Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đối mặt nguy cơ không được tranh cử

Một tổ chức vận động cải cách quản trị bóng đá vừa đề nghị FIFA ngăn Gianni Infantino tranh cử nhiệm kỳ thứ tư, mở thêm một mặt trận mới trước cuộc bầu cử chủ tịch FIFA năm 2027.

Tranh cãi về cách tính nhiệm kỳ của Infantino

FairSquare, tổ chức phi lợi nhuận chuyên vận động về quản trị và quyền con người trong thể thao, đã gửi thư tới Ủy ban Quản trị, Kiểm toán và Tuân thủ của FIFA đề nghị cơ quan này tuyên bố Infantino không đủ điều kiện tái tranh cử. Theo FairSquare, nếu tham gia cuộc bầu cử năm tới, chủ tịch FIFA đương nhiệm sẽ bước vào nhiệm kỳ thứ tư, trái với quy định giới hạn nhiệm kỳ của tổ chức.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đang là tâm điểm của nhiều tranh cãi.

Điểm mấu chốt nằm ở cách FIFA tính nhiệm kỳ đầu tiên của Infantino. Ông được bầu làm chủ tịch tại Đại hội bất thường của FIFA năm 2016, sau khi Sepp Blatter rời chức giữa cuộc khủng hoảng quản trị nghiêm trọng của tổ chức. Tuy nhiên, FIFA sau đó xác định giai đoạn 2016-2019 không được tính là một nhiệm kỳ hoàn chỉnh, bởi Infantino khi ấy được xem là người tiếp tục phần nhiệm kỳ còn lại của Blatter.

Tháng 12/2022, Hội đồng FIFA nhất trí xác nhận quan điểm của Ủy ban Quản trị, Kiểm toán và Tuân thủ rằng giai đoạn từ năm 2016 đến 2019 “không tính là một nhiệm kỳ”. Theo cách tính này, nhiệm kỳ 2019-2023 mới được FIFA xem là nhiệm kỳ đầu tiên của Chủ tịch Infantino.

Chính quyết định ấy trở thành tâm điểm trong lá thư mới đây của FairSquare. Tổ chức này lập luận rằng Điều lệ FIFA quy định rõ không một người nào được giữ chức chủ tịch quá 3 nhiệm kỳ, liên tiếp hoặc không liên tiếp. FairSquare lập luận rằng quy định hiện hành không tạo ra ngoại lệ cho một nhiệm kỳ ngắn hơn 4 năm hoặc được hình thành sau một Đại hội bất thường.

Theo tổ chức vận động này, việc loại 3 năm đầu tiên của Infantino khỏi cách tính nhiệm kỳ không chỉ đặt ra vấn đề về câu chữ của điều lệ, mà còn đi ngược mục đích của chính quy định giới hạn nhiệm kỳ. FairSquare đặc biệt lưu ý rằng báo cáo hoặc ý kiến của Ủy ban Quản trị, Kiểm toán và Tuân thủ làm cơ sở cho quyết định năm 2022 chưa được FIFA công khai đầy đủ.

Đáng chú ý, FairSquare không phải cái tên mới xuất hiện trong những tranh cãi xung quanh Infantino. Tháng 12 năm ngoái, tổ chức này đã gửi đơn dài 8 trang tới Ủy ban Đạo đức FIFA, cáo buộc chủ tịch FIFA nhiều lần vi phạm nghĩa vụ trung lập chính trị được quy định trong Bộ quy tắc Đạo đức.

Bóng đá thế giới chia rẽ vì Infantino

Những tranh cãi kể trên diễn ra trong bối cảnh chiếc ghế của Chủ tịch Infantino đang chịu sức ép lớn hơn từ chính nội bộ bóng đá thế giới. AFC, UEFA và CONCACAF từng cùng lên tiếng phản đối cách FIFA thúc đẩy kế hoạch bán 20% quyền thương mại liên quan tới World Cup, đồng thời yêu cầu Infantino từ chức. Tuy nhiên, phản ứng trong nội bộ các liên đoàn lại không thống nhất.

Chủ tịch Infantino đang đối diện không ít sự phản đối từ các liên đoàn thành viên.

Tại châu Á, ít nhất 11 liên đoàn thành viên AFC đã công khai ủng hộ Infantino, trong đó có Qatar, Indonesia, Philippines và Timor-Leste. 6 liên đoàn bóng đá các nước Arab cũng ra tuyên bố khẳng định “sự ủng hộ tuyệt đối” đối với ông.

Sự chia rẽ ấy khiến đề nghị mới của FairSquare có thêm sức nặng nhất định. Nếu được xem xét nghiêm túc, tranh luận về nhiệm kỳ của Chủ tịch Infantino sẽ được đưa trở lại một câu hỏi rất cụ thể: 3 năm đầu tiên của ông tại FIFA có phải là một nhiệm kỳ hay không?

Infantino hiện là ứng viên duy nhất công khai ý định tranh cử Chủ tịch FIFA nhiệm kỳ mới. Nếu được phép tham gia và tái đắc cử, ông có thể tiếp tục đứng đầu FIFA đến năm 2031. Vì vậy, trước khi 211 liên đoàn thành viên chính thức bỏ phiếu, cuộc chiến về chiếc ghế quyền lực nhất bóng đá thế giới có thể đã bắt đầu từ một nơi khác: cách FIFA diễn giải chính điều lệ của mình.

FairSquare đề nghị Ủy ban Quản trị, Kiểm toán và Tuân thủ của FIFA hiện nay xem xét lại vấn đề, đồng thời cho rằng thành phần của các cơ quan này đã thay đổi kể từ năm 2022 và quan điểm của những người đang đảm nhiệm chức vụ hiện nay không nhất thiết trùng với quyết định khi đó.

FIFA chưa đưa ra phản hồi về đề nghị của FairSquare. Nhưng nếu câu hỏi về giới hạn nhiệm kỳ được đưa lên bàn nghị sự, cuộc đua chủ tịch FIFA năm 2027 sẽ không chỉ còn là câu chuyện ai có đủ phiếu để thắng. Trước hết, Infantino phải chắc chắn rằng mình có quyền bước vào cuộc đua ấy.