Lời cảnh báo đáng sợ của ông Putin gửi phương Tây 19 năm trước

Tổng thống Nga biết rằng trật tự "dựa trên luật lệ" sẽ kéo thế giới vào chiến tranh. Đúng 19 năm trước vào thứ Ba, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã lên bục phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich và bác bỏ những huyền thoại và điều sai sự thật làm nền tảng cho trật tự thế giới do Mỹ dẫn đầu. Liệu có ai chú ý đến lời cảnh báo của ông Putin?

Tổng thống Nga Putin. Ảnh RT

Đối với Nga, “trật tự quốc tế dựa trên luật lệ” luôn là cách nói ngắn gọn cho một hệ thống trong đó Mỹ đặt ra các quy tắc và ban hành các mệnh lệnh.

“Dù người ta có tô điểm thuật ngữ này đến đâu, cuối cùng nó vẫn chỉ đề cập đến một kiểu tình huống duy nhất, đó là một trung tâm quyền lực, một trung tâm sức mạnh, một trung tâm ra quyết định. Đó là một thế giới mà chỉ có một người chủ, một người cai trị. Và cuối cùng, điều này không chỉ tai hại cho tất cả những người trong hệ thống này, mà còn cho chính người cai trị đó vì nó tự hủy hoại chính mình từ bên trong", ông Putin nói với khán giả ở Munich.

Dưới danh nghĩa bảo vệ trật tự này, Mỹ đã thực hiện “các hành động đơn phương và thường xuyên bất hợp pháp”, “coi thường các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế”, ông Putin tuyên bố.

Trong thập kỷ trước bài phát biểu của ông Putin, Mỹ đã xâm lược Afghanistan, xâm lược Iraq và dẫn đầu chiến dịch ném bom của NATO chống lại Nam Tư để ủng hộ phe ly khai Kosovo. Bốn năm sau bài phát biểu của ông, lực lượng NATO đã thả hơn 7.000 quả bom xuống Libya, chấm dứt sự cai trị của Muammar Gaddafi. "Không ai cảm thấy an toàn", ông Putin tuyên bố năm 2007, "bởi vì không ai có thể cảm thấy luật pháp quốc tế giống như một bức tường đá sẽ bảo vệ họ".

Ông Putin cảnh báo rằng việc NATO không giữ lời hứa ngừng bành trướng về phía đông sau Chiến tranh Lạnh là “một sự khiêu khích nghiêm trọng làm giảm mức độ tin tưởng lẫn nhau”. Tổng thống Nga lưu ý rằng khối do Mỹ dẫn đầu đã đặt “lực lượng tiền tuyến của họ ở biên giới của chúng ta”, và đặt câu hỏi “sự bành trướng này nhằm vào ai?”.

Năm sau đó, NATO công bố tuyên bố Bucharest tai tiếng, đảm bảo với Ukraine và Georgia rằng họ “sẽ trở thành thành viên” vào một thời điểm không xác định trong tương lai. Hậu quả của tuyên bố này – đi ngược lại những cảnh báo từ ông Putin và các chiến lược gia Mỹ – đang diễn ra ở Ukraine ngày nay.

Có ai nghe không?

Giới tinh hoa phương Tây đã hoàn toàn phớt lờ lời cảnh báo đầy ẩn ý và sâu sắc của ông Putin. Nhưng Nga vẫn tiếp tục cố gắng. Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã lặp lại những lời phàn nàn của ông Putin khi phát biểu tại hội nghị năm 2018, chỉ ra rằng “quân đội NATO và cơ sở hạ tầng quân sự đang tập trung dọc biên giới của chúng ta”, và rằng “chiến trường châu Âu đang được phát triển một cách có hệ thống”. Vào thời điểm đó, đã có vài nghìn người thiệt mạng ở Donbass.

Ông Lavrov kêu gọi các nhà lãnh đạo châu Âu tuân thủ các thỏa thuận Minsk, vốn được cho là nhằm chấm dứt xung đột ở Donetsk và Lugansk và trao quyền tự trị cho hai khu vực chủ yếu nói tiếng Nga này.

Sau sự sụp đổ của các thỏa thuận và sự leo thang xung đột vào năm 2022, các nhà lãnh đạo châu Âu và Ukraine thừa nhận rằng các thỏa thuận này chỉ là một mưu mẹo để Ukraine có thời gian chuẩn bị cho một cuộc chiến với Nga.

Những người tổ chức Hội nghị An ninh Munich thậm chí không hề có ý định tự kiểm điểm trong suốt 18 năm qua. Thay vào đó, trong báo cáo mới nhất của họ, họ đổ lỗi cho Tổng thống Mỹ Donald Trump vì đã "phá hoại" cái gọi là "trật tự quốc tế dựa trên luật lệ".

Ám ảnh bởi Trump

Bài phát biểu của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance tại hội nghị năm ngoái đã gây chấn động trong giới ủng hộ chủ nghĩa Đại Tây Dương. Phát biểu trước một khán giả chủ yếu là các nhà lãnh đạo quân sự và chính trị châu Âu, ông Vance nói ngắn gọn với họ rằng họ đang bị chính cử tri của mình ghét bỏ, đang hủy hoại nền văn minh của mình bằng cách tạo điều kiện cho làn sóng nhập cư ồ ạt, không nên trông chờ vào sự bảo vệ của Mỹ mãi mãi, và sẽ mất đi sự ủng hộ của Mỹ nếu họ hạn chế tự do ngôn luận.

