Bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ, Iran lần đầu thu được tiền từ Hormuz

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamid Reza Haji Babaei, chính quyền nước này lần đầu tiên thu được “phí quá cảnh” từ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Hãng tin Fars của Iran dẫn lời phó Chủ tịch Quốc hội Iran xác nhận "khoản thu phí quá cảnh đầu tiên tại eo biển Hormuz đã chính thức được chuyển vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương Iran".

Động thái này vấp phải sự chỉ trích từ lãnh đạo hai hãng vận tải biển lớn nhất thế giới, những người đã lên tiếng nghi ngờ tính pháp lý của việc Iran yêu cầu nộp phí để đi qua eo biển Hormuz.

Lãnh đạo các hãng tàu cảnh báo chính sách này có thể tạo ra một "tiền lệ nguy hiểm" cho thương mại quốc tế.

Ông Larry Johnson, người đứng đầu bộ phận vận tải biển toàn cầu tại công ty Mercuria Energy Trading, nhận định điều này đồng nghĩa với việc "dòng chảy thương mại tự do thế giới đã chấm dứt".

Trước đó, ông Hassan Abedini từ Đài truyền hình và phát thanh quốc gia Iran (IRIB) ước tính nước này có thể thu về tới 64 tỉ USD mỗi năm từ phí quá cảnh. Con số này dựa trên dự tính khoảng 32.000 lượt tàu qua lại mỗi năm (như thời điểm trước xung đột) với mức phí 2 triệu USD mỗi tàu.

Dòng tiền từ eo biển Hormuz lần đầu chảy về túi Iran, kỳ vọng thu 64 tỉ USD mỗi năm. Ảnh: AP

Động thái thu phí kể trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang, khi Mỹ vừa chính thức triển khai chiến dịch quân sự mang tên Operation Economic Fury (tạm dịch: Cơn thịnh nộ kinh tế).

Theo tờ Wall Street Journal (WSJ) ngày 23-4, đây là giai đoạn mới trong chiến lược gây áp lực toàn diện của Washington, nhằm ngăn chặn mọi tàu thuyền tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa hoặc cung cấp hỗ trợ vật chất cho chính quyền Tehran.

Chiến dịch này được thực thi nghiêm ngặt bởi lực lượng hải quân và không quân Mỹ tại các cảng biển của Iran.

Lầu Năm Góc cho biết các tàu cố gắng lẩn tránh phong tỏa sẽ bị ngăn chặn. Nếu không tuân thủ chỉ dẫn, con tàu sẽ bị vô hiệu hóa và lực lượng Mỹ sẽ trực tiếp lên tàu kiểm soát.

Điển hình là vụ việc hồi cuối tuần trước, Mỹ đã đánh chặn tàu Touska treo cờ Iran khi con tàu này đang vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu vượt vòng vây phong tỏa.

Không dừng lại ở eo biển Hormuz, chiến dịch của Mỹ đã mở rộng phạm vi.

Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (INDOPACOM) mới đây cũng đã đánh chặn tàu M/T Tifani vì liên quan đến các hoạt động của Iran.

Tờ WSJ nhận định rằng việc mở rộng quy mô này có nét tương đồng với các hoạt động trước đây của Mỹ nhằm vào các "đội tàu bóng đêm" liên quan đến Venezuela, khi đó các tàu ở Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Caribe cũng bị bắt giữ với hình thức tương tự.

Nhà Trắng chia sẻ với WSJ rằng Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính Mỹ đang phối hợp chặt chẽ trong chiến dịch Operation Economic Fury nhằm gia tăng áp lực lên Iran, trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn đang tiếp diễn.

Theo WSJ, các lệnh trừng phạt kinh tế từ Bộ Tài chính Mỹ phối hợp cùng lệnh phong tỏa và bắt giữ tàu thuyền nhằm mục tiêu cắt đứt khả năng xuất khẩu dầu mỏ của Iran - nguồn tài chính chủ lực cho các nỗ lực chiến sự của nước này.

Ước tính chiến dịch Operation Economic Fury có thể tiêu tốn của Mỹ tới 400 triệu USD mỗi ngày, thể hiện quyết tâm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc cắt đứt nguồn thu từ dầu mỏ nhằm buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán để đi đến một thỏa thuận cuối cùng.