BLV Đình Khải: Nên xin lỗi người xem khi bình luận sai

Khi World Cup 2014 đang sôi động trên đất Brazil, thì ở Việt Nam giới mộ điệu cũng đang “nóng” bởi những nhận định về các bình luận viên (BLV) trên sóng truyền hình. Để hiểu rõ về nghề “làm dâu trăm họ” này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với BLV gạo cội Đình Khải của Đài tiếng nói Việt Nam một thời.

Trước khi bắt đầu cuộc trò chuyện với BLV Đình Khải, chúng tôi đã nhận được sự chia sẻ rất thật và tình cờ của ông. BLV Đình Khải nói chuyện khen chê BLV không phải bây giờ mới có, cách đây 8 năm tại World Cup 2006 chuyện dư luận phê phán các BLV đã xảy ra rất "nóng". Ở thời điểm đó, ông tự viết một bài báo đăng trên báo Hà Nội Mới và bây giờ, khi chúng tôi đề cập đến câu chuyện một số BLV đang bị dư luận “soi kỹ”, BLV Đình Khải rất cởi mở và thuật lại chi tiết bài báo đó, bởi theo ông nội dung và hình thức giữa thời điểm đó không khác so với thời điểm này.  

Được sự đồng ý của BLV Đình Khải, trong cuộc phỏng vấn này, ông đã trích lại một số nội dung trong bài báo của mình cách đây 8 năm mà vẫn có tính thời sự.

* Dư luận đang nhắc đến nhiều về công việc của BLV thể thao trên truyền hình, trong đó có những ưu và nhược điểm, có cả chuyện phê phán, khen chê… Từ góc nhìn của một BLV kỳ cựu ông nghĩ sao về vấn đề này?

Thực ra đó không phải là chuyện mới mẻ. Cách đây 8 năm, vào dịp World Cup 2006 diễn ra ở nước Đức, chuyện này cũng đã xảy ra. Cho đến nay, tường thuật bóng đá ở nước ta chưa có trường, lớp nào dạy môn này. Tất cả các BLV bóng đá của các đài phát thanh và truyền hình đều tự học mà thành. Nghề này là một nghề không ít khó khăn, vất vả.

BLV Đình Khải

Người hâm mộ bóng đá bây giờ có thể chỉ ngồi ở nhà mình, với cái điều khiển TV trong tay là họ có thể xem rất nhiều kênh truyền hình, cả trong nước và nước ngoài, hoặc có thể vào mạng internet để cập nhật thông tin cho riêng mình. Nghĩa là, “dân trí” về bóng đá ngày nay đã cao. Điều này là một thực tế khách quan, một thách thức không nhỏ, đòi hỏi các bình luận viên phải tự nâng cao trình độ của bản thân mình về mọi mặt, thì mới có thể làm tròn trách nhiệm “làm dâu trăm họ”...

Còn ai phê phán các bình luận viên trẻ? Phải chăng đó là những người rất am hiểu về bóng đá và vì thế, hoặc là họ bực mình vì các bình luận viên chưa nói được những gì mà họ cần, hoặc ngược lại, nói những gì mà họ đã biết cả rồi. Và như thế, chắc chắn là số lượng người phê phán “đủ cả” ấy không nhiều.

Nhưng xin nhắc lại rằng đối tượng phục vụ của các đài phát thanh và truyền hình là rất rộng lớn, thuộc đủ mọi trình độ, mọi thành phần, giới tính và lứa tuổi. Và chắc chắn đối tượng rộng lớn, tới hàng chục triệu người ấy, không phải ai cũng đã có đủ điều kiện, đủ khả năng để tìm và hiểu một cách sâu sắc về bóng đá. Vì thế, nên chăng BLV rất cần cung cấp những thông tin cần thiết cho những đối tượng rộng lớn này...

* Những thế hệ BLV đi trước như ông có đánh giá như thế nào về các gương mặt BLV trẻ hiện nay?

Bình luận bóng đá thời nay là một nghề không dễ chút nào. Nó đòi hỏi các bình luận viên phải luôn luôn rèn luyện mình, tìm mọi cách để tự nâng mình lên về mọi mặt thì mới có thể phục vụ được, vừa cho những người hâm mộ bóng đá vốn có trình độ am hiểu về bóng đá đã được nâng cao, vừa cho quảng đại quần chúng ở mọi miền đất nước.

Các BLV trẻ có thể còn non kinh nghiệm, nhưng họ có thừa nhiệt tình, sự hiểu biết và điều kiện làm việc hiện đại. Vì thế chắc chắn họ sẽ khắc phục được những khiếm khuyết để tự hoàn thiện mình nhằm phục vụ người hâm mộ bóng đá ngày một tốt hơn.

Chỉ mong người hâm mộ bóng đá đừng phê phán một cách nặng nề, thậm chí là chỉ trích, mà thay vào đó là có những nhận xét, những chỉ bảo tận tình trên tinh thần xây dựng để cho các bình luận viên trẻ tự tin và ngày một tiến bộ hơn trong công việc “làm dâu trăm họ” này.

* Theo ông, để gửi tới độc giả những thông số, tư liệu, những góc nhìn... về một trận đấu, các BLV phải chuẩn bị những gì trước khi “ra trận” để đảm bảo công việc của mình một cách tốt nhất?

Thời chúng tôi, mà cũng chỉ mươi năm về trước thôi, làm gì có lắm loại báo chí thể thao. Càng không thể có mạng internet, không có nhiều kênh truyền hình trong nước và nước ngoài như bây giờ. Bây giờ những thông tin mà bình luận viên cần có cho một trận đấu, cho cả một mùa giải, thậm chí là những thông tin chi tiết về một cầu thủ, một huấn luyện viên hay một đội bóng đều ngập tràn trên các báo, các đài và trên mạng internet.

Người làm BLV bóng đá phải có sức khỏe thật tốt, có lòng đam mê nghề nghiệp, có giọng nói chuẩn và cần có một phông văn hóa sâu rộng. Hoạt động bóng đá và thể thao thường diễn ra vào buổi tối và ngày nghỉ. Nếu chỉ làm việc theo lối hành chính, công chức thì chẳng thể theo được đâu...

* Thời gian vừa qua, nhiều bạn đọc bức xúc vì bình luận viên bóng đá bộc lộ nhiều sơ suất khiến người xem phản ứng. Là người nhiều năm gắn bó với nghề bình luận thể thao, theo ông một BLV có nên xin lỗi công khai người xem khi mắc quá nhiều lỗi không, thưa BLV Đình Khải?

Câu trả lời của tôi là nên. Thực tế trong các tình huống diễn biến trên sân, các BLV đã trực tiếp xin lỗi độc giá, nếu đó là một nhận định sai trong một tình huống. Việc xin lỗi, theo tôi đó là điều cần thiết, thể hiện sự cầu thị và tôn trọng chính mình và khán giả. 

* Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!