Vì sao ông Trump muốn phong tỏa eo biển Hormuz đang bị Iran kiểm soát?

Việc tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz cho thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao hơn nữa để tạo sức ép buộc Iran chấm dứt xung đột.

Theo hãng tin CNN, giá dầu thế giới ngày 12/4 đã vượt mốc 100 USD/thùng trong bối cảnh Tổng thống Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán với Iran không đạt được kết quả.

"Hải quân Mỹ - lực lượng hùng mạnh nhất thế giới - sẽ bắt đầu quá trình PHONG TỎA mọi tàu thuyền tìm cách đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức", ông Trump thông báo ngày 12/4.

Sổ tay hướng dẫn về luật tác chiến hải quân của Tư lệnh Hải quân Mỹ năm 2022 mô tả phong tỏa là "một hoạt động quân sự nhằm ngăn chặn tàu thuyền hoặc máy bay của tất cả các quốc gia, cả đối địch và trung lập, ra - vào các cảng, sân bay hoặc khu vực ven biển được chỉ định thuộc sở hữu, bị chiếm đóng hoặc dưới sự kiểm soát của một quốc gia đối địch".

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: NYT

Tuyên bố của Tổng thống Trump đã khiến nhiều người phải đặt câu hỏi, bởi trước đó nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần yêu cầu Tehran phải tái mở cửa eo biển Hormuz. Ngoài ra, tuyến hàng hải này cũng không bị đóng cửa hoàn toàn, khi vẫn có các tàu chở dầu quốc tế đi qua mỗi ngày.

"Vấn đề cần lưu ý là Tehran vẫn cho phép tàu chở dầu của chính họ đi qua eo biển Hormuz trong suốt thời gian xung đột. Theo báo cáo của Kpler, Iran đã xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 3, cao hơn khoảng 100.000 thùng/ngày so với 3 tháng trước đó. Thông qua việc phong tỏa eo biển Hormuz, ông Trump có thể cắt đứt một nguồn tài chính quan trọng của Tehran", CNN cho biết.

Theo các chuyên gia chính trị, chính quyền Tổng thống Trump trước đó chưa muốn sử dụng biện pháp mạnh ở Hormuz, bởi động thái có thể khiến giá năng lượng toàn cầu tăng đột ngột. Để ổn định thị trường xăng dầu trong nước, Mỹ đã phối hợp xả kho dự trữ dầu khẩn cấp quy mô lịch sử trên toàn cầu, thậm chí gỡ bỏ trừng phạt đối với hàng trăm triệu thùng dầu Nga trong tháng trước.

"Khi các cuộc đàm phán ở Pakistan không đem lại kết quả, Tổng thống Trump dường như đã sẵn sàng chấp nhận nguy cở đẩy giá năng lượng tăng cao hơn nữa để tối đa hóa sức ép kinh tế lên Iran, với mục tiêu sớm chấm dứt xung đột", CNN nhận định.