Từ người ăn mày một tay đến chủ doanh nghiệp tiền tỷ

Từng bị coi là “đồ bỏ đi”, bị xã hội kỳ thị, người đàn ông khuyết tật này đã vực dậy trở thành tỷ phú lược gỗ.

Tại Trung Quốc, có một công ty đặc biệt, nơi một nửa nhân viên là người khuyết tật. Năm 2023, công ty có tên “Thợ Mộc Đàm” đã bán được hàng triệu chiếc lược, đem về doanh thu lên đến 500 triệu NDT (1.756 tỷ đồng).

Đàm Truyền Hoa (sinh năm 1957) - chủ doanh nghiệp này cũng là một người khuyết tật. Thuở nhỏ, khi đi theo anh trai ra sông bắt cá, ông bị một quả mìn tự chế thổi bay mất cánh tay phải, khiến ông trở thành “đồ bỏ đi” trong mắt cả làng. Nhờ vào sự động viên an ủi của mẹ, ông đã nỗ lực học cách sử dụng tay trái. Năm 1976, ông còn trở thành giáo viên tiểu học tại một trường tư.

Dù vậy, áp lực từ những người xung quanh về “người khuyết tật” khiến ông bị tổn thương nặng nề. Người bạn gái cũng rời bỏ ông vì bị gia đình phản đối. Cảm thấy chán nản, ông Hoa quyết định rời bỏ quê hương vào năm 23 tuổi, đến Bắc Kinh kiếm sống với vỏn vẹn 50 NDT(175.000đ) trong túi.

Từng sống vô gia cư, làm việc trong chuồng lợn

Sau khi ra ngoài, ông Hoa mới nhận ra sự phân biệt đối xử với người khuyết tật diễn ra ở khắp mọi nơi. Ông thậm chí trở thành người vô gia cư sống ngoài đường phố. Nhiều lần ông suýt chết đói, bị nhầm là trộm, bị đuổi và thậm chí còn bị đánh đập. Trong cơn tuyệt vọng, ông thậm chí còn muốn từ bỏ cuộc sống, nhưng may mắn là sau đó đã tìm lại được nghị lực.

Từ người ăn mày một tay đến chủ doanh nghiệp tiền tỷ - 2

Năm 1984, ông Hoa trở về quê nhà Trùng Khánh khi đã 27 tuổi, sau khi đã đi khắp nơi và mở rộng tầm nhìn. Ông vay tiền từ người thân và bắt đầu kinh doanh nông sản, thảo dược và hoa. Sau đó, ông còn tự học nghề chạm khắc gỗ để bán các sản phẩm điêu khắc thủ công.

Vốn có nền tảng về hội họa nên các tác phẩm điêu khắc của ông rất sống động, mang lại nguồn thu khá tốt và giúp ông tích lũy được một khoản tiền.

Đến năm 35 tuổi, ông đã mang tác phẩm điêu khắc của mình đến Thâm Quyến để tham gia triển lãm thủ công mỹ nghệ chạm khắc gỗ. Tới đây, ông mới nhận ra có rất nhiều thợ điêu khắc trên khắp Trung Quốc với kỹ năng tuyệt vời và bán sản phẩm với giá rẻ. Còn sản phẩm của ông đã lỗi thời từ lâu, hầu như không còn ai quan tâm.

Dù vậy, ông vẫn nỗ lực tìm cho mình lối thoát. Sau khi tìm hiểu, ông được biết rằng trong số hàng ngàn sản phẩm tại triển lãm, món bán chạy nhất chính là lược gỗ.

Từ người ăn mày một tay đến chủ doanh nghiệp tiền tỷ - 3

Mặt hàng này có giá rẻ, nhiều người đến triển lãm sẽ mua 1-2 chiếc làm quà lưu niệm. Tuy nhiên, những doanh nghiệp tại triển lãm không quan tâm đến khoản lợi nhuận nhỏ này. Họ chủ yếu tập trung vào các mặt hàng thủ công cao cấp và bán lược gỗ như một sản phẩm phụ.

Bằng sự nhạy bén của mình, ông Hoa đã phát hiện ra “thị trường ngách” này. Ông đã mua một số lược gỗ từ triển lãm, mang về quê để nghiên cứu.

So với chạm khắc gỗ, quy trình sản xuất lược gỗ tương đối đơn giản, dễ chuẩn hóa và mở rộng quy mô. Với số tiền tiết kiệm được trong nhiều năm, năm 1993, ông Hoa thuê một trang trại lợn bỏ hoang làm công xưởng, thuê nhân công và bắt đầu sản xuất lược gỗ.

