Đấu khẩu nảy lửa Mỹ - Trung về vụ tàu Iran bị Hải quân Mỹ “tóm sống”

Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đang leo thang sau khi Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu treo cờ Iran tại Vịnh Oman, làm dấy lên cuộc khẩu chiến mới xoay quanh nghi vấn tàu vận chuyển vật liệu nhạy cảm phục vụ chương trình tên lửa Iran, theo Dailyausaf.

Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đang leo thang vì vụ tàu Iran bị bắt giữ. Ảnh minh họa: Techhq

Cựu Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley đã đưa ra cáo buộc gây chú ý khi cho rằng con tàu này xuất phát từ Trung Quốc và đang vận chuyển các hóa chất có thể được sử dụng trong sản xuất tên lửa của Iran. Tuyên bố này ngay lập tức đẩy vụ việc từ một sự cố hàng hải thành điểm nóng địa chính trị mới giữa hai cường quốc Mỹ - Trung Quốc, theo Dailyausaf.

Bắc Kinh đã nhanh chóng bác bỏ mọi liên quan đến con tàu treo cờ Iran vừa bị Hải quân Mỹ bắt giữ, gọi các cáo buộc là “suy đoán vô căn cứ”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn khẳng định trong cuộc họp báo hôm nay rằng, con tàu bị Mỹ bắt giữ chỉ là một tàu container nước ngoài và “không có bất kỳ liên hệ nào với Trung Quốc”.

Điểm nóng Hormuz và “ván cờ năng lượng” toàn cầu

Vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh khu vực Vịnh Oman và đặc biệt là eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm căng thẳng toàn cầu. Đây là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, nơi khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu đi qua mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể gây chấn động thị trường dầu mỏ và kéo theo hệ lụy kinh tế rộng lớn.

Trong những tuần gần đây, xung đột Mỹ, Israel và Iran leo thang đã khiến lưu lượng tàu qua Hormuz sụt giảm mạnh, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc nguồn cung năng lượng toàn cầu. Việc Mỹ bắt giữ tàu Iran càng khiến tình hình thêm phức tạp, khi các bên liên quan – bao gồm cả Trung Quốc và các quốc gia vùng Vịnh – đều kêu gọi ngừng bắn và hạ nhiệt căng thẳng.

Trung Quốc – Iran – Mỹ: tam giác nhạy cảm

Trung Quốc từ lâu là đối tác kinh tế quan trọng của Iran, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và thương mại. Trong bối cảnh Iran chịu nhiều lệnh trừng phạt từ phương Tây, Bắc Kinh thường được xem là “van xả” giúp Tehran duy trì xuất khẩu dầu và nhập khẩu hàng hóa.

Chính vì vậy, bất kỳ cáo buộc nào liên quan đến việc Trung Quốc hỗ trợ Iran – đặc biệt trong lĩnh vực quân sự hoặc công nghệ tên lửa – đều có thể làm gia tăng căng thẳng với Washington.

Các chuyên gia bình luận, việc bà Nikki Haley nêu đích danh Trung Quốc trong vụ việc lần này được xem là động thái chính trị nhạy cảm, có thể nhằm gây áp lực lên Bắc Kinh trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nước ngày càng gay gắt.

Nguy cơ leo thang

Dù Trung Quốc đã phủ nhận liên quan, vụ việc vẫn để lại nhiều câu hỏi chưa có lời giải: con tàu thực sự chở gì, nguồn gốc hàng hóa từ đâu và liệu có liên quan đến chương trình tên lửa của Iran hay không.

Trong bối cảnh các kênh đối thoại Mỹ – Iran còn mong manh và lệnh ngừng bắn đứng trước nguy cơ đổ vỡ, bất kỳ sự cố nào trên biển cũng có thể trở thành “mồi lửa” châm ngòi cho một vòng xoáy căng thẳng mới.

Giới quan sát nhận định, vụ bắt giữ tàu không chỉ là một sự kiện đơn lẻ mà còn phản ánh bức tranh lớn hơn: cuộc đối đầu ngày càng trực diện giữa Mỹ và Trung Quốc, với Trung Đông – đặc biệt là eo biển Hormuz – đang trở thành một trong những đấu trường nhạy cảm nhất.