Bí quyết nuôi dúi má đào đẻ “sòn sòn” trong ngôi nhà 3 tầng của một nông dân Điện Biên, chi phí rẻ, lãi tăng lên

Không cần trang trại thênh thang, chỉ với những ô chuồng ghép bằng gạch men trong ngôi nhà 3 tầng, lão nông 7X Điện Biên đã biến loài gặm nhấm hoang dã - dúi má đào, thành "cỗ máy hái ra tiền" giữa lòng phố thị.

Nuôi dúi má đào ngay trong ngôi nhà 3 tầng, giữa khu dân cư đông đúc, thoạt nghe là chuyện lạ. Nhưng với ông Lê Văn An (SN 1973), ở thôn 24, xã Thanh An, tỉnh Điện Biên, đó lại là cách làm bài bản, có tính toán và đang cho hiệu quả rõ rệt. Từ vài cặp dúi ban đầu, đến nay ông đã phát triển đàn hơn 100 con, vừa bán thương phẩm, vừa giữ giống.

Nuôi dúi má đào: Hiệu quả đến từ cách làm chắc tay

Ông An vốn là người buôn chuyến, nhiều năm đi lại ở các bản làng vùng cao Điện Biên. Trong những lần lên khu vực biên giới Sốp Cộp (tỉnh Sơn La), ông có dịp tiếp xúc với bà con người Mông và biết đến giống dúi má đào. Qua quan sát thực tế, ông nhận thấy đây là vật nuôi có nhiều ưu điểm: Dễ thích nghi, thức ăn không cầu kỳ, chi phí thấp, giá trị kinh tế lại cao nếu nuôi đúng kỹ thuật.

Ông Lê Văn An tận dụng tầng 2 của ngôi nhà 3 tầng, dùng gạch men ghép thành từng ô chuồng nhỏ để nuôi dúi má đào. Ảnh: Phạm Hoài.

Năm 2023, ông quyết định đưa dúi về nuôi tại nhà. Không có sẵn trang trại, không có quỹ đất rộng, ông tận dụng tầng 2 của ngôi nhà 3 tầng, dùng gạch men ghép thành từng ô chuồng nhỏ. Cách làm tưởng đơn giản nhưng đòi hỏi sự tính toán kỹ về độ kín, độ thoáng, khả năng giữ nhiệt và vệ sinh chuồng trại.

Những ngày đầu, gia đình không khỏi lo lắng khi thấy ông “bê chuồng lên nhà”, tiếng dúi gặm tre “sồn sột” vang lên cả đêm khiến gia đình không ít phen dở khóc dở cười. Nhưng rồi chính sự cẩn thận, chịu khó theo dõi từng thay đổi của đàn vật nuôi đã giúp ông dần làm chủ kỹ thuật.

Theo ông An, nuôi dúi má đào không khó, nhưng không thể làm qua loa. Con dúi vốn là loài gặm nhấm hoang dã, khi đã được thuần hóa thì khá “lành”, song lại rất nhạy cảm với môi trường sống và chất lượng thức ăn. Chỉ cần thức ăn ôi thiu, dính hóa chất bảo vệ thực vật hoặc để lưu cữu qua đêm, dúi rất dễ mắc bệnh đường ruột.

Ông Lê Văn An kiểm tra đàn dúi má đào được nuôi ngay trong ngôi nhà 3 tầng của gia đình. Ảnh: Phạm Hoài.

Vì vậy, đàn dúi của ông chủ yếu được cho ăn tre, ngô hạt từ cánh đồng Mường Thanh và mía ngọt. Thức ăn phải sạch, tươi, cho vừa đủ và không để thừa sang ngày hôm sau. Chuồng nuôi phải khô ráo, yên tĩnh, mát về mùa hè, ấm về mùa đông.

Nhờ tuân thủ nghiêm những nguyên tắc cơ bản ấy, hơn 100 con dúi trong nhà ông nhiều năm qua sinh trưởng ổn định, gần như không phát sinh dịch bệnh.

Nuôi dúi má đào: Muốn dúi đẻ đều phải tốt từ khâu con giống

Nếu khâu chăm sóc quyết định sức khỏe đàn dúi, thì theo ông An, khâu chọn giống mới là yếu tố quyết định tốc độ tăng đàn và hiệu quả lâu dài.

Kinh nghiệm của ông cho thấy, con giống phải là dúi đã được thuần hóa ổn định. Dúi cái phải chọn con khỏe mạnh, thân hình cân đối, có từ 6 - 8 vú đều, rõ. Dúi đực phải khỏe mạnh, nhanh nhẹn, không dị tật, phản xạ tốt.

“Chọn giống không kỹ, nuôi sẽ chậm lớn, khó sinh sản, thậm chí dễ hao hụt”, ông An chia sẻ.

Thức ăn cho dúi má đào chủ yếu là tre, ngô hạt và mía ngọt, giúp giảm chi phí chăn nuôi, tăng hiệu quả kinh tế. Ảnh: Phạm Hoài.

Trong ghép đôi sinh sản, ông An không áp dụng cách nhốt ghép vội vàng. Ông nuôi chung một đực, một cái để dúi có thời gian thích nghi, tự làm quen. Khi con cái có chửa mới tách riêng sang ô chuồng khác để theo dõi. Cách làm này giúp giảm stress, hạn chế cắn nhau, đồng thời nâng tỷ lệ phối giống thành công.

Nhờ làm đúng quy trình, mỗi con dúi mẹ có thể sinh sản khoảng 3 lứa/năm, bình quân 4 con/lứa. Sau khoảng 6 tháng nuôi, mỗi con dúi thương phẩm có thể bán với giá trên 2 triệu đồng. Tính ra, một con dúi mẹ có thể đem lại lợi nhuận khoảng 20 triệu đồng mỗi năm, trong khi chi phí thức ăn chỉ ở mức rất thấp, chưa tới 1.000 đồng/ngày.

Theo ông An, mỗi con dúi mẹ có thể sinh sản khoảng 3 lứa/năm, bình quân 4 con/lứa. Sau khoảng 6 tháng nuôi, mỗi con dúi thương phẩm có thể bán với giá trên 2 triệu đồng. Ảnh: Phạm Hoài.

Hiện nay, dù nuôi đến đâu được các nhà hàng đặt mua hết đến đó, ông An vẫn chưa dừng lại. Ông đang tính chuyện mở rộng quy mô, xây dựng khu nuôi bài bản hơn để vừa cung cấp giống, vừa chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ dân có nhu cầu.

Từ một mô hình nhỏ trong ngôi nhà 3 tầng, câu chuyện của ông An đang cho thấy một hướng đi thực tế: Nông nghiệp hôm nay không chỉ là câu chuyện đồng ruộng hay trang trại lớn, mà còn là bài toán tư duy sản xuất. Chọn đúng vật nuôi, làm đúng kỹ thuật, bền bỉ theo nghề, nông dân hoàn toàn có thể làm giàu từ những điều tưởng rất nhỏ.