ty TNHH MTV Bất động sản Đức Giang cùng có mức vốn điều lệ 600 tỷ đồng.

Bên cạnh hệ thống hạ tầng sản xuất đã có, báo cáo năm 2024 còn cho thấy DGC tiếp tục triển khai hàng loạt dự án sản xuất lớn. Bên cạnh đó, "ông lớn" này cũng tham gia vào lĩnh vực bất động sản với Tổ hợp công trình công cộng, trường học và nhà ở Đức Giang.

Quá trình hình thành và phát triển thành một "đế chế" hóa chất của DGC gắn liền với vai trò điều hành và kiểm soát chặt chẽ của gia đình ông Đào Hữu Huyền.

Xuất phát điểm từ năm 2010 khi vốn điều lệ doanh nghiệp chỉ ở mức 66 tỷ đồng, ông Đào Hữu Huyền với cương vị Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc nắm giữ 1,8 triệu cổ phiếu.

Thời điểm đó, các thành viên khác trong gia đình ông Huyền cũng hiện diện trong danh sách cổ đông, gồm là bà Nguyễn Hồng Lan (vợ) sở hữu 153 nghìn cổ phiếu, em trai Đào Hữu Duy Kha có 547 nghìn cổ phiếu và con trai Đào Hữu Duy Anh nắm giữ 10 nghìn cổ phiếu.

Sau hơn một thập kỷ mở rộng quy mô, báo cáo năm 2025 cho thấy cấu trúc quản trị mang đậm dấu ấn gia đình trong việc định hướng và vận hành của DGC.

Theo đó, cá nhân ông Đào Hữu Huyền trực tiếp nắm giữ 69,7 triệu cổ phiếu, tương đương 18,38% tỷ lệ sở hữu.

Tổng sở hữu của các thành viên trong gia đình cũng duy trì ở mức chi phối cao, bao gồm bà Nguyễn Hồng Lan với 3,76% (14,2 triệu cổ phiếu), ông Đào Hữu Duy Anh 3,01% (11,4 triệu cổ phiếu) và ông Đào Hữu Kha 5,97% (22,6 triệu cổ phiếu). Bên cạnh đó, bà Ngô Thị Ngọc Lan (em dâu ông Huyền) cũng sở hữu 6,64% (25,5 triệu cổ phiếu).

Ông Đào Hữu Huyền từng tiến sát Top 10 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam

Ngày 17/3, Bộ Công an công bố thông tin khởi tố vụ án xảy ra tại Hóa chất Đức Giang. Đáng chú ý, cả hai cha con Chủ tịch Đào Hữu Huyền và Đào Hữu Duy Anh đều “có tên” trong danh sách bị khởi tố và bắt tạm giam.

Ông Đào Hữu Huyền (trái) và ông Đào Hữu Duy Anh (phải). Nguồn: bocongan.gov.vn

Tuy nhiên, không phải đến bây giờ cái tên Đào Hữu Huyền mới được chú ý. Trước đó, từ năm 2022, ông Đào Hữu Huyền bỗng nhiên trở thành điểm sáng trên thị trường chứng khoán Việt Nam khi mà khối tài sản tăng như vũ bão. Cổ phiếu DGC có thời điểm lọt vào Top các cổ phiếu có thị giá lớn nhất HOSE.

Điều đó cũng có nghĩa ông Huyền đã có hành trình tuyệt vời khi đi từ Top 100 người giàu nhất sàn chứng khoán lên sát Top 10. Ông Huyền có nhiều năm gắn bó và từng giữ nhiều vị trí chủ chốt tại các doanh nghiệp trong hệ sinh thái Đức Giang.

Biểu đồ tài sản chứng khoán của ông Đào Hữu Huyền qua từng năm. Nguồn: CafeF

Trong năm 2019, khối tài sản của ông Đỗ Hữu Huyền khá khiêm tốn khi chỉ đạt 367 tỷ đồng. Vì vậy, vị trí trong danh sách những người giàu nhất sàn chứng khoán của ông khá thấp, chỉ là 141. Sau đó, cải thiện lên 74 trong năm 2020 với 1.183 tỷ đồng.

2021 là năm cổ phiếu DGC tăng vô cùng mạnh mẽ và đóng cửa năm ở mức 159.900 đồng/CP (giá điều chỉnh 64.050 đồng/CP). Nhờ đó, tài sản của ông Huyền vọt lên 5.062 tỷ đồng và vươn lên vị trí thứ 35 trong danh sách những người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam.

Những tưởng hành trình tăng như vũ bão của DGC sẽ khép lại sau năm 2021 nhưng không, bước sang năm 2022, DGC một lần nữa khiến thị trường đi từ hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác khi tiếp tục tăng mạnh mẽ.

Năm 2022, DGC đạt đỉnh 254.800 đồng/CP (giá quy đổi 102.070 đồng/CP) và lọt vào Top các cổ phiếu có thị giá cao nhất sàn chứng khoán trước sự ngỡ ngàng của hàng loạt ông lớn.

Dù sau đó, DGC chứng kiến chuỗi ngày suy giảm mạnh nhưng kết năm 2022, ông Đỗ Hữu Huyền vẫn vươn lên vị trí thứ 22 trong danh sách những người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam với khối tài sản lên đạt 4.213 tỷ đồng.

Vị trí tốt nhất mà ông Huyền đạt được là 13 trong 2 năm 2023 và 2024, khi tài sản đạt 6.766 tỷ đồng và 8.305 tỷ đồng.

Tuy nhiên, sự kém may mắn của DGC nói chung và ông Đào Hữu Huyền nói riêng bắt đầu đến từ năm 2025. DGC trải qua khoảng thời gian dài suy giảm. Đóng cửa năm, DGC dừng ở mức 68.500 đồng/CP, giảm 40.250 đồng/CP, tương đương 37% so với cuối năm 2024.

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc tài sản của ông Đào Hữu Huyền hao hụt đáng kể. Kết năm 2025, với 4.936 tỷ đồng, ông Huyền chứng kiến giá trị cổ phiếu của mình giảm tới 3.369 tỷ đồng, tương đương 40,6%. Vì vậy, ông Huyền không những không chinh phục thành công Top 10 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam mà còn ngày càng rời xa vị thế này.

Trong ngày thông tin khởi tố phát đi, ông Huyền đang là tỷ phú giàu thứ 35 sàn chứng khoán Việt Nam. Nhưng nhiều khả năng trong tuần này, vị trí của ông sẽ rớt Top khi mà cổ phiếu DGC bị nhà đầu tư bán tháo tới mức giảm sàn.

Tại vụ án vừa được cơ quan điều tra Bộ Công an công bố, ông Đào Hữu Huyền bị khởi tố vì 3 tội: “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Gây ô nhiễm môi trường”, quy định tại các Điều 221, 227 và 235 Bộ luật Hình sự.

Phó Chủ tịch HĐQT Đào Hữu Duy Anh bị khởi tố vì tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại Điều 221 Bộ luật Hình sự.