Trọng tài trên sân vẫn là trung tâm
Roberto Rosetti muốn kéo VAR trở lại đúng vai trò ban đầu: hỗ trợ trọng tài sửa những sai sót thật sự rõ ràng, thay vì trở thành người điều khiển trận đấu từ phòng video. Giám đốc trọng tài UEFA nhấn mạnh trọng tài chính vẫn phải là người chịu trách nhiệm đưa ra quyết định trên sân, có cá tính và đủ tự tin để điều hành trận đấu mà không chờ công nghệ can thiệp vào từng tình huống.
UEFA đang hướng tới việc giảm số lần VAR xuất hiện từ mùa 2026/27. Với những pha bóng mang tính nhận định, Rosetti yêu cầu phải có bằng chứng rõ ràng trước khi thay đổi quyết định ban đầu. Những tình huống phải xem đi xem lại nhiều góc quay, phóng lớn từng điểm tiếp xúc hoặc phân tích từng khung hình thường không phù hợp với tiêu chí này. UEFA muốn chấm dứt kiểu can thiệp quá chi li mà Rosetti gọi là VAR “vi mô”.
VAR được tạo ra để sửa những sai lầm lớn có thể thay đổi trận đấu. Pha dùng tay ghi bàn nổi tiếng của Diego Maradona trước Anh tại World Cup 1986 là ví dụ điển hình về một tình huống mà công nghệ ngày nay có thể xử lý nhanh chóng. Mục tiêu không phải tìm kiếm từng va chạm nhỏ để thay trọng tài đưa ra quyết định.
“Đây là bóng đá, không phải PlayStation”
Rosetti đặc biệt coi trọng bối cảnh của mỗi pha bóng. Một tình huống diễn ra ở tốc độ thực tế có thể mang cảm giác hoàn toàn khác khi được chiếu chậm nhiều lần từ những góc quay cận cảnh. Vì vậy, UEFA không muốn trọng tài video chỉ dựa vào hình ảnh phóng lớn để tìm kiếm lỗi.
Quan điểm của Rosetti được gói gọn trong câu: “Đây là bóng đá, không phải PlayStation”. Công nghệ phải phục vụ trận đấu chứ không biến bóng đá thành chuỗi tình huống được dừng hình rồi phân tích đến từng chi tiết nhỏ.
UEFA từng cảnh báo từ tháng 2 rằng VAR đang đi quá xa khi xử lý những tình huống mang tính chủ quan. Rosetti cho rằng công nghệ hoạt động rất tốt với các quyết định khách quan như việt vị, nhưng với va chạm, phạm lỗi hay chạm tay, trọng tài phải tính đến tốc độ, chuyển động và toàn bộ diễn biến của pha bóng.
Thu hẹp khác biệt giữa các giải đấu
Một vấn đề khác UEFA muốn giải quyết là sự khác biệt trong cách áp dụng luật giữa các quốc gia. Rosetti thừa nhận bóng đá châu Âu chưa thể xử lý mọi tình huống giống hệt nhau, đặc biệt với lỗi chạm tay.
Cách nhìn nhận về chạm tay tại Anh có thể khác với Tây Ban Nha, Italy, Đức hay Pháp. Điều này gây khó cho cầu thủ khi một tình huống được bỏ qua ở giải quốc nội nhưng lại bị thổi phạt khi họ bước ra đấu trường châu Âu.
Trước mùa 2026/27, lãnh đạo trọng tài của cả 55 liên đoàn thành viên UEFA đã thống nhất những hướng dẫn chung nhằm tạo cách áp dụng luật đồng đều hơn. Rosetti muốn bóng đá châu Âu sử dụng cùng một cách hiểu chuyên môn, dù ông thừa nhận vẫn sẽ có những tình huống tương tự được các trọng tài xử lý khác nhau.
Clear Line giúp người xem hiểu VAR
Một trong những bước đi mới nhất của UEFA là Clear Line, nền tảng giải thích khi nào và bằng cách nào VAR được phép can thiệp. UEFA xây dựng hệ thống này dựa trên 8 năm kinh nghiệm sử dụng VAR cùng hơn 100 tình huống thực tế.
Clear Line không được thiết kế riêng cho giới trọng tài. Nội dung hướng đến cầu thủ, huấn luyện viên, câu lạc bộ, người hâm mộ và giới truyền thông, với cách giải thích dễ hiểu hơn những tài liệu kỹ thuật thông thường.
Carlos Velasco Carballo, một trong những người phụ trách trọng tài của UEFA, cho biết họ muốn người xem có thể truy cập Clear Line sau một trận Champions League gây tranh cãi và đối chiếu tình huống vừa xảy ra với các ví dụ trong thư viện.
UEFA sẽ áp dụng chặt chẽ những hướng dẫn trong Clear Line từ mùa giải mới. Định hướng rất cụ thể: trọng tài chính tiếp tục điều hành trận đấu, VAR chỉ sửa những sai sót đủ rõ, còn những tình huống phải soi quá sâu sẽ được trả lại cho quyết định ban đầu trên sân.