Đoán tỷ số
Lịch
Những người Mỹ bới rác siêu thị để tiết kiệm và giảm lãng phí thực phẩm
Janet Kalish nói có thể nghỉ hưu sớm mà không gặp khó khăn tài chính, một phần vì hơn 90% thực phẩm bà đang tiêu thụ được tìm từ thùng rác.
21h30 ngày 17/6, bên ngoài một siêu thị ở khu vực giáp ranh Sutton Place, khoảng 10-15 "freegan" (những người theo lối sống tận dụng thực phẩm và đồ dùng bị vứt bỏ) tụ tập để tham gia "chuyến săn rác" được tổ chức hai tuần một lần, với mục tiêu tìm kiếm thực phẩm và các món đồ còn sử dụng được trong các thùng rác.
Đeo khẩu trang và găng tay, nhóm người - đến từ nhiều quận khác nhau, làm nhiều nghề và có độ tuổi từ 20 đến 60 - liên tục bới móc với hy vọng tìm thấy những món đồ chưa hư hỏng trước khi chúng bị đưa tới bãi rác.
Trái với hình dung về những thùng rác ngập đồ thối rữa, nơi này chứa đầy thực phẩm còn nguyên vẹn như vừa được lấy khỏi kệ siêu thị. Người nhặt được sốt guacamole hữu cơ, người mang về bánh mì còn mới, trong khi những người khác tìm thấy cá hồi, rau củ tươi và nhiều hộp kem tươi có giá bán tới 10 USD mỗi hộp.
Janet Kalish, trưởng nhóm 63 tuổi, còn tiếc nuối: "Chắc tôi đã bỏ lỡ khá nhiều trứng và nấm". Trong khi đó, Cindy Rosin khoe vừa nhặt được "cả đống cam đỏ" và khuyên mọi người nên ngửi thực phẩm dễ hỏng sau khi mở để kiểm tra xem còn ăn được hay không.
Dù việc "bới thùng rác" ngày càng phổ biến, những người tham gia vẫn từ chối tiết lộ thông tin cá nhân, bao gồm nghề nghiệp hay liệu họ có đang đi làm hay không.
Những người chuyên "săn" thực phẩm trong thùng rác phải hành động rất nhanh vì khoảng thời gian từ lúc các siêu thị cao cấp mang rác ra tới khi xe thu gom đến chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Nhưng điều này cũng giúp tăng khả năng số thực phẩm họ nhặt được vẫn còn tươi.
"Các cửa hàng có thể mang rác ra lúc 21h và xe rác đến lúc 23h", bà Janet Kalish, người đã thuộc lòng lịch thu gom rác nói với The Post. "Đồ ăn không nằm ở đó quá lâu đến mức bốc mùi". Bà cho biết thêm, ngay cả trong những đêm hè oi bức, từ 21h30 đến 22h, những hộp sữa chua nhặt được vẫn còn lạnh.
Kalish cùng nhóm bới rác của các siêu thị. Ảnh: NY Post
Bà Kalish dành nhiều năm để lan tỏa thông điệp của NYC Freegans - một tổ chức cộng đồng hướng tới việc giảm lãng phí bằng cách thu gom và phân phối lại những món đồ bị vứt bỏ. Nhóm này thường xuyên tổ chức các "chuyến săn rác" miễn phí, người dân có thể đăng ký tham gia qua nền tảng Meetup. Hoạt động diễn ra ở hầu hết các quận của New York, ngoại trừ Bronx và Staten Island.
Các điểm "săn rác" được chọn dựa trên vị trí, khả năng tiếp cận và lượng đồ bỏ đi, trong đó các siêu thị lớn thường mang lại nhiều "chiến lợi phẩm" nhất.
Tuy nhiên, theo bà Kalish, nhóm Freegan không tổ chức các chuyến "săn rác" tại cùng một địa điểm hai lần nhằm tránh ảnh hưởng đến những người phụ thuộc vào nguồn thực phẩm này để mưu sinh.
Bà cũng khẳng định bất kỳ ai cũng có thể trở thành một Freegan. "Chúng tôi không có bộ quy tắc hay cơ quan nào quyết định ai được hay không được gọi là Freegan. Nếu muốn, họ đều được chào đón", bà nói với The Post.
Hoạt động của các Freegan không chỉ dừng lại ở việc nhặt đồ trong thùng rác. Nhóm còn tổ chức các buổi làm thủ công từ vật liệu bỏ đi và những bữa ăn cộng đồng miễn phí với thực phẩm thu gom được.
Bà Kalish, cựu giáo viên có 29 năm đứng lớp, tham gia buổi gặp mặt của các Freegan lần đầu vào năm 2004 sau khi nghe nói nhiều người có thể tiết kiệm đáng kể nhờ tìm được thực phẩm miễn phí. Bà nhanh chóng chuyển từ hoài nghi sang bị cuốn hút sau một chuyến "săn rác".
Kalish cho biết hiện có thể nghỉ hưu sớm mà không gặp khó khăn tài chính, một phần vì hơn 90% thực phẩm trong chế độ ăn của bà đến từ đồ được nhặt lại. "Tôi không phải chi tiêu nhiều. Đồ ăn của tôi đều miễn phí", bà nói với The Post.
Violet Caleca và Cassius Sonoquie chụp ảnh cùng "chiến lợi phẩm" sau một lần nhặt đồ thành công từ thùng rác. Ảnh: NY Post
Kalish không phải là người duy nhất bị cuốn hút bởi lối sống này. Từng bị xem là một thú vui kỳ quặc, việc tìm kiếm thực phẩm trong thùng rác giờ đây ngày càng phổ biến, một phần nhờ sự xuất hiện của những influencer chuyên chia sẻ nội dung về lối sống "bới rác" trên mạng xã hội.
