Cảnh báo hành vi khiến tuổi thọ xe điện giảm nhanh hơn cả sạc nhanh

Các nhà khoa học vừa tìm ra nguyên nhân quan trọng khiến pin xe điện suy giảm, dù người dùng vẫn sạc đúng cách.

Theo một nghiên cứu gần đây từ Đại học Điện tử Thượng Hải (Trung Quốc), việc khởi động đột ngột, tăng tốc liên tục và lái xe với dòng điện cao có thể làm giảm đáng kể tuổi thọ pin của xe điện. Nghiên cứu này dựa trên dữ liệu lái xe thực tế trong một năm từ 15 xe điện hoạt động tại Quảng Châu vào năm 2022.

Nhiều người nghĩ rằng sạc nhanh sẽ khiến pin xe điện nhanh xuống cấp.

Kết quả cho thấy hành vi lái xe là yếu tố chính ảnh hưởng đến tốc độ lão hóa của pin. Được công bố trên tạp chí Scientific Reports, nghiên cứu chỉ ra rằng phong cách lái xe hung hăng tạo ra áp lực lão hóa pin cao hơn nhiều so với phong cách lái xe êm ái và tiết kiệm nhiên liệu. Cùng một con đường, nhưng mức độ hao pin lại khác nhau rõ rệt.

Các nhà nghiên cứu đã thu thập dữ liệu từ các phương tiện cứ mỗi 10 giây, theo dõi các yếu tố như tốc độ xe, dòng điện pin, trạng thái sạc, điện áp và nhiệt độ. Họ đã phân loại hành vi lái xe thành năm phong cách khác nhau, từ lái xe tiết kiệm nhiên liệu đến vận hành cực kỳ hung hăng. Đáng chú ý, phong cách lái xe “hung hăng” không chỉ được xác định bởi tốc độ cao mà còn bởi việc liên tục yêu cầu dòng điện cao từ pin, như tăng tốc với mô-men xoắn cao ở tốc độ thấp.

Nghiên cứu cho thấy lái xe hung hăng gây ra căng thẳng lão hóa pin cao gấp 18,4 lần so với lái xe tiết kiệm nhiên liệu. Cụ thể, nhóm lái xe hung hăng ghi nhận dòng điện trung bình là 66,02 ampe, trong khi nhóm lái xe tiết kiệm chỉ là 20,56 ampe. Khi mô phỏng kịch bản chỉ thay đổi hành vi lái xe từ hung hăng sang tiết kiệm, áp lực lão hóa pin có thể giảm tới 91,3%.

Nhưng hành vi lái xe hung hăng như tăng tốc, phanh đột ngột,... khiến pin giảm tuổi thọ nhanh.

Dự đoán cho thấy sau 1.000 chu kỳ sạc-xả, pin của xe lái êm ái sẽ mất khoảng 21,15% dung lượng ban đầu, trong khi pin của xe lái hung hăng có thể suy giảm tới 53,22%. Điều này có nghĩa dung lượng pin bị suy giảm gấp khoảng 2,5 lần, dẫn đến giảm phạm vi lái xe và ảnh hưởng đến hiệu suất cũng như giá trị bán lại của xe.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nghiên cứu này không trực tiếp quan sát cùng một chiếc xe trong 1.000 chu kỳ sạc. Thay vào đó, các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu thực tế để ước tính mức độ chịu tải của pin và áp dụng mô hình lão hóa để dự đoán tác động lâu dài. Do đó, các con số về suy giảm dung lượng nên được hiểu là dự báo chứ không phải kết quả đo lường trực tiếp.

Tóm lại, việc liên tục yêu cầu dòng điện cao từ pin xe điện có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa. Người sở hữu xe điện không nhất thiết phải lái chậm, nhưng việc tăng tốc mượt mà, hạn chế tăng tốc đột ngột và tránh phanh gấp có thể giúp kéo dài tuổi thọ pin - một trong những bộ phận đắt tiền nhất của xe.