Một Chelsea khác hẳn giai đoạn đầu sau khi đổi chủ
Chelsea vừa khép lại một kỳ chuyển nhượng đặc biệt bận rộn, với khoảng 342 triệu bảng được chi cho lực lượng mới trong mùa hè mà tổng tiền mua cầu thủ của Ngoại hạng Anh lên tới khoảng 3,49 tỷ bảng. Danh sách bổ sung vẫn có nhiều tài năng trẻ, nhưng lần này Chelsea cũng đưa về những cầu thủ giàu kinh nghiệm như Emiliano Martínez, Jordan Henderson, Danny Welbeck và Pep Chavarría. Đội hình vì thế cân bằng hơn về độ tuổi so với những năm đầu sau khi đổi chủ.
Sự thay đổi đáng quan tâm hơn lại nằm trên sân. Sau 2 vòng đầu dưới thời Xabi Alonso, Chelsea toàn thắng, ghi 7 bàn nhưng thủng lưới 5 lần. Họ chơi nhanh, trực diện và sẵn sàng nhường phần lớn thời gian kiểm soát bóng cho đối thủ.
Ít giữ bóng nhưng ghi bàn rất nhanh
Chelsea thắng Fulham 3-2 ở vòng mở màn rồi vượt qua Brighton 4-3 tại Stamford Bridge. Trong 7 bàn đã ghi, có tới 5 bàn xuất hiện ngay trong hiệp 1.
Điều bất thường nằm ở cách Chelsea tạo ra những kết quả ấy. Trước Fulham, họ chỉ kiểm soát bóng 38,1%. Đến trận Brighton, tỷ lệ giảm xuống còn 25,6%, thấp nhất của Chelsea trong một trận Ngoại hạng Anh kể từ khi Opta bắt đầu thống kê mùa 2003/04.
Chelsea thậm chí chỉ hoàn thành 146 đường chuyền trước Brighton và có tỷ lệ chuyền chính xác 67%. Nhưng sau 32 phút, họ đã dẫn 3-0 nhờ các bàn của Romeo Lavia, Pedro Neto và João Pedro.
Việc dẫn bàn quá sớm cũng khiến thế trận thay đổi. Đối thủ buộc phải cầm bóng nhiều hơn để tấn công, còn Chelsea dần lùi thấp và chờ cơ hội chuyển trạng thái.
Alonso không chạy theo tỷ lệ kiểm soát bóng
Xabi Alonso không tỏ ra lo lắng về những con số. Sau trận Brighton, ông nói mình không bao giờ bước vào trận đấu với yêu cầu Chelsea phải giữ bóng 60% hay chỉ 20%.
Điều Alonso quan tâm là cách đội bóng thích nghi với từng thời điểm. Ông cũng thừa nhận sau khi dẫn Brighton 3-0, Chelsea đã nghĩ tới tỷ số quá nhiều và lùi đội hình sâu hơn mức cần thiết.
Cách tiếp cận hiện tại khá khác so với hình ảnh Alonso xây dựng tại Bayer Leverkusen hay Real Madrid. Trong 3 mùa trọn vẹn gần nhất trước khi tới Chelsea, các đội của ông đều duy trì tỷ lệ kiểm soát bóng quanh 60%.
Tại London, Alonso đang ưu tiên giải quyết những gì đội hình hiện tại cần trước khi áp đặt hoàn toàn phong cách quen thuộc.
Khoảng trống lớn sau khi Enzo ra đi
Tuyến giữa giải thích phần nào sự thay đổi ấy. Enzo Fernández đã rời Chelsea để gia nhập Manchester City với giá 125 triệu bảng vào cuối kỳ chuyển nhượng. Chelsea tưởng như đã tìm được người thay thế khi đạt thỏa thuận khoảng 47 triệu bảng với Monaco cho Lamine Camara, nhưng thương vụ đổ vỡ vào ngày cuối.