Anna Sacks, còn được biết đến với biệt danh "The Trashwalker", đã thu hút hơn nửa triệu người theo dõi trên Instagram nhờ những video ghi lại cảnh cô tìm thấy vô số món đồ giá trị bị vứt bỏ.
Trong một trong những video nổi tiếng nhất, thu hút hơn 5 triệu lượt xem, cô nhặt được cả một lượng lớn kẹo Halloween như Twix, Snickers và nhiều loại khác từ thùng rác của chuỗi CVS. Một video khác cho thấy cô tìm được chiếc máy ép chậm Hurom H-AA màu vàng hồng cùng phụ kiện, bộ sản phẩm có giá bán lẻ gần 500 USD.
Trào lưu "bới rác" xuất hiện đúng vào thời điểm nhiều người Mỹ đang chật vật vì giá thực phẩm tăng cao. Chỉ riêng trong tháng 4, giá hàng tạp hóa đã tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước do lạm phát leo thang. Theo bà Kalish, nhiều người tìm đến lối sống Freegan như một "cách thiết thực để tránh rơi vào nợ nần" và "để có thể tồn tại ở New York".
Ngoài việc tìm kiếm các nhu yếu phẩm miễn phí, những người tham gia còn muốn phơi bày tình trạng lãng phí của các doanh nghiệp, với hy vọng nhiều thực phẩm còn ăn được sẽ được chuyển đến những người cần chúng hơn, thay vì bị vứt bỏ.
Theo RTS.com, Mỹ hiện lãng phí khoảng 54,4 tỷ kg thực phẩm, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào và tương đương khoảng 40% tổng nguồn cung thực phẩm. Kalish tỏ ra tiếc nuối về tình trạng dư thừa khi nói rằng: "Đây chỉ là một cửa hàng trong một đêm, nhưng nếu tính trên hàng nghìn siêu thị trong thành phố, rồi cả nước, lượng thực phẩm bị lãng phí là khổng lồ".
Người chuyên thu gom đồ bỏ đi này cho biết hàng mới thường được ưu tiên trưng bày nên hàng cũ bị gỡ xuống, dù vẫn còn sử dụng được. "Họ sắp xếp kệ hàng để bày sản phẩm mới nên những gì không còn chỗ sẽ bị lấy xuống, không phải vì hỏng, mà chỉ vì cần thay hàng", bà nói.
Và không chỉ những mặt hàng thiết yếu bị vứt bỏ. Gil, một nhà giáo dục môi trường, nói anh từng kiếm được 6 bánh phô mai nhập khẩu, mỗi bánh trị giá khoảng 450 USD, từ một kho lạnh. "Tôi mang về cả túi IKEA đầy đồ", Gil kể lại. Anh thường đi một mình nhưng lần này đi cùng nhóm.
Khi mới chuyển đến thành phố vào năm 2010, một tiền bối đã dẫn Gil đến khu vực bên ngoài một lò bánh công nghiệp ở Long Island City, nơi cung cấp cho các khách sạn cao cấp. Theo anh, nơi này có "ba thùng rác chứa bánh mì thủ công chất lượng rất cao".
"Nếu đi sớm vào buổi sáng, bánh còn ấm và tươi", anh nói. "Họ sản xuất tối đa cho lượng đơn hàng dự kiến trong ngày, và phần không bán được thì bị bỏ đi. Bạn hoàn toàn có thể sống xa xỉ từ thùng rác. Chỉ cần bỏ cái tôi xuống và bắt đầu lục tìm".
Ngoài thực phẩm cao cấp, nhiều người còn tìm được đồ điện tử giá trị. Bà Kalish kể từng nhặt được một chiếc laptop còn mới kèm phụ kiện trong một lần "lục thùng rác" ở ký túc xá.
Dù có thể thu được nhiều món giá trị, không ít người vẫn e ngại vì cho rằng đồ từ thùng rác là "bẩn" và không an toàn. Một số lo ngại là có cơ sở, đặc biệt với thực phẩm dễ hỏng, nhưng Kalish cho rằng nhiều nỗi sợ bị phóng đại. "Tôi không ăn bừa chỉ vì nó hết hạn", bà nói, cho biết mọi người có thể nhận biết thực phẩm hỏng qua nấm mốc, mùi và hạn sử dụng. Nếu thịt bị trộn lẫn với trái cây, bà sẽ không lấy.
May mắn là hầu như không có nhiều người nhặt rác gặp vấn đề sức khỏe sau khi sử dụng thực phẩm từ thùng rác. Như Violet Caleca, cựu sinh viên Cooper Union, nói ngắn gọn trong chuyến đi: "Tôi đã ăn bánh mì nhặt từ thùng rác suốt 5 năm mà chưa từng bị ốm".
Việc "bới rác" nhìn chung là hợp pháp ở New York, vì vậy các tour tham quan nhặt rác công khai vẫn được tổ chức, miễn là không xâm nhập vào khu vực có hàng rào cấm.
Theo Rosin, vấn đề đáng lo hơn là các cửa hàng có thể bị phạt nếu người nhặt rác làm bừa bộn. "Nếu có người xé túi rác, nhân viên sẽ ra ngoài và rất khó chịu", cô nói. Vì vậy, nhóm Freegan luôn mở và buộc lại gọn gàng, cố gắng "để sạch hơn lúc đến".
Giá thực phẩm không tăng quá mạnh từng món, nhưng tổng hóa đơn mỗi lần đi siêu thị, đi chợ vẫn khiến nhiều người “giật mình”. Giữa lúc nắng nóng kéo...
Nguồn: [Link nguồn]
-22/06/2026 17:50 PM (GMT+7)
