Elanga “không biết gì” và cú sút giữ lại tấm vé cho Thụy Điển

Quyết định khó ở thời điểm nhạy cảm

Trong trận Bồ Đào Nha thắng Croatia 2-1 ở vòng 32 đội, Roberto Martinez rút Cristiano Ronaldo ra sân khi tỷ số đang là 1-1 và trận đấu bước vào những phút cuối. Khi đó, Croatia kiểm soát thế trận, Bồ Đào Nha rơi vào thế bị ép và cần thay đổi cách chơi. Việc thay đội trưởng 41 tuổi ở thời điểm như vậy là lựa chọn dễ gây tranh cãi, nhưng lại mở đường cho sự điều chỉnh chiến thuật dẫn tới bàn thắng quyết định của Goncalo Ramos ở phút bù giờ.

Ibrahimovic nhấn mạnh sự dũng cảm của Martinez

Zlatan Ibrahimovic nhìn nhận hành động của Martinez như minh chứng cho phẩm chất mà một huấn luyện viên cần có khi trận đấu không đi đúng hướng. Theo anh, Bồ Đào Nha đang ở trong tình thế khó, Croatia nắm quyền chủ động nên người cầm quân buộc phải phản ứng để xoay chuyển cục diện. Việc dám rút Ronaldo, người vừa ghi bàn gỡ hòa trên chấm phạt đền, cho thấy Martinez sẵn sàng đặt yêu cầu chiến thuật và lợi ích chung của đội lên trên mọi yếu tố khác.

Chiến thắng là câu chuyện của cả tập thể

Từ trải nghiệm của mình, Ibrahimovic nhắc lại rằng danh hiệu không đến từ một cá nhân. Anh nói mọi chiếc cúp anh từng giành được đều là kết quả của cả đội, dù anh đùa rằng mình đóng góp tới “90 phần trăm”. Với Bồ Đào Nha, nếu muốn tiến xa ở World Cup 2026, mọi cầu thủ đều phải tham gia vào hành trình đó, không thể chỉ trông chờ vào một người, kể cả đó là Ronaldo.

Trọng tâm chuyển sang trận gặp Tây Ban Nha

Sau khi vượt qua Croatia để vào vòng 16 đội và chạm trán Tây Ban Nha, Ibrahimovic cho rằng điều đáng chú ý lúc này không phải là tranh luận về quyết định thay người, mà là cách Bồ Đào Nha sẽ thể hiện ở trận kế tiếp. Anh kết lại bằng việc hướng sự chú ý vào màn trình diễn sắp tới của thầy trò Martinez, trong bối cảnh họ vừa cho thấy sẵn sàng đưa ra những lựa chọn khó khăn để phục vụ mục tiêu chiến thắng.

Một người Argentina không giấu gốc gác

Mauricio Pochettino luôn nhấn mạnh mình là người Argentina “200%”. Tuổi thơ ở làng nông nghiệp cách Buenos Aires khoảng 400 km, khởi nghiệp tại Rosario, từng khoác áo đội tuyển Argentina ở World Cup. Tình cảm với quê hương, với thể thao và văn hóa Argentina vẫn là điểm xuất phát trong cách ông nói về bản thân.

Gắn bó với tuyển Mỹ qua cảm xúc

Dù gốc gác Nam Mỹ, Pochettino đang dẫn dắt đội tuyển Mỹ tại World Cup và tìm được một mối dây tình cảm mới. Ông nói mình muốn “cảm được cảm xúc”, muốn “tham gia vào bữa tiệc” khi nhận lời vào mùa thu năm 2024. Những bài phát biểu đầy lửa trong phòng thay đồ, phản ứng bùng nổ bên đường biên và phong cách thi đấu của đội đã thổi bùng tinh thần bóng đá ở một đất nước vốn chia rẽ, tạo nên một “khoảnh khắc quốc gia” mà ông rất thích được góp phần xây dựng.

