Loại quả siêu dinh dưỡng sắp vào mùa ở Việt Nam, bổ ngang nhân sâm giá lại cực rẻ, cứ ra chợ thấy bán đầy

Từ xa xưa, quả dâu tằm đã được sử dụng trong y học cổ truyền và ngày nay, các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng chứng minh những công dụng đáng kinh ngạc của loại quả này...

Cây dâu tằm là loại cây rất phổ biến với nhiều tác dụng. Từ nhiều đời này tất cả các thành phần trên cây dâu đểu được dùng làm thuốc chữa bệnh. Quả dâu không chỉ ăn khá ngon mà còn là một vị thuốc với nhiều tác dụng tuyệt vời.

Dâu tằm có thể giúp tăng cường hệ miễn dịch. Ảnh: Istock

Đặc điểm của cây dâu

Cây dâu tằm còn được gọi với các tên như dâu cang, tầm tang... tên khoa học là Morus alba L. Morus acidosa thuộc họ dâu tằm moraceae. Cây dâu tằm là cây gỗ cao khoảng từ 2 đến 3m, lá mọc so le hình bầu dục. mép lá có răng cưa. Hoa mọc thành bông hay khối hình cầu, quả dâu khi mới mọc có màu xanh, sau đó chuyển đỏ và cuối cùng có màu đen sẫm, được dùng để ăn, làm thuốc hay ngâm rượu.

Cây dâu là loại cây ưa ẩm và sáng thường được trồng ở những nơi như bãi sông, đất bằng, cao nguyên...Loại cây này thu quả chín vào tháng 5 đến tháng 7 hàng năm, quả hái khi ngả màu đen và được dùng tươi hay khô.

Quả dâu tằm không chỉ có vị chua, ngọt ăn khá ngon thì trong quả dâu cũng có nhiều thành phần dưỡng chất có lợi cho sức khỏe như đường, protein, acid hữu cơ, vitamin B1, vitamin C, carotene, chất chống oxy hóa, chất xơ...

Theo Đông y, quả dâu chín còn được gọi với cái tên là tang thầm có vị ngọt tính mát. Có tác dụng bổ huyết, bổ can thận, nhuận tràng, giải khát.

Mùa dâu tằm chỉ chín rộ khoảng 3 – 4 tuần là hết mùa.

Quả dâu tằm có tác dụng gì?

Hỗ trợ chống oxy hóa, làm chậm lão hóa

Quả dâu tằm chứa vitamin A, C, E cùng các hợp chất thực vật như flavonoid, carotenoid (zeaxanthin, lutein…) và resveratrol. Đây đều là những chất chống oxy hóa giúp trung hòa gốc tự do, từ đó hỗ trợ bảo vệ tế bào, trong đó có tế bào da.

Resveratrol còn được quan tâm nhờ khả năng hỗ trợ bảo vệ da trước tác động của tia cực tím. Tuy nhiên, đây chỉ là yếu tố hỗ trợ, không thay thế các biện pháp chăm sóc da chuyên biệt.

Hỗ trợ sức khỏe xương

Dâu tằm cung cấp một số vi chất như canxi, sắt và vitamin K - những thành phần cần thiết cho quá trình duy trì cấu trúc xương và đông máu bình thường. Khi kết hợp với chế độ dinh dưỡng và vận động hợp lý, việc bổ sung dâu tằm có thể góp phần hỗ trợ duy trì mật độ xương.

Hỗ trợ hệ tiêu hóa

Hàm lượng chất xơ trong dâu tằm giúp thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ cải thiện táo bón mức độ nhẹ. Vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa trong quả cũng tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa của cơ thể, trong đó có tiêu hóa.

Loại quả siêu dinh dưỡng sắp vào mùa ở Việt Nam, bổ ngang nhân sâm giá lại cực rẻ, cứ ra chợ thấy bán đầy - 3

Hỗ trợ tăng cường miễn dịch

Vitamin C và flavonoid trong dâu tằm có vai trò hỗ trợ sức đề kháng tự nhiên. Một số nghiên cứu cho thấy, các hoạt chất sinh học trong dâu tằm có thể góp phần điều hòa hoạt động của tế bào miễn dịch. Tuy vậy, việc duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh vẫn phụ thuộc vào chế độ ăn đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và tiêm phòng theo khuyến cáo.

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Lá dâu tằm chứa hợp chất 1-deoxynojirimycin (DNJ), được ghi nhận có khả năng làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate tại ruột, từ đó hỗ trợ hạn chế tăng đường huyết sau ăn. Một số dữ liệu bước đầu cũng cho thấy DNJ có thể góp phần cải thiện độ nhạy insulin.

