Pháp chuyển sang thế trận hạt nhân 'răn đe tiên tiến' trước Nga

Pháp đang thay đổi đáng kể vai trò của lực lượng hạt nhân trong chiến lược an ninh châu Âu với học thuyết mới "răn đe tiên tiến".

Trong nhiều thập kỷ, học thuyết hạt nhân của Pháp chủ yếu tập trung vào việc bảo vệ "lợi ích sống còn" của riêng nước này. Tuy nhiên, chiến lược mới đang dần biến lực lượng hạt nhân Pháp thành công cụ răn đe mang tính châu Âu rộng lớn hơn, với mức độ phối hợp ngày càng sâu với các đồng minh NATO.

Tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Suffren của Hải quân Pháp. (Nguồn: MW)

Dù chưa chính thức mở rộng "ô hạt nhân" cho châu Âu như Mỹ từng làm, Paris đang cố tình tạo ra sự mơ hồ chiến lược về phạm vi "lợi ích sống còn" của mình. Điều đó đồng nghĩa với việc bất kỳ cuộc xung đột nào đe dọa các quốc gia NATO ở tiền tuyến cũng có thể bị Pháp coi là lý do để đáp trả bằng vũ khí hạt nhân.

Một trong những thay đổi rõ rệt nhất là quân đội Pháp đã bắt đầu triển khai các khí tài có khả năng mang đầu đạn hạt nhân ra ngoài lãnh thổ quốc gia. Các hoạt động này bao gồm tập trận chung với Ba Lan và nhiều đồng minh NATO khác ở Đông Âu, cũng như các nhiệm vụ mang tính "phát tín hiệu chiến lược" gần biên giới Nga.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng tuyên bố các máy bay chiến lược của Pháp có thể được triển khai tạm thời tới các quốc gia đồng minh, trong trường hợp khủng hoảng hoặc tập trận quy mô lớn. Ông cho biết các nước châu Âu trong tương lai có thể tham gia trực tiếp hơn vào hoạt động răn đe hạt nhân của Paris.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng gây áp lực buộc châu Âu phải tự đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm an ninh của mình, khi Washington phải phân tán nguồn lực quân sự sang cả khu vực Thái Bình Dương và Trung Đông.

Tuy nhiên, sức mạnh hạt nhân của Pháp vẫn còn nhiều hạn chế nếu so với Nga và Mỹ. Kho vũ khí hạt nhân của Paris nhỏ hơn đáng kể và ít đa dạng hơn về phương tiện phóng. Trong lĩnh vực không quân, Pháp hiện chỉ sở hữu một loại vũ khí hạt nhân phóng từ máy bay, đồng thời vẫn chậm hơn Mỹ và Nga trong việc phát triển tiêm kích tàng hình đủ khả năng thực hiện các cuộc tấn công hạt nhân có độ sống sót cao.

Tháng 2/2025, xuất hiện thông tin cho biết Pháp đang xem xét khả năng triển khai các tiêm kích Rafale mang vũ khí hạt nhân tới Đức nhằm gửi "thông điệp mạnh mẽ" tới Nga. Một tháng sau, Tổng thống Macron công bố kế hoạch mở thêm căn cứ không quân thứ tư dành cho lực lượng răn đe hạt nhân, đồng thời tăng gấp đôi số lượng tiêm kích mang đầu đạn hạt nhân từ 40 lên 80 chiếc.

Đầu năm 2026, nhà lãnh đạo Pháp tiếp tục kêu gọi châu Âu phát triển tên lửa siêu thanh tầm trung mới theo sáng kiến Phương pháp Tấn công Tầm xa Châu Âu (ELSA), nhằm tạo ra năng lực tương tự tên lửa Oreshnik của Nga. Loại tên lửa này được cho là cũng có thể mang đầu đạn hạt nhân.

Cuối tháng 4, truyền thông tiết lộ Pháp và Ba Lan đang chuẩn bị tiến hành các cuộc tập trận trên không phận Baltic với sự tham gia của tiêm kích Rafale mang đầu đạn hạt nhân, mô phỏng các đòn tấn công nhằm vào mục tiêu tại Nga và Belarus. Đây được xem là dấu mốc cho thấy Paris đang chuyển từ chiến lược răn đe mang tính quốc gia sang mô hình răn đe quy mô toàn châu Âu.

Sự thay đổi trong học thuyết hạt nhân của Pháp diễn ra khi nước này ngày càng đóng vai trò nổi bật trong cuộc xung đột Nga - Ukraine. Paris đã triển khai các nhà thầu quân sự tới Ukraine và nhiều lần để ngỏ khả năng can thiệp sâu hơn nếu cần thiết.

Tổng thống Macron liên tục nhấn mạnh rằng việc đưa lực lượng mặt đất tới Ukraine vẫn là một lựa chọn nhằm "làm mọi điều cần thiết để ngăn Nga giành chiến thắng", quan điểm này cũng nhận được sự ủng hộ từ nhiều lãnh đạo châu Âu khác.