Cứ đến chùa là cầu xin đủ thứ, rải tiền khắp nơi

Việc làm công đức là điều thiện, điều nên làm và trong kinh nhân quả của nhà Phật cũng có ghi và khuyến khích việc làm công đức. Nhưng công đức như thế nào cho văn minh cũng là điều đáng bàn. Rải tiền lẻ khắp nơi, đặt tiền lên tay Phật không phải là biểu hiện của sự thành tâm.

Đừng khiến nét đẹp trở nên phản cảm

Dịp đầu năm, đi chùa cầu cho quốc thái dân an, cầu phúc cho gia đình, cũng như việc phát tâm công đức là nghĩa cử cao đẹp của mỗi người. Nhưng nghĩa cử đó cần phải hiểu cho đúng, tránh sai lệch làm mất đi ý nghĩa của việc phát tâm công đức.

Xuất phát từ ý nghĩa ban đầu là góp công, góp tấm lòng thành làm công quả, tiền công đức có lúc biến thành hiện tượng gây phản cảm tại nhiều di tích, nơi thờ tự. Không ít người đi chùa tiện tay rải, cài tiền lẻ khắp nơi, từ cổng chùa đến tay tượng Phật, hồ nước, mâm ngũ quả.

Cảnh người dân dúi tiền vào tượng Phật gây phản cảm nhiều năm trước.

Đền Trần (Ninh Bình) nhiều năm trước thường xuyên xuất hiện hình ảnh khách đi lễ đặt tiền lên đùi các vị vua trong gian thờ tại ấn đường nơi đặt tượng 14 vị vua, bất chấp hòm công đức được đặt ngay bên cạnh. Thậm chí có người đi lễ còn xoa tiền lên đùi, lên bụng của các bức tượng.

Chùa Phật Tích (Bắc Ninh) có dòng chữ nhắc nhở người đi lễ: “Quý vị không nên đặt tiền lên tượng” dán ở nhiều nơi trong khuôn viên chùa. Nhà chùa còn làm một hàng rào bảo vệ xung quanh, tránh người dân để tiền không đúng vị trí.

Theo khảo sát của phóng viên, những năm gần đây, tình trạng rải tiền công đức bừa bãi được hạn chế. Người dân khi đi lễ chùa cũng được nhắc nhở về ý thức giữ gìn cảnh quan. Tuy nhiên, gần khu vực ban thờ, một số người vẫn giữ thói quen cài tiền vào mâm ngũ quả hay gài vào các bệ đá trong chùa.

Tại chùa Phúc Khánh, anh Vũ Tuấn Việt (Ô Chợ Dừa, Hà Nội) chia sẻ với PV Tiền Phong về việc không bỏ tiền vào hòm công đức mà đặt ở nhiều vị trí khác nhau trong chùa.

Những năm gần đây, tình trạng rải tiền công đức bừa bãi ít dần.

“Tôi kinh doanh quán ăn khoảng gần 10 năm nay, vì vậy giữ thói quen đi chùa đầu năm để cầu bình an, xin trời phật phù hộ năm mới buôn may bán đắt. Trước khi đi chùa, tôi và gia đình có thói quen đổi tiền lẻ và đặt vào nhiều nơi, các ban bệ trong chùa. Có chỗ nào chưa đặt tiền lẻ lại cảm thấy không yên tâm, như là thiếu một điều gì đó", anh Việt nói. Việc rải tiền công đức khắp nơi thực chất không được lý giải theo một niềm tin tín ngưỡng nào, chỉ dựa vào cảm giác.

Nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền từng nêu quan điểm việc công đức không được làm tùy tiện, thiếu khoa học. "Ngay cả việc cung tiến gì, công đức như thế nào cũng cần theo khoa học. Không phải cứ mang cái to lớn, giá trị hay rải tiền lẻ ở khắp nơi đã là tâm linh", chuyên gia nói.

Mỗi di tích đặt không quá ba hòm công đức tại ba ban thờ chính, có nơi sử dụng mã QR để nhận công đức.

Bên cạnh đó, việc người dân đi lễ chùa rải tiền lẻ khắp nơi cũng tạo cảnh tượng xấu, khiến những người có trách nhiệm phải mất công đi thu gom tiền lẻ. Hòm công đức là nơi tiếp nhận những tấm lòng dành cho việc tôn tạo, duy tu các công trình văn hóa, tâm linh. Vì vậy, khi đến các nơi thờ tự, cách công đức có văn hóa nhất là thả tiền vào hòm công đức được đặt sẵn. Đó cũng là cách tránh sự phô trương không cần thiết.

Năm 2012, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đưa ra quy định mỗi di tích đặt không quá ba hòm công đức tại ba ban thờ chính. Đĩa đặt tiền giọt dầu chỉ đặt trên những ban thờ chính. Khuyến khích tại mỗi di tích (di tích đơn lẻ hoặc di tích thuộc cụm di tích) chỉ đặt một hòm công đức ở vị trí thích hợp.

Lòng thành là điều quan trọng nhất

Trong Kinh Pháp Bảo Đàn, Lục Tổ Huệ Năng giải thích: "Công đức là tự tính sẵn có, chẳng phải ở ngoài, chẳng do tạo tác. Đã sẵn có thì chẳng có sự bắt đầu, cũng là nghĩa vô sinh; vô sinh tức vô diệt, nên không hết được. Còn phước đức do tạo mới thành, có thành ắt có hoại. Phước đức có số lượng, hưởng dần sẽ hết, công đức không số lượng, nên không hết".

Công đức có được là do tu tâm, không có công đức nào bằng công đức của tâm thanh tịnh sáng suốt nhìn thấu sự thật. Trao đổi với PV Tiền Phong , chuyên gia văn hóa Phạm Ngọc Trung cũng lý giải chùa chiền không phải nơi để cầu xin. Chư Phật không phải là người ban chức tước, bổng lộc, tiền tài cho người dân. Nhiều người chưa hiểu rõ điều này nên cứ đến chùa là cầu xin đủ thứ, rải tiền khắp nơi.

Lễ chùa, lòng thành là điều quan trọng nhất.

Nhiều người đi chùa chú trọng chuẩn bị mâm cao cỗ đầy để cầu xin nhiều điều. Chuyên gia nhận định đó cũng là biểu hiện của tâm lý đám đông. "Không nên có suy nghĩ mình đóng góp nhiều vàng, tiền bạc là sẽ được bổng lộc của Phật, hay thần thánh phù hộ. Những công trình tâm linh hướng con người đến cái thiện, sống tốt đời đẹp đạo. Đi lễ chùa hay đi lễ hội là phải thành tâm. Tâm phải tĩnh hướng thiện. Không cần phải chen lên hàng trên, không phải để lễ vật nhiều trước mặt thần thánh mà gặp được điều tốt", PGS.TS Phạm Ngọc Trung nói.

Xử phạt 6 “cò mồi” chèo kéo khách đi chùa Hương

6 người ở huyện Mỹ Đức (Hà Nội) bị cảnh sát lập biên bản, xử phạt hành chính.

Bấm xem >>