Tuy nhiên, dâu tằm hay các chế phẩm từ lá dâu chỉ mang tính hỗ trợ và không thay thế thuốc điều trị tiểu đường hoặc chế độ ăn dành cho người bệnh.

Hỗ trợ giảm cholesterol và bảo vệ tim mạch

Các thành phần như chất xơ, polyphenol, flavonoid và resveratrol trong dâu tằm được cho là có khả năng hỗ trợ điều hòa cholesterol LDL ở mức độ nhất định. Resveratrol còn liên quan đến quá trình sản sinh oxit nitric - chất giúp mạch máu thư giãn và lưu thông máu thuận lợi hơn.

Nhờ đó, dâu tằm thường được nhắc đến như một thực phẩm hỗ trợ sức khỏe tim mạch khi kết hợp với lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, đây không phải là biện pháp điều trị bệnh tim mạch.

Hỗ trợ thị lực

Dâu tằm chứa zeaxanthin và các carotenoid - nhóm sắc tố thực vật có vai trò quan trọng với võng mạc và điểm vàng. Việc bổ sung các chất này trong chế độ ăn có thể góp phần giảm stress oxy hóa tại mắt, từ đó hỗ trợ giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng do tuổi tác.

Giải khát, thanh nhiệt

Với vị ngọt dịu, hơi chua, dâu tằm thường được dùng làm nước giải khát trong mùa nóng. Theo kinh nghiệm dân gian, nước dâu giúp làm mát cơ thể và hỗ trợ cải thiện cảm giác “nóng trong”. Hàm lượng nước và chất xơ cũng góp phần hỗ trợ tiêu hóa khi sử dụng ở mức độ vừa phải.

Một số cách sử dụng quả dâu tằm

Quả dâu có thể ăn khi quả còn tươi, nấu siro, làm mứt hay ngâm rượu. Hướng dẫn cách làm siro dâu thơm ngon:

Chuẩn bị quả dâu chín, rửa sạch bằng nước muối loãng liều lượng tùy theo nhu cầu sử dụng, chú ý dâu chín dễ dập nên khi rửa nhẹ tay.

Sau khi rửa sạch thì vớt ra rổ thưa để cho thật ráo nước.

Ướp dâu: Chọn dụng cụ ướp bằng nồi hay bình thủy tinh.

Cứ mỗi một lượt dâu rải một lớp đường cho tới khi hết quả. Sau đó ngâm trong 24 giờ, lúc này thường là đường sẽ tan hết, quả dâu cũng cũng tiết ra rất nhiều nước.

Cho nồi dâu lên bếp đun nhỏ lửa khoảng 40 phút, thỉnh thoảng khuấy cho đều. Sau khi khuấy quả dâu đã tiết ra nhiều nước, chắt nước ra để nguội, cho vào lọ hoặc chai thủy tinh, cất vào tủ lạnh và để dùng dần. Dùng để pha nước uống giải khát hàng ngày, vừa tốt cho sức khoẻ lại rất ngon.

Nước quả dâu tằm giải khát mùa hè.

Sau khi chắt hết nước dạng siro còn lại bã dâu có thể dùng để làm mứt dâu:

Cho bã dâu vào máy xay sinh tố, xay nhuyễn rồi trút ra nồi.

Lấy khoảng thêm đường vào cho vào nếu muốn mứt ngọt hơn.

Đổ khoảng 2 cốc nước sôi (400ml) vào 5g bột rau câu, khuấy đều lên sau đó đổ vào bã dâu đã xay nhuyễn.

Đặt lên bếp lửa nhỏ trong vài phút là được.

Thành phẩm mứt dâu là một hỗn hợp sánh, vị ngọt. Mứt dâu bỏ vào lọ thủy tinh miệng rộng bảo quản trong tủ lạnh. Khi ăn phết lên bánh mì.

Dâu tằm ngâm đường.

Cách ngâm dâu tằm với mật ong

Bước 1: Rửa dâu và sơ chế với nước muối ấm như hướng dẫn trong cách ngâm dâu tằm với đường ở trên. Sau khi rửa, bạn rải dâu ra khay rồi hong cho khô nước.

Bước 2: Sau khi dâu đã khô, cho dâu vào hũ thủy tinh, đổ mật ong vào, đậy nắp, để nơi thoáng mát, dễ quan sát.