Âm nhạc như chiếc cầu nối

Sợi dây gắn kết của Pochettino với nước Mỹ đi qua âm nhạc. Ông mê nhạc đồng quê, mở Lainey Wilson trong phòng làm việc ở đại bản doanh đội tuyển ven bờ biển Nam California. Nữ ca sĩ gửi email chúc đội tuyển, kèm bản hát mộc “God Bless America”. Trên sân tập ở Đại học Washington, các ca khúc đồng quê vang lên, trong đó có bản “Fast Car” do Luke Combs hát lại. Ông còn nhắc đến Ella Langley, Teddy Swims và những lần đi xem biểu diễn, gặp gỡ hậu trường cùng vợ và bạn bè. Sau mỗi trận, ông hòa vào không khí với “Take Me Home, Country Roads” như một thứ “quốc ca không chính thức” của đội.

Hòa vào đời sống thể thao Mỹ

Pochettino không chỉ đứng bên đường biên bóng đá. Ông mặc áo tuyển khúc côn cầu Olympic Mỹ khi dự khán trận của New York Rangers sau lễ bốc thăm World Cup ở Washington, đến xem trận bóng bầu dục đại học giữa Ohio State và Texas, và mới đây là khoảnh khắc ném bóng khai mạc trận đấu bóng chày của Seattle Mariners tại T-Mobile Park, trong tiếng reo hò của khán giả dịp cuối tuần lễ quốc khánh. Tối 4-7, ông và đội còn dự kiến lên sân thượng cùng gia đình, bạn bè ngắm pháo hoa trên mặt nước Seattle, trước khi trở lại tập trung cho trận gặp Bỉ ở vòng 16 đội.

Nhìn nước Mỹ từ bên trong

Dù vẫn sống chủ yếu ở London và Barcelona, Pochettino nói mình đã học được nhiều điều từ nước Mỹ. Ông ấn tượng với sự thoải mái, gần gũi trong cách người Mỹ sống, từ những quán bar ở Nashville nơi một người lạ có thể nhanh chóng thành bạn, đến cảm giác “thuộc về” mà người ta dành cho nhau dù đến từ bang nào. Ông nhắc đến sự sáng tạo, đam mê, sự hiếu khách, cả chuyện ẩm thực: từ chuỗi đồ ăn nhanh như Chick-fil-A đến siêu thị hữu cơ như Whole Foods. Theo ông, trải nghiệm này khiến ban huấn luyện trở thành “những con người tốt hơn” khi hiểu thêm về đất nước và con người nơi đây.

Một mối quan hệ còn có thể kéo dài

Đội tuyển Mỹ giờ có trung tâm huấn luyện quốc gia mới ở vùng Atlanta, tạo một điểm tựa lâu dài cho các đội tuyển. Nếu Pochettino và Liên đoàn bóng đá Mỹ tiếp tục gắn bó thêm một chu kỳ World Cup, ông sẽ còn dành nhiều thời gian hơn tại đây. Đội trưởng Tim Ream nói huấn luyện viên trưởng vừa hòa vào văn hóa Mỹ, vừa mang văn hóa của mình đến với tập thể “đa sắc tộc” của đội, nhưng vẫn luôn nhắc mọi người rằng ông là người Argentina. Trong bối cảnh đó, mỗi khoảnh khắc như cú ném bóng khai mạc chưa thật hoàn hảo nhưng “gần như trúng đích” ở Seattle lại là một lát cắt nhỏ cho thấy cách Pochettino đang sống giữa hai thế giới mà ông đều dành nhiều tình cảm.

Trận Anh gặp Mexico ở vòng 1/8 World Cup tại sân Azteca tưởng như sắp bị đảo lộn hoàn toàn, trước khi mọi thứ quay về đúng vạch xuất phát. Trong vòng hơn năm tiếng rưỡi, từ tin đồn đổi giờ, phản ứng dữ dội của hai liên đoàn tới cú “phanh gấp” của FIFA, tất cả tạo nên một trong những ngày rối ren nhất của giải.

