So sánh hệ thống phòng không của Mỹ và Iran

Mỹ và Iran đều sở hữu mạng lưới phòng không nhiều lớp, nhưng hai quốc gia theo đuổi những triết lý hoàn toàn khác nhau. Mỹ tập trung vào công nghệ đánh chặn hiện đại, trong khi Iran ưu tiên số lượng, khả năng phân tán và tự chủ sản xuất.

Năng lực cốt lõi

Mỹ sở hữu một trong những hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa mạnh nhất thế giới, với khả năng đánh chặn từ tầm ngắn đến tầm xa, bao gồm máy bay, máy bay không người lái (UAV), tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo. Các hệ thống như Patriot, THAAD và Aegis có nhiều năm thực chiến và được triển khai trên phạm vi toàn cầu.

Iran có mạng lưới phòng không nhiều tầng tập trung bảo vệ các thành phố lớn, cơ sở quân sự và hạt nhân. Dù không sở hữu công nghệ tiên tiến ngang Mỹ nhưng Iran đã phát triển được nhiều tổ hợp nội địa và xây dựng mạng lưới phòng không quy mô lớn trong nhiều năm.

Công nghệ và trang bị tiêu biểu

Công nghệ và trang bị tiêu biểu

Mỹ:

Patriot PAC-3: Chuyên đánh chặn tên lửa đạn đạo và mục tiêu trên không. THAAD: Đánh chặn tên lửa đạn đạo ở độ cao lớn ngoài tầng khí quyển thấp. Aegis/SM-3, SM-6: Triển khai trên tàu chiến, tạo lá chắn phòng thủ khu vực rộng lớn.

Hệ thống phòng không THAAD được trang bị trên đảo Guam của Mỹ. Ảnh: military.com

Iran:

Bavar-373: Hệ thống phòng không tầm xa hiện đại nhất của Iran, được ví như phiên bản nội địa của "rồng lửa" S-300 do Nga phát triển, có khả năng theo dõi hàng trăm mục tiêu cùng lúc. Khordad-15 và 3rd Khordad: Hệ thống tầm trung chuyên đối phó máy bay và UAV. Hệ thống 3rd Khordad từng bắn hạ một UAV RQ-4 Global Hawk của Mỹ năm 2019. S-300PMU-2: Tổ hợp phòng không do Nga cung cấp, hiện vẫn là một phần quan trọng trong mạng lưới phòng thủ của Iran.

Hệ thống phòng không Bavar-373 của Iran. Ảnh: Al Mayadeen

Triết lý tác chiến

Mỹ xây dựng hệ thống phòng không theo hướng đánh chặn từ xa, đa tầng và tích hợp toàn cầu. Các cảm biến vệ tinh, radar mặt đất, tàu chiến và máy bay cảnh báo sớm được kết nối thành một mạng lưới thống nhất, giúp phát hiện và tiêu diệt mục tiêu từ rất sớm.

Trong khi đó, Iran theo đuổi chiến lược phòng thủ phân tán và chống tiếp cận (A2/AD). Các tổ hợp phòng không được triển khai cơ động, kết hợp cùng hầm ngầm, trận địa ngụy trang và mạng lưới radar nội địa nhằm tăng khả năng sống sót trước các đòn không kích quy mô lớn.

Xét về công nghệ, khả năng đánh chặn và mức độ tích hợp, Mỹ vượt trội đáng kể so với Iran. Tuy nhiên, Iran đã xây dựng được một mạng lưới phòng không tương đối dày đặc với nhiều hệ thống nội địa, đủ sức gây khó khăn cho các chiến dịch không kích và tạo ra năng lực răn đe đáng kể trong khu vực Trung Đông.