Moisés Caicedo cũng chưa đạt thể trạng tốt. Anh bỏ lỡ trận Fulham và trận Cúp Liên đoàn gặp Luton, sau đó vào sân trước Brighton nhưng chỉ chơi khoảng 13 phút trước khi lại phải rời sân. Tiền vệ Ecuador hiện vẫn là dấu hỏi cho chuyến làm khách trước Arsenal.
Alonso vì thế phải liên tục thay đổi cấu trúc. Caicedo đá cùng Reece James trước Fulham. Gặp Brighton, Romeo Lavia và Malo Gusto xuất phát ở trung tâm, trong khi Cole Palmer thường xuyên lùi xuống hỗ trợ nhận bóng.
Palmer vẫn tạo khác biệt ở khu vực tấn công với 3 lần góp dấu giày vào bàn thắng sau 2 vòng, nhưng sử dụng anh quá sâu cũng đồng nghĩa Chelsea mất bớt một trong những cầu thủ nguy hiểm nhất gần vòng cấm.
Bóng dài trở thành một phương án rõ ràng
Chelsea hiện không cố chuyền ngắn bằng mọi giá từ hàng thủ. Trận Brighton là biểu hiện rõ nhất.
Emiliano Martínez thực hiện 38 đường chuyền và chỉ có 1 đường chuyền được Opta xếp vào nhóm chuyền ngắn. 37 lần còn lại là bóng dài, chiếm 97,4%.
Cách chơi này giúp Chelsea vượt nhanh qua lớp pressing đầu tiên rồi đưa bóng tới những cầu thủ có tốc độ và sức mạnh ở phía trên. João Pedro có thể giữ bóng, Palmer tìm khoảng trống phía sau tiền vệ đối thủ, còn Morgan Rogers mang bóng trực diện vào các khu vực nguy hiểm.
Khi đã dẫn trước, Chelsea càng có điều kiện kéo đội hình xuống rồi khai thác khoảng trống đối phương để lại.
Hiệu quả trước mắt, dấu hỏi cho cả mùa
2 chiến thắng đầu mùa giúp Alonso có khởi đầu thuận lợi, nhưng tỷ lệ kiểm soát bóng trung bình chỉ khoảng 32% khó trở thành mô hình bền vững cho một đội muốn trở lại nhóm đầu.
Từ khi Opta bắt đầu thống kê mùa 2003/04, chỉ có 2 đội kết thúc Ngoại hạng Anh trong tốp 4 dù kiểm soát bóng trung bình dưới 50%: Everton mùa 2004/05 và Leicester City mùa 2015/16.
Chelsea vì thế vẫn cần cải thiện khả năng giữ bóng, đặc biệt sau khi mất Enzo mà không mua được Camara. Việc không dự cúp châu Âu mùa này ít nhất giúp Alonso có nhiều buổi tập hơn để giải quyết vấn đề.
Arsenal là bài kiểm tra lớn đầu tiên
Chuyến làm khách tại Emirates ngày 6/9 sẽ đưa Chelsea tới bài kiểm tra khó nhất từ đầu mùa. Arsenal là nhà đương kim vô địch, sở hữu khả năng pressing và kiểm soát trận đấu vượt xa Fulham hay Brighton.
Chelsea vẫn có thể gây nguy hiểm bằng tốc độ chuyển trạng thái và bộ ba Palmer, Rogers, João Pedro. Nhưng trước Arsenal, việc liên tục trả bóng cho đối phương và lùi sâu sau khi dẫn trước sẽ mang tới rủi ro lớn hơn nhiều.
Alonso chưa xây dựng xong Chelsea theo hình ảnh cuối cùng mà ông muốn. 2 vòng đầu mới cho thấy một đội bóng biết thích nghi và đủ sắc bén để thắng dù có rất ít bóng. Tại Emirates, Chelsea sẽ phải chứng minh cách chơi ấy có thể đứng vững trước một đối thủ đủ chất lượng để biến từng khoảng thời gian mất kiểm soát thành sức ép thực sự.