Ukraine tiết lộ đòn đánh quyết định mở đường tấn công tàu ngầm Nga ở Biển Đen

Cơ quan An ninh Ukraine cho biết lực lượng nước này đã vô hiệu hóa máy bay săn ngầm Il-38N hiếm hoi của Nga tại Biển Đen ngay trước khi sử dụng thiết bị không người lái dưới nước tấn công và phá hủy một tàu ngầm Nga tại cảng Novorossiysk.

Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) vừa công bố thêm chi tiết về một chiến dịch đặc biệt nhằm vào cảng Novorossiysk của Nga, xác nhận rằng việc phá hủy một tàu ngầm Nga tại đây đã được chuẩn bị trước bằng một đòn tấn công chính xác nhằm vào máy bay săn ngầm then chốt của Moscow.

Theo một nguồn tin của SBU được tiết lộ ngày 23/12, lực lượng Ukraine đã tấn công máy bay trinh sát – chống ngầm Il-38N hiếm hoi của Nga ngay trước khi tiến hành giai đoạn chính của chiến dịch vào ngày 15/12. Đòn đánh này được coi là yếu tố quyết định, giúp bảo đảm thành công cho cuộc tấn công tiếp theo nhằm vào tàu ngầm Nga.

Máy bay săn ngầm Il-38N của Nga. Ảnh cắt từ video của SBU

Đòn đánh quyết định

Theo SBU, một trong những bước chuẩn bị quan trọng của chiến dịch là vô hiệu hóa máy bay tuần tra biển và tác chiến chống ngầm Il-38N của Nga – phương tiện được đánh giá là mối đe dọa trực tiếp đối với khả năng thành công của chiến dịch.

Chiếc máy bay này đã bị tấn công tại căn cứ không quân Yeysk, thuộc vùng Krasnodar. Hoạt động này do các sĩ quan thuộc Cục 13, Tổng cục Phản gián Quân sự Ukraine thực hiện.

Il-38N còn được gọi là “Sea Dragon”, là phiên bản hiện đại hóa của Il-38. Máy bay được thiết kế để tiến hành trinh sát hàng hải, phát hiện tàu ngầm, giám sát khu vực biển, rải thủy lôi và thực hiện các đòn tấn công bằng ngư lôi.

Nguồn tin của SBU cho biết đây là chiếc Il-38N duy nhất của Nga tại khu vực Biển Đen được trang bị hệ thống radar có khả năng phát hiện tàu ngầm và các thiết bị không người lái trên biển. Trước thời điểm bị tấn công, máy bay này đã được Nga sử dụng để đối phó với các hoạt động của thiết bị bay và phương tiện không người lái trên biển do Ukraine triển khai.

Theo ước tính, giá trị của máy bay Il-38N vào khoảng 24 triệu USD. Việc vô hiệu hóa phương tiện này được đánh giá là đòn giáng đáng kể vào năng lực trinh sát hàng hải và tác chiến chống ngầm của Nga tại Biển Đen.

Để vô hiệu hóa Il-38N, phía Ukraine đã sử dụng một thiết bị bay không người lái mang đầu đạn nổ trên không chứa khoảng 2.000 mảnh văng định hướng xuống dưới. Vụ nổ xảy ra ngay phía trên khoang chứa các thiết bị chính và hệ thống radar của máy bay, đồng thời gây hư hại cho một trong các động cơ.

Việc vô hiệu hóa thành công máy bay Il-38N đã tạo điều kiện cho Ukraine triển khai các phương tiện không người lái dưới nước mang tên “Sub Sea Baby” tiếp cận mục tiêu mà không bị phát hiện. Trong giai đoạn chính của chiến dịch ngày 15/12, các thiết bị này đã tấn công và phá hủy một tàu ngầm Nga thuộc lớp Project 636.3 Varshavyanka (NATO gọi là lớp Kilo) tại cảng Novorossiysk, đánh dấu lần đầu tiên Ukraine sử dụng thiết bị không người lái dưới nước để tấn công thành công một tàu ngầm Nga.

Tuyên bố của Nga về vụ tấn công tàu ngầm

Cuộc tấn công ngày 15/12 là trường hợp đầu tiên việc sử dụng phương tiện không người lái dưới nước trong tác chiến được xác nhận công khai.

Tuy nhiên, ngay trong tối cùng ngày, Bộ Quốc phòng Nga đã phủ nhận hầu như toàn bộ các tuyên bố của Ukraine về thành công của chiến dịch tấn công tại Novorossiysk.

Trong một tuyên bố hiếm hoi và nhanh chóng liên quan đến một tình huống tác chiến đang diễn ra, Bộ Quốc phòng Nga cho biết: “Thông tin do các cơ quan đặc nhiệm của Ukraine lan truyền về việc ‘phá hủy’ một trong các tàu ngầm của Nga tại quân cảng Novorossiysk là không đúng sự thật”.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, nỗ lực của Ukraine nhằm tiến hành hoạt động phá hoại bằng một thiết bị robot đã “không đạt được mục tiêu” và “không có tàu chiến hay tàu ngầm nào của Hạm đội Biển Đen đóng tại vịnh Novorossiysk bị hư hại, tất cả đều đang hoạt động bình thường”.

Tuy nhiên, truyền thông Ukraine và các blogger quân sự ngày 16/12 hầu như đồng loạt xác nhận tuyên bố của SBU rằng tàu ngầm đã bị đánh trúng và hư hại, đồng thời bác bỏ tuyên bố của Moscow.

Dữ liệu định vị địa lý xác nhận đoạn video về tàu ngầm và vụ nổ được ghi tại cảng Novorossiysk. Ảnh vệ tinh dân sự chụp ban ngày tại cảng Novorossiysk vào ngày 15/12, tức một ngày trước cuộc tấn công của Ukraine và ngày 16/12, vài giờ sau đó, cho thấy một tàu ngầm lớp Kilo đang neo tại một cầu cảng quân sự đúng vị trí được thể hiện trong video do SBU công bố.

Trong ảnh chụp từ trên cao sau cuộc tấn công, tàu ngầm lớp Kilo có vẻ nằm thấp hơn trong nước so với ảnh trước đó, với một phần boong bị nước tràn lên.

Các dấu hiệu hư hại, bao gồm vết cháy sém và bê tông bị xé toạc phù hợp với một vụ nổ lớn, có thể quan sát được tại cầu cảng liền kề con tàu trong ảnh vệ tinh sau vụ tấn công. Các xuồng hỗ trợ hoặc tuần tra không xuất hiện trong bức ảnh đầu tiên lại được nhìn thấy đang tuần tra hoặc tìm kiếm trong khu vực cảng gần tàu ngầm.

Các nền tảng thông tin quân sự của Ukraine xác nhận cuộc tấn công cũng như thiệt hại gây ra đối với tàu ngầm Nga, song một số nguồn tỏ ra thận trọng trước tuyên bố của chính phủ Ukraine rằng con tàu đã bị phá hủy hoàn toàn.