Quyết định bổ nhiệm lại một nhân vật gây chia rẽ
Ngày 11/6, Real Madrid chính thức đưa José Mourinho trở lại ghế huấn luyện theo hợp đồng 3 năm, đến mùa hè 2029. Ông trở về Bernabéu 13 năm sau khi nhiệm kỳ đầu kết thúc trong một phòng thay đồ đầy căng thẳng. Đó là lựa chọn đặc biệt bởi Real hiểu rất rõ cả 2 mặt của Mourinho: một HLV giúp đội bóng tăng mạnh sức cạnh tranh, nhưng cũng là người từng kéo câu lạc bộ vào hàng loạt cuộc đối đầu từ sân cỏ, phòng họp báo đến nội bộ đội bóng.
Florentino Pérez chưa bao giờ phủ nhận giá trị Mourinho mang lại. Trước cuộc bầu cử chủ tịch năm 2026, ông vẫn nhắc lại rằng nhà cầm quân Bồ Đào Nha đã nâng sức cạnh tranh của Real Madrid lên một mức mới. Chính cách nhìn ấy là một phần lý do Mourinho được trao cơ hội thứ 2, dù ký ức về giai đoạn 2010-2013 chưa bao giờ chỉ có danh hiệu.
3 chiếc cúp và một Real Madrid mạnh hơn
Mourinho đến Madrid năm 2010 ngay sau cú ăn 3 cùng Inter Milan. Trong 3 mùa, ông giành Cúp Nhà vua 2010/11, La Liga 2011/12 và Siêu cúp Tây Ban Nha 2012.
Đỉnh cao là mùa 2011/12. Real vô địch La Liga với 100 điểm và 121 bàn, phá hàng loạt kỷ lục của giải đấu. Đội bóng của Mourinho chơi với tốc độ cao, đặc biệt nguy hiểm khi chuyển từ phòng ngự sang tấn công với Cristiano Ronaldo, Karim Benzema, Gonzalo Higuaín, Mesut Özil và Ángel Di María.
Tại Champions League, Real cũng trở lại nhóm cuối cùng sau 6 mùa liên tiếp bị loại từ vòng 1/8. Mourinho đưa đội vào bán kết cả 3 mùa, nhưng lần lượt dừng bước trước Barcelona, Bayern Munich và Borussia Dortmund. Thất bại đau nhất đến năm 2012, khi Real hòa Bayern 3-3 sau 2 lượt rồi thua 1-3 trên chấm luân lưu tại Bernabéu.
Quyền lực tăng lên và Valdano phải rời đi
Thành tích đi cùng những cuộc đấu quyền lực. Mourinho muốn mô hình gần với bóng đá Anh, nơi HLV trưởng có tiếng nói lớn trong chuyển nhượng, nhân sự và tổ chức đội một.
Mâu thuẫn với Tổng giám đốc Jorge Valdano kéo dài gần như suốt mùa đầu tiên. Tháng 5/2011, Florentino Pérez quyết định để Valdano ra đi và thay đổi cơ cấu điều hành, trao thêm quyền cho Mourinho.
Nhưng Zinedine Zidane không phải nạn nhân của sự thay đổi ấy. Trái lại, Mourinho góp phần đưa Zidane tới gần đội một hơn. Huyền thoại người Pháp được bổ nhiệm làm giám đốc bóng đá phụ trách đội một và làm việc trực tiếp với Mourinho.
Đó là giai đoạn quyền lực của HLV người Bồ Đào Nha tại Madrid lên cao nhất.
Rạn nứt với những thủ lĩnh phòng thay đồ
Căng thẳng lớn hơn xuất hiện trong đội hình. Mourinho từng va chạm với Sergio Ramos, còn quan hệ với Iker Casillas xấu đi rõ rệt ở mùa cuối.
Casillas từng chủ động gọi Xavi và Carles Puyol sau trận Siêu cúp Tây Ban Nha 2011 để giảm căng thẳng giữa nhóm tuyển thủ Real Madrid và Barcelona. Tuy nhiên, không thể quy việc anh sau đó mất suất bắt chính hoàn toàn cho hành động này.
Cuối năm 2012, Mourinho bất ngờ dùng Antonio Adán thay Casillas. Sau khi thủ môn đội trưởng bị gãy tay, Real chiêu mộ Diego López và cầu thủ này giữ luôn vị trí số 1 ngay cả khi Casillas bình phục.
Tháng 1/2013, xuất hiện thông tin Casillas và Ramos đã nói với Pérez rằng Real phải lựa chọn giữa họ và Mourinho. Chủ tịch Real lập tức công khai bác bỏ câu chuyện đó. Nhưng dù chi tiết này chưa bao giờ được xác nhận, sự căng thẳng trong phòng thay đồ là điều khó phủ nhận. Mourinho sau đó còn công khai chỉ trích Casillas trong những ngày cuối nhiệm kỳ.
Pérez vẫn nhớ tới thứ Mourinho để lại
Khi Real và Mourinho đồng thuận chia tay tháng 5/2013, Pérez không xem 3 năm ấy là thất bại hoàn toàn. Ông cảm ơn Mourinho vì giúp câu lạc bộ tạo ra bước tiến lớn về chất lượng và khả năng cạnh tranh, đặc biệt tại Champions League.
13 năm sau, quan điểm ấy gần như không thay đổi. Pérez tiếp tục đánh giá cao việc Mourinho đưa Real thoát khỏi giai đoạn 6 mùa liên tiếp bị loại ở vòng 1/8 Champions League. Sau thời Mourinho, Real giành 6 Cúp châu Âu trong hơn một thập kỷ dưới Carlo Ancelotti và Zidane.
Không thể khẳng định những chiếc cúp ấy là hệ quả trực tiếp từ công việc của Mourinho, nhưng trong cách Pérez nhìn lịch sử gần đây của câu lạc bộ, nhiệm kỳ 2010-2013 vẫn là một bước chuyển quan trọng.
Vinícius và lời nhắc rằng Mourinho vẫn là Mourinho
Lần trở lại năm 2026 cũng bắt đầu với một câu chuyện nhạy cảm. Tháng 2, khi Mourinho còn dẫn Benfica, trận gặp Real Madrid tại Champions League phải dừng khoảng 10 phút sau khi Vinícius Junior tố Gianluca Prestianni có lời lẽ phân biệt chủng tộc.
Mourinho khi ấy bị chỉ trích vì nói cách ăn mừng của Vinícius đã khiến tình hình nóng lên. Sau đó, ông khẳng định nếu Prestianni thực sự phân biệt chủng tộc thì cầu thủ Argentina sẽ không còn được chơi dưới quyền mình. UEFA cuối cùng phạt Prestianni 6 trận vì hành vi kỳ thị người đồng tính.
Khi trở lại Madrid, Mourinho nhắc lại rằng lúc đó ông bảo vệ cầu thủ của mình, nhưng Vinícius giờ đã ở cùng phía với ông và biết có thể trông cậy vào HLV.
Mourinho nói mình hiện trưởng thành hơn, ít cảm xúc hơn và kiểm soát tốt hơn so với nhiệm kỳ đầu. Real Madrid đặt cược rằng phần thay đổi ấy đủ lớn để giữ lại khả năng cạnh tranh mà Pérez luôn đánh giá cao, nhưng hạn chế những cuộc chiến từng khiến phòng thay đồ rạn nứt. Lần trở lại này vì thế không chỉ được đo bằng số danh hiệu Mourinho giành được, mà còn bằng việc ông có thể tránh lặp lại cái kết của năm 2013 hay không.