Người cha điếc đứng sau những chuyển động của phim hoạt hình Oggy

TP HCM - 'Ba tui là một người điếc tài năng', Trần Thục Nghi viết trên mạng xã hội về người cha họa sĩ 26 năm góp phần tạo nên những bộ phim hoạt hình.

Bài đăng nhanh chóng nhận gần 500.000 lượt xem, hơn 40.000 lượt yêu thích cùng hàng nghìn bình luận, chia sẻ. Nhiều người bất ngờ khi biết ông từng tham gia sản xuất những bộ phim họ xem từ nhỏ như Mèo Oggy và những chú gián tinh nghịch và Zig & Sharko, đồng thời bày tỏ sự ngưỡng mộ trước hành trình làm nghề của một họa sĩ Điếc.

Nghi cho biết không định kể một câu chuyện đặc biệt mà chỉ muốn "khoe ba mình cho mọi người". Từ nhỏ, cô đã thấy cha dành phần lớn thời gian để vẽ và tạo chuyển động cho các nhân vật hoạt hình. Vì vậy, khi có cơ hội, cô muốn nhiều người biết phía sau những nhân vật quen thuộc trên màn hình còn có nhiều người họa sĩ như cha.

Ông Trần Vệ Nhịn và con gái. Ảnh: NVCC

Trần Vệ Nhịn, 48 tuổi, là họa sĩ hoạt hình 2D tại TP HCM. Ông từng tham gia sản xuất Mèo Oggy và những chú gián tinh nghịch, Zig & Sharko cùng nhiều dự án hoạt hình khác. Trong đó, Oggy để lại cho ông nhiều kỷ niệm. Ông từng thực hiện nhiều phân đoạn, có cảnh Oggy và Jack tranh giành mèo Olivia.

Công việc của ông là tạo chuyển động cho nhân vật. Từ những hình ảnh tĩnh, ông vẽ thêm các khung hình trung gian để nhân vật có thể đi, chạy, nhảy, đánh nhau hay biểu lộ cảm xúc một cách tự nhiên. Ông bắt đầu nghề từ công việc vẽ các khung hình này, sau đó chuyển sang bộ phận Animation và trực tiếp tạo chuyển động cho nhân vật.

Là CODA (Children of Deaf Adults - con của người Điếc), Nghi lớn lên cùng ngôn ngữ ký hiệu và thường được cha kể về công việc. Có lần, ông đưa con gái đến nơi làm việc. Từ đó, cô hiểu hơn rằng những chuyển động vài giây trên màn hình là kết quả của nhiều giờ làm việc của các họa sĩ phía sau. Với cô, bài đăng không chỉ là cách khoe ba mà còn để mọi người nhìn thấy khả năng của những người điếc.

Ông Nhịn bị điếc bẩm sinh. Từ năm 10 tuổi, ông bắt đầu tập vẽ chân dung, ký họa và màu nước. Năm 18 tuổi, một số tranh của ông được giới thiệu tại triển lãm Ánh Trăng, nơi trưng bày tác phẩm của học sinh Điếc.

Khoảng năm 1997, nhờ năng khiếu hội họa, ông cùng năm học sinh được chọn sang một công ty Hàn Quốc học nghề hoạt hình trong sáu tháng. Ba năm sau, ông bắt đầu làm việc cho một công ty hoạt hình của Đức, chính thức bước vào nghề.

Năm 2003, ông chuyển sang bộ phận Animation tại một công ty Pháp ở Việt Nam và gắn bó với công việc này trong phần lớn sự nghiệp. Ông từng làm việc tại các công ty, studio của Đức, Pháp và Việt Nam, trong đó có VinTaTa, đơn vị hoạt hình Việt Nam.

Năm 2018, ông tham gia Monta trong dải ngân hà kỳ cục, series do VinTaTa sản xuất. Đây cũng là lần đầu tên Trần Vệ Nhịn xuất hiện trong phần danh đề cuối phim.

