Ukraine nhận tin "điếng người" từ Mỹ: Ngân sách quốc phòng 1,5 nghìn tỷ USD không có gì cho Kiev

Chính quyền Trump dường như đã “xóa sổ” viện trợ quân sự cho Ukraine khỏi ngân sách quốc phòng kỷ lục 1.500 tỷ USD cho năm tài khóa 2027, tờ Militarnyi đưa tin.

Quang cảnh Nhà Trắng. Ảnh Militarnyi/nguồn mở.

Trong một động thái đang gây tranh cãi mạnh mẽ tại Mỹ cũng như trong giới quan sát quốc tế, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã không đưa bất kỳ khoản viện trợ quân sự nào dành cho Ukraine vào đề xuất ngân sách quốc phòng cho năm tài khóa 2027, dù tổng quy mô ngân sách này lên tới mức kỷ lục 1.500 tỷ USD.

Thông tin được xác nhận công khai trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, khi quyền giám đốc tài chính Bộ Quốc phòng Mỹ, ông Jules Hurst, trả lời trực tiếp các câu hỏi liên quan đến tương lai hỗ trợ quân sự cho Kiev, qua đó làm dấy lên làn sóng lo ngại rằng Washington có thể đang điều chỉnh đáng kể chiến lược đối với cuộc xung đột Nga – Ukraine.

Cụ thể, Thượng nghị sĩ Angus King, thành viên của ủy ban, đã công khai bày tỏ sự quan ngại khi nhận thấy ngân sách không còn dành bất kỳ khoản tài trợ nào cho Ukraine, bao gồm cả viện trợ quân sự lẫn hỗ trợ nhân đạo vốn trước đây vẫn được duy trì trong các gói chi tiêu quốc phòng.

Trong phần chất vấn, ông King đặt câu hỏi thẳng thắn về việc liệu ngân sách dành cho Ukraine có thực sự bằng không hay không, và ông Hurst đã xác nhận điều này là chính xác khi cho biết không có khoản phân bổ nào cho chương trình Sáng kiến hỗ trợ an ninh Ukraine (USAI) trong đề xuất ngân sách lần này.

Việc một chương trình từng đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp vũ khí, trang thiết bị và hỗ trợ kỹ thuật cho Ukraine nay bị loại bỏ hoàn toàn khỏi đề xuất ngân sách đã khiến nhiều nghị sĩ coi đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự thay đổi ưu tiên trong chính sách quốc phòng của Mỹ.

Tuy nhiên, phía Lầu Năm Góc cũng lưu ý rằng vẫn còn một khoản ngân sách khoảng 400 triệu USD dành cho Ukraine, nhưng đây không phải là nguồn tài trợ mới mà là phần còn lại từ gói ngân sách năm 2026 đã được Quốc hội Mỹ phê duyệt trước đó.

Theo giải thích của ông Hurst, khoản tiền này mới được phân bổ gần đây, cụ thể là vào tháng 3, và cần thêm thời gian để hoàn tất các thủ tục nội bộ trước khi được triển khai, đồng thời Bộ Quốc phòng sẽ phối hợp với Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ để đảm bảo việc sử dụng nguồn lực này đạt hiệu quả cao nhất.

Dù vậy, giới quan sát cho rằng việc chỉ còn dựa vào nguồn ngân sách “tồn dư” từ năm trước thay vì cam kết tài trợ mới cho thấy mức độ ưu tiên dành cho Ukraine trong kế hoạch chi tiêu quốc phòng của Washington đang suy giảm rõ rệt.

Không chỉ riêng Thượng nghị sĩ King, nhiều nhà lập pháp khác cũng đã lên tiếng cảnh báo về những lỗ hổng trong đề xuất ngân sách. Thượng nghị sĩ Jack Reed, thành viên cấp cao của ủy ban, nhận định rằng mặc dù kế hoạch chi tiêu lần này vẫn đảm bảo nguồn lực cho một số chương trình thiết yếu như đóng tàu chiến hay phát triển máy bay không người lái, nhưng lại cắt giảm ngân sách dành cho nghiên cứu và phát triển, đồng thời không tính đến các khoản chi phí có thể phát sinh trong trường hợp Mỹ vướng vào xung đột với Iran.

Đáng chú ý hơn, ông Reed nhấn mạnh rằng việc không bố trí ngân sách cho Ukraine trong bối cảnh cuộc chiến với Nga vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt là một quyết định có thể tạo ra những hệ lụy chiến lược lâu dài, đặc biệt khi nhiều chương trình quốc phòng quan trọng khác còn phụ thuộc vào việc Quốc hội có thông qua các dự luật ngân sách bổ sung hay không.

Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên chính quyền Donald Trump tìm cách loại bỏ viện trợ cho Ukraine khỏi kế hoạch ngân sách liên bang. Trong đề xuất ngân sách năm 2026 trước đó, Nhà Trắng cũng không đưa khoản tài trợ này vào, tuy nhiên Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện Mỹ đã can thiệp bằng cách bổ sung 800 triệu USD cho Ukraine, và phiên bản ngân sách cuối cùng đã được Quốc hội Mỹ thông qua với sự ủng hộ của cả hai đảng.

Khoản tiền này được phân bổ thông qua chương trình USAI, với 400 triệu USD dành cho năm 2026 và 400 triệu USD cho năm 2027, bên cạnh đó còn có 225 triệu USD cho Sáng kiến An ninh Baltic, một phần đáng kể trong số này cuối cùng cũng được sử dụng để hỗ trợ Ukraine trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.

Việc Nhà Trắng tiếp tục không đưa Ukraine vào đề xuất ngân sách quốc phòng năm 2027 vì vậy đang được nhiều chuyên gia coi là tín hiệu cho thấy sự thay đổi mang tính cấu trúc trong cách tiếp cận của Mỹ đối với cuộc xung đột Nga – Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh Washington phải cân đối lại các ưu tiên chiến lược toàn cầu và đối mặt với áp lực chi tiêu ngày càng lớn.

Dù Quốc hội vẫn có khả năng điều chỉnh dự luật ngân sách như những năm trước, quyết định ban đầu của chính quyền đã đặt ra câu hỏi lớn về mức độ cam kết lâu dài của Mỹ đối với Ukraine, đồng thời làm gia tăng những tranh luận về việc liệu Washington có đang từng bước thu hẹp vai trò của mình trong cuộc chiến này hay không, cũng như những tác động tiềm tàng đối với cán cân địa chính trị tại châu Âu trong thời gian tới.