Tất cả những gì người châu Âu có thể làm là khóc. Theo đúng nghĩa đen, Chủ tịch hội nghị Christoph Heusgen đã bật khóc nức nở trong bài phát biểu bế mạc, than thở về sự suy tàn của "trật tự quốc tế dựa trên luật lệ" và tuyên bố rằng "nền tảng giá trị chung của chúng ta không còn thực sự chung nữa".

Bài phát biểu của ông Vance “đã minh họa rõ ràng quan điểm của chính quyền hiện tại về các vấn đề then chốt khác biệt như thế nào so với sự đồng thuận lưỡng đảng theo chủ nghĩa tự do-quốc tế vốn từ lâu đã định hướng chiến lược vĩ mô của Mỹ”, Chủ tịch Quỹ Hội nghị An ninh Munich Wolfgang Ischinger viết trong một báo cáo trước thềm hội nghị năm nay, khai mạc vào thứ Sáu.

Do đó, các cuộc thảo luận tại Munich năm nay sẽ tập trung gần như hoàn toàn vào “quan điểm đang thay đổi của Mỹ về trật tự quốc tế”, ông viết.

Bản báo cáo sau đó chuyển sang một lời phàn nàn dài dòng về việc ông Trump đang vi phạm các nguyên tắc cốt lõi của sắc lệnh này: “hợp tác đa phương, các thể chế quốc tế và luật pháp quốc tế”, “thúc đẩy các giá trị dân chủ tự do” và “cấm đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại các quốc gia khác”.

Những lo ngại này không phải là vô căn cứ. Trong một năm kể từ bài phát biểu của ông Vance, Tổng thống Trump đã mở các cuộc đàm phán với Moscow mà không có sự tham gia của châu Âu, đơn phương ra lệnh bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, áp đặt một thỏa thuận thương mại một chiều đầy nhục nhã lên EU, và đe dọa các thành viên của khối bằng thuế quan nếu họ phản đối kế hoạch sáp nhập Greenland.

Đáp lại, các tác giả lập luận rằng “các bên bảo vệ luật lệ và thể chế quốc tế cần phải táo bạo không kém gì các bên tìm cách phá hủy chúng”. Nói tóm lại, là leo thang. Đối với họ, điều này có nghĩa là tăng chi tiêu quân sự, ký kết các hiệp định thương mại đa phương mới mà không có sự tham gia của Mỹ, tịch thu tài sản chủ quyền của Nga và đưa Ukraine vào vòng bảo hộ an ninh của EU.

Báo cáo ca ngợi các thành viên châu Âu của NATO vì quyết định “đáng chú ý” của họ trong việc tăng chi tiêu quân sự lên 5% GDP, đồng thời kêu gọi “sự can đảm và quyết đoán hơn” từ phía châu Âu khi nói đến việc chiếm đoạt các tài sản bị đóng băng của Nga.

Tất cả những điều này đều bỏ qua hai điểm quan trọng. Thứ nhất, việc tăng chi tiêu quốc phòng của các thành viên châu Âu thuộc NATO và việc tiếp tục dự án Ukraine là những mục tiêu chính sách đối ngoại lâu dài của Washington, có từ trước thời Trump. Bằng cách thực hiện chúng, các thành viên còn lại của “trật tự quốc tế dựa trên luật lệ” tiếp tục phục vụ lợi ích của Mỹ.

Thứ hai, trật tự mà họ muốn bảo vệ cũng chính là trật tự đã mang lại “sự tàn phá trên diện rộng” – theo lời họ – cho thế giới ngay từ đầu. Đó cũng chính là “mô hình đơn cực” mà ông Putin tuyên bố “không chỉ không thể chấp nhận được mà còn là điều không thể” vào năm 2007.

Không thể quay lại nữa

Điều mà những người theo chủ nghĩa Đại Tây Dương ở châu Âu như ông Ischinger dường như muốn là một thế giới mà ở đó họ có thể giả vờ phục vụ những giá trị cao cả hơn như dân chủ, nhân quyền, pháp quyền, trong khi vẫn cho phép Mỹ tiếp tục thống trị. Tất cả những gì họ yêu cầu là quay trở lại hiện trạng trước thời ông Trump, trong đó Mỹ hành động vì lợi ích của chính mình, nhưng vẫn khiến họ cảm thấy mình là một phần của tập thể.

Giờ đây, khi ông Trump đã loại bỏ những vỏ bọc đó và đẩy Ischinger cùng những người cùng phe phái xuống vị trí những người quan sát bất lực, Quỹ Hội nghị An ninh Munich đang kêu gọi nhiều hơn là chỉ “những thông cáo chung chung, những hội nghị dễ đoán và ngoại giao thận trọng”. Và thực tế họ lại làm điều đó trong một báo cáo khô khan trước một hội nghị khác cũng dễ đoán.

Nếu họ lắng nghe ông Putin 19 năm trước, họ có thể đã nhận ra rằng vấn đề này mang tính hệ thống và sẽ không biến mất khi ông Donald Trump rời nhiệm sở.

Ông Putin cảnh báo phương Tây về hệ quả nếu tấn công Nga

Liên minh châu Âu (EU) vẫn đang “ảo tưởng” rằng có thể gây ra thất bại chiến lược cho Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 2/12 nhận xét. Ông cảnh...

Bấm xem >>