"Với người nhiều năm làm việc phía sau màn hình, vài giây tên mình xuất hiện là một dấu mốc đáng nhớ", ông cho biết.

Ông Nhịn đã có 26 năm theo nghề vẽ hoạt hình. Ảnh: NVCC

Làm hoạt hình đòi hỏi các thành viên ê-kíp phải trao đổi liên tục, trong khi việc giao tiếp là một trong những trở ngại ông Nhịn phải đối mặt từ khi vào nghề. Ông chủ yếu trao đổi với đồng nghiệp bằng cách viết ra giấy, gõ chữ trên điện thoại hoặc dùng ngôn ngữ ký hiệu. Những người làm việc lâu năm dần quen với cử chỉ, ánh mắt và các ký hiệu riêng của ông, nhưng với những người mới, việc hiểu ý nhau thường cần thêm thời gian.

Khi làm việc với đạo diễn người Pháp, ông có phiên dịch Pháp - Việt hỗ trợ. Tuy nhiên, nhiều trao đổi chuyên môn vẫn phải thực hiện bằng cách viết. Có lúc đạo diễn phải trực tiếp diễn tả động tác của nhân vật để ông hình dung yêu cầu. Những cảnh cần chỉnh sửa nhiều lần cũng đồng nghĩa với việc hai bên phải mất thêm thời gian trao đổi.

Khó khăn tiếp tục xuất hiện khi cách làm hoạt hình thay đổi. Trước năm 2016, ông làm việc hoàn toàn trên giấy. Khi ngành chuyển sang bảng vẽ điện tử và phần mềm số, ông phải học lại cách sử dụng các công cụ, đồng thời ghi nhớ tên tiếng Anh của chúng.

Với người điếc, tiếng Việt là ngôn ngữ thứ hai nên việc tiếp cận vốn từ, đặc biệt các thuật ngữ chuyên môn bằng tiếng Việt và tiếng Anh, cũng là một trở ngại. Mỗi khi xuất hiện công cụ hoặc khái niệm mới, ông phải tự tìm cách hiểu và ghi nhớ để có thể sử dụng trong công việc. Ông mất hơn ba tháng để làm quen với quy trình mới, trong khi đồng nghiệp thường chỉ cần khoảng một tháng.

Trong thời gian Covid-19, công việc có lúc gián đoạn nhưng từ năm 2022, ông trở lại một studio của Pháp và làm việc đến nay. Nếu tính cả thời gian theo đuổi hội họa từ nhỏ, ông đã có khoảng 38 năm gắn bó với việc vẽ, trong đó 26 năm làm hoạt hình.

Với Nghi, điều đáng tự hào ở cha không chỉ là những bộ phim ông từng góp phần tạo ra, mà còn ở việc mỗi khi nghề thay đổi, ông lại phải tìm một cách mới để thích nghi với nó.

Những bộ phim hoạt hình mà ông Nhịn từng tham gia. Ảnh: NVCC

Hiện nay, khi công nghệ và AI ngày càng được đưa vào sản xuất hoạt hình, ông Nhịn lại đứng trước một thay đổi khác. Ông cho rằng các phần mềm hiện đại có thể rút ngắn nhiều công đoạn, nhất là những thao tác lặp lại, trong khi AI có thể tạo sản phẩm nhanh hơn với chi phí thấp.

Ông lo ngại điều này có thể thu hẹp việc làm của các họa sĩ. Dù vậy, ông tin công nghệ khó thay thế hoàn toàn cảm nhận của người làm nghề.

"Một chuyển động không chỉ cần chính xác mà còn phải có nhịp điệu, cảm xúc và tiết tấu phù hợp với nhân vật", ông cho hay.

Giá trị của người họa sĩ, theo ông, không mất đi khi công nghệ thay đổi mà phụ thuộc vào cách mỗi người nhìn nhận và làm nghề.