Tin rò rỉ và cú sốc từ Kansas tới Mexico City

Mọi chuyện khởi đầu khi phóng viên Mexico đưa tin FIFA tính kéo trận đấu sớm hơn sáu tiếng vì lo bão giông, sét và ngập quanh sân Azteca. Khi đó, tuyển Anh vừa kết thúc buổi tập mở ở Kansas, còn Liên đoàn bóng đá Anh chưa hề được báo chính thức. Thông tin lan trên mạng xã hội, nguồn tin nội bộ nói thông báo từ FIFA “sắp được công bố”, khiến cả người hâm mộ lẫn đội bóng đều phải chờ trong mơ hồ.

Hai liên đoàn phản ứng, FIFA chùn bước

Đến khoảng 20h theo giờ Anh, FIFA mới thông báo ý định đổi giờ cho FA. Cả Anh và Mexico lập tức chất vấn, nhấn mạnh chuyện di chuyển của cổ động viên, khâu tổ chức và kế hoạch chuẩn bị bị đảo lộn khi chỉ còn chưa đầy 48 giờ. Trong lúc đó, tuyển Anh lên máy bay sang Mexico City mà vẫn không biết chính xác giờ thi đấu, còn HLV Javier Aguirre gọi đề xuất đổi giờ là “cú đấm vào bụng”.

Lý do khiến FIFA phải giữ nguyên lịch

Từ khoảng 22h, báo chí Mexico bắt đầu nói tới khả năng FIFA rút lại quyết định. Các nguồn tin sau đó xác nhận giờ bóng lăn sẽ giữ nguyên 18h địa phương, tương đương 1h sáng thứ Hai tại Anh. Ngoài sức ép từ hai liên đoàn, FIFA phải tính tới 3.000 cổ động viên Anh đã mua vé, lịch bay tới Mexico City, nguy cơ trùng giờ với trận Brazil – Na Uy và hàng loạt trở ngại hậu cần nếu đổi sang 12h trưa. Kết quả, người hâm mộ Anh vẫn phải thức khuya, còn FIFA khép lại một ngày hỗn loạn chỉ để trở về với lịch thi đấu ban đầu.

Có hai lý do lớn để tin vào khả năng đó. Thứ nhất, Pháp là đội thể hiện rõ nhất ba phẩm chất của một nhà vô địch. Thứ hai, lịch sử đang mở ra một kịch bản có xu hướng lặp lại.

Phẩm chất đầu tiên của Pháp là họ có một ngôi sao đang rực sáng đúng lúc. Mbappe đã ghi 7 bàn sau 4 trận, ngang với Messi trong cuộc đua ghi bàn. Anh đang là đầu tàu của tuyển Pháp, tương tự vai trò của Messi với Argentina. Khi một đội bóng bước vào giai đoạn loại trực tiếp, sự hiện diện của một cầu thủ có khả năng định đoạt trận đấu như Mbappe là lợi thế rất lớn.

Phẩm chất thứ hai là khả năng kiểm soát trận đấu rất tốt, cả về thế trận lẫn tâm lý. Trước Paraguay, Pháp kiểm soát bóng gần như hoàn toàn trước khi có bàn mở tỷ số. Ngay cả khi đã dẫn 1-0, họ vẫn không để Paraguay dễ dàng cầm bóng và tổ chức lên bóng một cách bài bản. Điều này khác hẳn với cách Argentina để Cape Verde thoải mái chơi bóng và gỡ tới 2 bàn.