Bước 3: Sau khi ngâm được 2 đến 3 ngày, nếu quan sát thấy dâu tằm có dấu hiệu trương hoặc lên men, bạn dùng đũa gỗ hoặc đũa tre đảo đều cho dâu và mật ong quyện vào nhau rồi chuyển hũ sang chỗ thoáng mát hơn. Tuyệt đối không đặt hũ dâu ở nơi có nhiệt độ cao, ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào vì như vậy sẽ khiến dâu nhanh lên men.

Bước 4: Sau khi ngâm dâu với mật ong được khoảng 7 - 10 ngày, bạn dùng rây lọc lấy nước cốt. Rót nước cốt dâu vào chai thủy tinh và bảo quản trong ngăn mát để dùng dần. Phần thịt dâu bạn có thể tận dụng để làm mứt dâu tằm.

Bước 5: Để làm mứt dâu tằm, bạn cho khoảng 0,5kg đường vào phần xác dâu, xóc nhẹ tay để đường và dâu trộn đều, nhanh tan. Sau khi đường tan hết, bạn cho hỗn hợp vào chảo, sên trên lửa vừa cho đến khi sánh lại là đã có món mứt dâu tằm thơm ngon.

Món trà dâu tằm là một loại trà pha chế từ trà đen hoặc trà xanh kết hợp với hương vị ngọt ngào của dâu tằm. Dâu tằm có hương vị tự nhiên, ngọt ngon và một chút chua nhẹ, tạo nên một trải nghiệm thưởng thức thú vị. Món trà này thường có màu đỏ hồng từ dâu tằm và màu vàng nhạt từ trà, tạo nên một hình ảnh hấp dẫn. Vị của trà dâu tằm là một sự kết hợp độc đáo giữa hậu vị ngọt ngào của dâu tằm và đắng nhẹ, thanh mát của trà, tạo nên một hòa quyện hoàn hảo.

Bánh mochi là một món bánh ngọt truyền thống của Nhật Bản, được làm từ bột nếp và các loại nhân khác nhau. Món bánh mochi dâu tằm đặc trưng với lớp vỏ bánh mềm dẻo, dai dai, nhân dâu tằm ngọt thanh, thơm mát. Khi ăn, bánh mochi dâu tằm thường được cắt thành miếng nhỏ, vừa ăn. Vỏ bánh mềm dẻo, dai dai, bên trong là nhân dâu tằm ngọt thanh, thơm mát. Món bánh này có vị ngọt nhẹ, không quá gắt, phù hợp với mọi lứa tuổi.

Sinh tố dâu tằm là một thức uống giải nhiệt phổ biến ở Việt Nam, đặc biệt là vào mùa hè. Món sinh tố này được làm từ quả dâu tằm, một loại quả nhỏ có màu tím, vị chua ngọt. Vị chua ngọt của quả dâu tằm hòa quyện với vị béo ngậy của sữa tạo nên một hương vị vô cùng hấp dẫn. Sinh tố dâu tằm có vị chua nhẹ, ngọt thanh, không quá gắt, rất dễ uống. Vị chua của dâu tằm giúp kích thích vị giác, vị ngọt của sữa lại giúp làm dịu vị chua, tạo nên một tổng thể hài hòa.

Bánh flan dâu tằm là một món ăn tráng miệng phổ biến, được kết hợp từ hai nguyên liệu chính là trứng và sữa, cùng với dâu tằm tươi. Món ăn có lớp vỏ ngoài mềm mịn, béo ngậy, phần nhân bên trong thơm ngon, chua ngọt hài hòa.

Bánh mousse sữa chua dâu tằm là một món tráng miệng thơm ngon, hấp dẫn, được nhiều người yêu thích. Món bánh này có đặc trưng là lớp mousse dâu tằm mềm mịn, béo ngậy, hòa quyện với vị sữa chua chua ngọt, mát lạnh. Bánh mousse sữa chua dâu tằm có hương vị thơm ngon, hấp dẫn, hòa quyện giữa vị ngọt ngào của dâu tằm, vị chua nhẹ của sữa chua và vị béo ngậy của whipping cream. Lớp mousse dâu tằm mềm mịn, tan chảy trong miệng, tạo nên một hương vị vô cùng đặc biệt.

Những lưu ý khi sử dụng quả dâu:

Dù có nhiều lợi ích, dâu tằm không phải “thần dược”. Dùng quá nhiều trong thời gian ngắn có thể gây rối loạn tiêu hóa, nhất là với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Người đang điều trị tiểu đường, huyết áp hoặc bệnh mạn tính nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi dùng, đặc biệt với lá dâu hay cao chiết xuất. Dâu tằm chỉ nên là một phần của chế độ ăn cân đối và lối sống lành mạnh để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.