Iran tuyên bố phá hủy hàng chục MQ-9 Reaper, Mỹ thiệt hại gần 1 tỷ USD

Iran tuyên bố đã phá hủy hơn hai chục máy bay không người lái MQ-9 Reaper của Mỹ kể từ khi xung đột bùng phát, gây thiệt hại ước tính gần 1 tỷ USD và làm suy giảm đáng kể năng lực tác chiến không người lái của Washington.

Theo Bloomberg, ít nhất 24 máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper của Mỹ đã bị phá huỷ kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2. Một số nguồn tin cho rằng con số thiệt hại có thể lên tới 30 chiếc. Các UAV MQ-9 bị bắn hạ bởi hỏa lực phòng không Iran, phá hủy trong các đợt tập kích tên lửa nhằm vào căn cứ quân sự hoặc gặp sự cố trong quá trình hoạt động.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là một trong những tổn thất lớn nhất của Mỹ đối với dòng UAV chiến đấu chủ lực MQ-9 Reaper, tương đương gần 20% số lượng loại máy bay này mà Lầu Năm Góc sở hữu trước chiến tranh.

MQ-9 Reaper do General Atomics phát triển, được xem là một trong những UAV tiên tiến nhất của quân đội Mỹ. Dòng máy bay này chuyên thực hiện nhiệm vụ trinh sát, giám sát, thu thập tình báo và tấn công chính xác trong môi trường nguy hiểm mà không cần đưa phi công vào vùng chiến sự.

Các chuyên gia quốc phòng phương Tây nhận định cuộc xung đột Mỹ - Iran cho thấy mức độ dễ tổn thương ngày càng lớn của những UAV đắt đỏ trong các không phận bị phòng không kiểm soát chặt chẽ.

"Việc tiến hành chiến tranh từ xa vẫn có cái giá rất đắt", Becca Wasser, chuyên gia quốc phòng của Bloomberg Economics nhận định. Theo bà, MQ-9 tuy không có người lái nhưng quá đắt đỏ và số lượng hạn chế để có thể bị coi là khí tài "dùng một lần".

Việc mất các máy bay không người lái MQ-9 làm tăng thêm chi phí chiến tranh ngày càng chồng chất đối với Mỹ và Israel, vốn đã tiêu tốn hàng nghìn loại vũ khí cao cấp, bao gồm cả tên lửa hành trình Tomahawk và JASSM-ER.

Theo các báo cáo, Mỹ cũng đã mất hai máy bay có người lái trong cuộc xung đột, một chiếc F-15E Strike Eagle và một chiếc A-10 Thunderbolt II, mặc dù tất cả các thành viên phi hành đoàn đều được cứu sống. Các tổn thất khác được báo cáo bao gồm một máy bay cảnh báo trên không E-3, máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135, nhiều máy bay chiến đấu F-15 và máy bay vận tải MC-130J.

Vai trò và chức năng của MQ-9 Reaper

MQ-9 Reaper chủ yếu được thiết kế để thu thập thông tin tình báo, giám sát, trinh sát và tấn công chính xác.

Được phát triển để kế nhiệm MQ-1 Predator, Reaper lớn hơn, nhanh hơn và được trang bị vũ khí mạnh hơn. Nó có khả năng thực hiện các nhiệm vụ kéo dài chống lại các mục tiêu có giá trị cao và cần xử lý nhanh chóng, đồng thời giữ cho phi hành đoàn tránh xa các khu vực chiến đấu.

Máy bay không người lái này có thể mang nhiều loại vũ khí, bao gồm tên lửa AGM-114 Hellfire và bom dẫn đường chính xác như GBU-12 Paveway II và Joint Direct Attack Munitions (JDAM). Nó cũng được trang bị các cảm biến tiên tiến, bao gồm camera hồng ngoại, camera ban ngày, thiết bị chiếu laser và hệ thống radar khẩu độ tổng hợp.

Hệ thống MQ-9 tiêu chuẩn bao gồm máy bay, trạm điều khiển mặt đất, liên kết truyền thông vệ tinh và đội ngũ vận hành. Máy bay không người lái được điều khiển từ xa bởi một đội ngũ hai người gồm phi công và người điều khiển cảm biến.

Các chuyên gia cho rằng những tổn thất gần đây có thể buộc Lầu Năm Góc phải đánh giá lại vai trò của UAV chiến đấu hạng nặng trong các cuộc chiến cường độ cao, đặc biệt tại những khu vực có hệ thống phòng không hiện đại và tên lửa tầm xa hoạt động hiệu quả.