DR Congo phá kịch bản mà Anh đã chuẩn bị
Trước trận, Thomas Tuchel mô tả rất kỹ về một DR Congo chơi thấp, thiên về bóng dài, tranh chấp bóng hai, chuyển trạng thái nhanh. Ông chờ đợi một khối phòng ngự 5 hậu vệ, bó trung lộ, kỷ luật, sẵn sàng biến trận đấu thành cuộc đua thể lực.
Nhưng khi bóng lăn, DR Congo lại chọn con đường khác hẳn. Họ dùng sơ đồ 4-1-4-1, chủ động cầm bóng, phối hợp ngắn, không hề lạm dụng bóng dài hay phản công thuần túy. Cách bố trí này gợi lại hình ảnh Ghana từng gây khó cho Anh ở vòng bảng, chứ không phải chính DR Congo của những trận trước.
Chính sự “lệch pha” giữa chuẩn bị của Anh và cách tiếp cận mới của DR Congo đã mở ra khoảng trống cho đội châu Phi, dẫn tới bàn mở tỉ số.
Ý tưởng của HLV Desabre: khóa trung lộ, tạo cơ hội ở biên
HLV Sebastien Desabre giải thích rất rõ mục tiêu: bịt trung lộ, cắt đường lên bóng qua Elliot Anderson. Ông yêu cầu các cầu thủ tuyến trên tập trung vào việc chặn Anderson, học lại cách Ghana từng dùng Jordan Ayew để làm điều tương tự.
Nhưng DR Congo không chỉ phòng ngự. Họ đẩy hàng thủ lên cao, tham gia chuyền bóng, phối hợp một chạm, tạo ra nhiều đợt tấn công có tổ chức. Bàn thắng là kết quả của một hệ thống đã được chuẩn bị kỹ, chứ không phải một pha bóng dài may rủi.
Ở tình huống ghi bàn, Noah Sadiki từ tuyến giữa băng lên, kéo Djed Spence bó vào trong. Bên cánh đối diện, Aaron Wan-Bissaka cũng từng nhiều lần dâng cao, khiến hàng thủ Anh phải cùng lúc xử lý nhiều người chạy chỗ. Trong sự rối loạn đó, Brian Cipenga ở cánh trái hoàn toàn tự do ở cột xa và dứt điểm. Anh không chờ đợi DR Congo dùng các cầu thủ chạy biên theo kiểu này, nên phản ứng chậm.
Anh giữ nguyên khung, chỉ thay đổi nhẹ ở giữa sân
Dù bị dẫn trước, Tuchel không phá bỏ cấu trúc quen thuộc. Anh vẫn trung thành với hai cầu thủ chạy cánh bám biên, kéo giãn chiều ngang, rồi ngoặt vào trong khi có bóng. Tên người có thể thay đổi, nhưng vai trò thì không: Marcus Rashford, Noni Madueke, Anthony Gordon hay Bukayo Saka đều được dùng theo cùng một khuôn.
Tuchel cũng không chuyển sang đá ba trung vệ, không kéo một tiền đạo thứ hai vào sớm. Thay đổi lớn nhất là cách sắp xếp bộ ba tiền vệ. Khi Eberechi Eze vào sân thay Spence, anh chơi ngang hàng Jude Bellingham, để Anderson lùi sâu làm mỏ neo duy nhất.
Điều này kéo theo việc Declan Rice được đẩy sang đá hậu vệ phải. Dù vị trí lạ, Rice từng làm nhiệm vụ này ở Arsenal và tỏ ra thoải mái. Khả năng tạt bóng của anh thậm chí còn là điểm mạnh so với các hậu vệ phải thuần túy mà Anh mang tới giải.
“Cứ gõ mãi vào tảng đá” và khoảnh khắc của Kane
Tuchel khẳng định trong giờ nghỉ và cả thời điểm tạm dừng uống nước, thông điệp không thay đổi: tiếp tục chơi theo đúng kế hoạch, không vội vàng tìm giải pháp chiến thuật mới. Anh kiên trì dồn ép, tạo ra hơn 1,0 bàn thắng kỳ vọng ngay trong hiệp một, nhưng vấp phải một Lionel Mpasi chơi xuất sắc trong khung thành DR Congo.
Trong thế trận đó, những điều chỉnh nhỏ bắt đầu phát huy tác dụng. Rice có những pha di chuyển chồng biên, lách vào trong vòng cấm, treo bóng từ sát đường biên ngang. Ở tình huống dẫn tới bàn gỡ, anh xuất hiện đúng vị trí từng chiếm lĩnh ngay phút đầu trận, cho thấy đây là ý đồ đã được chuẩn bị.
Phần còn lại thuộc về Harry Kane. Desabre thừa nhận sau trận rằng để thua vì “cần tới tiền đạo hay nhất thế giới” mới đánh bại được đội bóng của ông. Anh không cần một cuộc lật đổ chiến thuật, mà dựa vào khung chơi quen thuộc, điều chỉnh vừa đủ và chờ khoảnh khắc quyết định từ trung phong.