Không chỉ kiểm soát thế trận, Pháp còn kiểm soát được cảm xúc. Trong suốt trận đấu, các cầu thủ Pháp liên tục bị Paraguay khiêu khích, chơi rát và tìm cách kéo trận đấu vào căng thẳng. Nhưng phản ứng của Mbappe là những nụ cười rất tươi. Điều đó không có nghĩa các cầu thủ Pháp không nóng máu. Họ chỉ cho thấy mình đã chuẩn bị tâm thế rất kỹ để đối đầu với kiểu trận đấu như vậy, rồi chọn cách phản ứng có lợi nhất cho đội bóng. Đó là bản lĩnh cần có của một đội muốn vô địch.

Phẩm chất cuối cùng khiến Pháp vượt trội so với nhiều ứng viên khác là chất lượng đội hình. Doué vào sân và lập tức làm rối loạn hàng phòng ngự Paraguay. Đó không đơn thuần là thay một cầu thủ, cũng không phải một khoảnh khắc lóe sáng đột ngột của Doué. Đó là một phương án chiến thuật rõ ràng của Pháp trước hàng phòng ngự số đông. Doué liên tục đi bóng, tạo ra các tình huống trả ngược hoặc buộc cầu thủ Paraguay phải phạm lỗi. Chính phương án đó mang lại quả phạt đền để Mbappe ghi bàn.

Điều này cũng rất khác với cách Argentina ghi các bàn nâng tỷ số lên 2-1 và 3-2 trước Cape Verde. Đó là sự tỏa sáng của các trung vệ khi lên tham gia tình huống phạt góc, nhưng không hẳn là một phương án tấn công chủ động như cách Pháp dùng Doué để phá hàng thủ Paraguay. Pháp cho thấy họ có nhiều cách giải quyết trận đấu hơn, nhiều nhân sự để thay đổi cục diện hơn.

Yếu tố lịch sử cũng đang tạo lợi thế về mặt liên tưởng cho Pháp. World Cup 1986, Argentina với đội hình rất mạnh và sự rực sáng của Maradona đã đánh bại Tây Đức thuyết phục trong trận chung kết. Đến World Cup 1990, hai đội tái ngộ ở chung kết, nhưng bối cảnh đã khác. Argentina khi đó phụ thuộc nặng vào Maradona, còn Tây Đức mạnh hơn chính họ của 4 năm trước. Kết quả là Tây Đức phục thù thành công và lên ngôi.

Bối cảnh hiện tại có nhiều điểm tương đồng. World Cup 2022, Pháp thua một Argentina đồng đều, được dẫn dắt bởi thiên tài Messi. Năm nay, Messi thậm chí còn rực sáng hơn, nhưng chất lượng tổng thể của Argentina lại có dấu hiệu kém đi. Trong khi đó, Pháp đang mạnh hơn so với World Cup 2022, đặc biệt là trên hàng công. Nếu hai đội tiếp tục gặp nhau ở chung kết, Pháp hoàn toàn có cơ sở để làm điều Tây Đức từng làm năm 1990

Cape Verde: Hành trình lịch sử từ vòng bảng tới hiệp phụ

Cape Verde là tâm điểm của một trong những câu chuyện đáng nhớ nhất giải. Họ cầm hòa Tây Ban Nha 0-0 bằng hàng thủ biến hóa và thủ môn Vozinha chơi chắc chắn, rồi tiếp tục đứng vững trước Uruguay trong trận hòa 2-2, dù bị dẫn và chỉ cầm bóng 35 phần trăm nhưng vẫn dứt điểm nhiều hơn trong hiệp hai. Trận hòa 0-0 với Saudi Arabia giúp họ trở thành quốc gia nhỏ nhất từng vào vòng knock-out, với những cảnh ăn mừng đầy cảm xúc sau tiếng còi mãn cuộc. Ở vòng 1/16, Cape Verde hai lần gỡ hòa trước Argentina, trong đó cú cứa lòng của Sidny Lopes Cabral là một trong những khoảnh khắc đẹp nhất giải, trước khi bị loại bởi một quả phạt góc đổi hướng và hai pha cứu thua cuối trận của Emiliano Martinez.

