Phi hành gia NASA gội đầu, đánh răng và uống nước bằng cách nào?

Bí ẩn chiếc ly không bao giờ tràn và công nghệ tái chế nước tiểu chấn động trên vũ trụ của NASA.

Sống trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), các phi hành gia NASA phải đối mặt với vô vàn thách thức sinh hoạt do chất lưu hành xử hoàn toàn khác biệt trong môi trường vi trọng lực. Việc rót chất lỏng vào cốc rồi nghiêng uống là điều không thể vì nước không tự lắng xuống đáy như ở Trái Đất. Để thích nghi, họ thường phải uống các loại nước bột pha chế như cà phê, trà hay nước trái cây qua các túi có sẵn ống hút, tuyệt đối không sử dụng đồ uống có cồn.

Hình minh họa các phi hành gia uống nước khi ở ngoài vũ trụ.

Các phi hành gia NASA đang uống loại "nước đặc biệt" nào trên trạm ISS?

Mọi giới hạn lướt qua lịch sử vào năm 2008 khi phi hành gia Don Pettit phát minh ra "Cốc mao dẫn" (Capillary Cup) – sản phẩm đầu tiên được cấp bằng sáng chế ngoài không gian. Chiếc cốc đặc biệt này ứng dụng sức căng bề mặt, hiện tượng thấm ướt và hình dáng vật chứa để mô phỏng tác động của trọng lực. Nhờ đó, người dùng có thể thưởng thức chất lỏng trực tiếp từ miệng cốc mà không sợ bị tràn, mở ra trải nghiệm ăn uống gần với Trái Đất nhất.

Do các tàu vận tải không thể tiếp tế mỗi ngày, nước trên ISS được đối xử như một loại hàng hóa vô cùng khan hiếm. Trạm sở hữu Hệ thống Kiểm soát Môi trường và Hỗ trợ Sự sống (ECLSS) để xử lý toàn bộ nước thải, hơi ẩm ngưng tụ và cả nước tiểu của phi hành gia nhằm tái chế lại 90% lượng nước. NASA luôn phải lưu trữ cố định 818 lít nước dự phòng phòng trường hợp khẩn cấp khi các chuyến tàu chở nhu yếu phẩm không đến trạm đúng lịch trình.

Bên cạnh để uống, nguồn nước quý giá này phục vụ việc tắm bằng bọt biển, gội đầu giữ nước bằng sức căng bề mặt với dầu gội ít xả, và bù nước cho thực đơn món ăn lặp lại theo chu kỳ 8 ngày. Bước tiến lớn về ẩm thực diễn ra vào năm 2015 khi chiếc máy ISSpresso của hai hãng Lavazza và Argotec được SpaceX Dragon đưa lên trạm thành công. Máy hoạt động bằng cách ép nước nóng qua viên nén để tạo ra ly espresso thượng hạng, đồng thời có thể pha trà hoặc làm nóng thức ăn.

Một phi hành gia bên cạnh chiếc máy ISSpresso.

Sự xuất hiện của máy ISSpresso đã nâng tầm đáng kể chất lượng cuộc sống cho các phi hành gia trong suốt nhiều tháng dài thực hiện sứ mệnh không gian. Trải nghiệm sử dụng thiết bị này hoàn toàn tương đồng với các máy Nespresso truyền thống khi sử dụng khoảng 250 ml nước ở nhiệt độ phòng cho mỗi lần pha. Những phát minh bền bỉ này không chỉ giúp duy trì sự sống mà còn mang lại cảm giác tiện nghi, ấm cúng như ở nhà cho phi hành đoàn giữa vũ trụ bao la.