Từ người ăn mày một tay đến chủ doanh nghiệp tiền tỷ - 4

Vài tháng sau, lô lược gỗ đầu tiên đã được sản xuất. Ông Hoa và các nhân viên kéo một thùng lược ra chợ và dựng một gian hàng để bán. Tuy nhiên, họ chỉ bán được 1 chiếc lược với giá 2 NDT (7.000đ) dù đã rao bán cả một ngày. Nhiều khách hàng chưa hài lòng vì những chiếc lược nhựa thông dụng trên thị trường lúc đó chỉ có giá 1 NDT (3.500đ).

Khai thác “mỏ vàng” từ thị trường ngách

Dù vậy, ông Hoa vẫn rất lạc quan vì “có người mua chứng tỏ lược của họ khá tốt”. Sau đó, ông hiểu rằng muốn bán lược với giá cao thì phải bán ở các trung tâm mua sắm lớn.

Ông đưa lược cho trung tâm mua sắm để ký gửi. Hay nói cách khác, trung tâm mua sắm không cần trả tiền mua hàng trước mà có thể thanh toán sau khi bán được lược. Phương pháp này rõ ràng có lợi cho giới kinh doanh nên đối phương đã đồng ý.

Thông qua hình thức bán ký gửi, lược của ông Hoa cuối cùng cũng được bày bán trên kệ. Sau vài tháng, những chiếc lược bán rất chạy, mở ra kênh tiêu thụ ở thị trường địa phương.

Chỉ một năm sau, lược của ông đã được bán tại hơn 10 trung tâm mua sắm lớn ở Trung Khánh, số lượng bán ra lên đến 50.000 chiếc.

Từ người ăn mày một tay đến chủ doanh nghiệp tiền tỷ - 5

Năm 1997, ông chính thức đặt tên thương hiệu là “Thợ Mộc Đàm”. Với sự gia tăng doanh số bán lược, thương hiệu này cần mở rộng quy mô. Tuy nhiên vào thời điểm đó, các doanh nghiệp nhỏ không dễ dàng tìm được nguồn tài chính. Ông Hoa cũng không có tài sản cố định để thế chấp và không thể đàm phán khoản vay với một số ngân hàng.

Người đàn ông này bèn nghĩ ra một cách vô cùng khác biệt. Ông đăng quảng cáo “tuyển ngân hàng” trên các báo, hành động này đã thu hút đông đảo sự chú ý của truyền thông, thậm chí làm dấy lên cuộc thảo luận rộng rãi trong xã hội về vấn đề tài trợ cho doanh nghiệp nhỏ. Nhờ vậy, ông không chỉ vay vốn thành công mà danh tiếng cũng tăng lên rất nhiều.

Với nguồn vốn đầu tư dồi dào, ông đã thay đổi mô hình kinh doanh từ "cửa hàng trung tâm thương mại" sang "chuỗi cửa hàng nhượng quyền", sau đó mở các cửa hàng độc quyền trên khắp Trung Quốc.

Đồng thời, ông cũng đã thành lập một nhóm R&D đặc biệt để thiết kế nhiều kiểu lược gỗ khác nhau, kết hợp yếu tố thời trang và phong cách cổ xưa.

Từ người ăn mày một tay đến chủ doanh nghiệp tiền tỷ - 6

Đến năm 2000, “Thợ Mộc Đàm” đã phát triển hơn 10 dòng lược gỗ theo chủ đề, bao gồm lược gỗ đào, lược chăm sóc tóc, lược gia đình, lược cưới... Với khả năng thiết kế và sản xuất mạnh mẽ, thương hiệu này đã trở thành cái tên dẫn đầu trong ngành.

Năm 2009, “Thợ Mộc Đàm” đạt doanh thu 140 triệu NDT (gần 492 tỷ đồng). Cùng năm đó, “Thợ Mộc Đàm” được niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông. Hiện nay, “Thợ Mộc Đàm” có hơn 1.000 cửa hàng tại hơn 300 thành phố lớn và vừa tại Trung Quốc, có mặt tại hơn 40 quốc gia và khu vực ở Châu Âu, Bắc Mỹ, Đông Nam Á...

Từ người ăn mày một tay đến chủ doanh nghiệp tiền tỷ - 7

Đặc biệt, trong số 720 nhân viên của công ty, có tới 355 người khuyết tật. Ông Hoa không chỉ giúp đào tạo kỹ thuật cho người khuyết tật mà còn sắp xếp xe buýt đưa đón miễn phí. Ông chia sẻ rằng ông muốn những người khuyết tật giống như mình có việc làm, có đồ ăn và có thể tự nuôi sống bản thân.