Curacao, Uzbekistan, DR Congo: Những lần “đứng vững trong bão”

Curacao có hai gương mặt khác nhau: thua Đức 1-7 nhưng sau đó cầm hòa Ecuador 0-0 trong trận mà thủ môn Eloy Room lập kỷ lục cứu thua trong 90 phút, đồng thời vẫn tạo được 10 cú sút về phía khung thành đối thủ. Uzbekistan gây khó cho Colombia trong cả hai lần đối đầu: thua 1-3 ở vòng bảng sau khi gỡ hòa và suýt san bằng tỉ số lần nữa trước khi bị phản đòn ở phút bù giờ, rồi tiếp tục khiến DR Congo phải lội ngược dòng trong trận thua 1-3, với siêu phẩm lốp bóng của Eldor Shomurodov. DR Congo tự mình tạo nên một kết quả lịch sử khi hòa Bồ Đào Nha 1-1, chuyền rất ít nhưng dứt điểm nhiều hơn, rồi chỉ chịu thua Anh sau màn ngược dòng muộn màng của Harry Kane.

Jordan, Qatar, Panama: Dấu ấn trong những trận thua

Jordan ghi bàn thắng đầu tiên ở World Cup bằng cú sút xa của Nizar Al Rashdan vào lưới Algeria, rồi có một pha phối hợp mẫu mực để chọc thủng lưới Argentina. Dù đều thua, họ tạo ra số cơ hội không hề ít so với đối thủ. Qatar trải qua giải đấu đầy biến động: thua Canada 0-6 với hai thẻ đỏ và những pha vào bóng thô bạo, nhưng lại giành được điểm đầu tiên nhờ bàn phản lưới phút 94 của Thụy Sĩ. Panama phòng ngự số đông trước Croatia, Anh và Ghana, có lúc lùi sâu thành hàng sáu hậu vệ, tạo ra ít cơ hội nhưng vẫn khiến đối thủ phải chật vật tìm đường vào khung thành.

Những đội “vừa đủ” để gây khó dễ

Một số đội không đi xa nhưng để lại dấu ấn bằng cách khiến các ứng viên phải toát mồ hôi. Paraguay thắng Thổ Nhĩ Kỳ 1-0 dù chơi thiếu người, rồi kéo Đức vào loạt luân lưu sau khi dẫn trước bằng cú sút của Julio Enciso. Ghana tổ chức phòng ngự chặt chẽ, khiến Anh bế tắc trong trận hòa 0-0, rồi chỉ thua Colombia và Croatia với cách biệt tối thiểu. Saudi Arabia tiếp tục duy trì phong cách phòng ngự dâng cao, bẫy việt vị hiệu quả trước Uruguay và Tây Ban Nha, dù kết quả không phải lúc nào cũng thuận lợi. Những đội này hiếm khi kiểm soát thế trận, nhưng đủ kiên trì để kéo các ông lớn vào những trận đấu căng thẳng.

Khi đội bóng nhỏ buộc đội lớn phải thay đổi

Sự hiện diện của các đội “chiếu dưới” không chỉ nằm ở tỉ số, mà còn ở cách họ buộc đối thủ phải điều chỉnh. Đức phải chuyển từ đánh trung lộ sang tạt cánh trước Paraguay. Bồ Đào Nha gặp DR Congo trong thế trận đôi công, với nhiều pha cứu thua của Diogo Costa. Tây Ban Nha trước Cape Verde và Saudi Arabia phải kiên nhẫn xoay chuyển bóng, tìm khoảng trống hiếm hoi. Argentina trước Cape Verde phải dựa vào bóng chết và những pha xử lý cá nhân của Lionel Messi, Lisandro Martinez, Cristian Romero để vượt qua. Những thay đổi đó cho thấy sức nặng chiến thuật mà các đội bị đánh giá thấp mang lại cho giải đấu.