Điều khiến khách Việt 'mê' tàu cao tốc Trung Quốc

Với một số khách Việt, tàu cao tốc ở Trung Quốc là phương tiện di chuyển "không có gì phải chê" bởi nhanh, thuận tiện và giá hợp lý.

Anh Nguyễn Thắng, Hà Nội, sử dụng tàu cao tốc Trung Quốc thường xuyên từ những năm 2010, khi còn là sinh viên, đến nay đã thực hiện hàng trăm lần di chuyển từ các tỉnh miền nam như Quảng Đông, Quảng Tây tới vùng đông bắc như Hắc Long Giang, Cát Lâm.

"Tôi chọn tàu trong hầu hết chuyến đi 100 đến 1.000 km, từ các chặng ngắn Thượng Hải - Hàng Châu, Quảng Châu - Thâm Quyến đến các chặng dài Nam Ninh - Quảng Châu, Thượng Hải - Nam Ninh", anh Thắng nói.

Tương tự, chị Trịnh Hằng, Hà Nội, đã có ba chuyến du lịch Trung Quốc sau Covid-19, mỗi chuyến khoảng 10 ngày, và ấn tượng nhất với tàu cao tốc liên tỉnh. Nếu di chuyển nội đô, chị chọn tàu điện ngầm và xe buýt, nhưng giữa các tỉnh thành, tàu cao tốc là lựa chọn phù hợp nhất.

Ga tàu tại Thượng Hải. Ảnh: Linh Hương

Năm 2008, Trung Quốc đưa vào vận hành tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên. Dù đầu tư muộn hơn các nước phát triển, hệ thống này hiện có tốc độ, chiều dài hàng đầu thế giới, giá vé hợp lý và đa dạng.

Anh Thắng từng đi tàu cao tốc ở Pháp, Đức và Đài Loan, nhận xét vẫn thích tàu ở Trung Quốc nhất vì giá rẻ hơn, tốc độ trung bình cao hơn, sạch sẽ. Cùng một chặng, giá vé các khung giờ hoặc ngày khác nhau ở Trung Quốc không chênh nhiều.

Ví dụ, cùng quãng đường từ Côn Minh đến Quảng Châu (khoảng 1.350 km) trong một ngày, hành khách có hơn 20 lựa chọn chuyến tàu với 60 loại vé. Hạng vé rẻ nhất khoảng 160 tệ (625.000 đồng, theo tỷ giá tháng 7/2026), hạng vé cao nhất khoảng 1.275 tệ (5 triệu đồng). Trong khi đó, vé máy bay cùng chặng, cùng thời điểm mua, dao động 1.500-2.000 tệ (6-8 triệu đồng).

"Cùng một ngày ở châu Âu, vé tàu khởi hành lúc 8h có thể đắt gấp ba lần lúc 6h", chị Hằng bổ sung.

Chặng Bắc Kinh - Thượng Hải (dài 1.200 km, tương đương Hà Nội - Phú Yên), tàu chạy hơn 300 km/h, mất khoảng 5 tiếng, giá vé khoảng 510 tệ (2 triệu đồng). Chặng Thượng Hải - Tô Châu (110 km, tương đương Hà Nội - Hải Phòng) mất khoảng 25 phút, giá vé khoảng 32 tệ (125.000 đồng).

Tốc độ được hiển thị trên màn hình điện tử ở mỗi toa bằng tiếng Trung và Anh, kèm lịch trình, nhiệt độ. Ở địa hình đồi núi, vận tốc có thể giảm dưới 200 km/h, nơi bằng phẳng vận tốc hơn 300 km/h.

"Tốc độ cao nhưng tàu rất êm, một cốc nước đầy đặt trên bàn ăn không sánh ra ngoài giọt nào suốt quãng đường 5 tiếng", chị Hằng nói.

Vé tàu dễ mua qua ứng dụng hoặc trực tiếp, việc hoàn hủy cũng tương tự. Đường sắt Trung Quốc đã cải tiến bán vé cho khách nước ngoài, cho phép so sánh giá cả, thời gian, ga đến, ga đi trên cùng ứng dụng.

Khách xếp hàng tại ga tàu cao tốc Trung Quốc. Ảnh: Linh Hương

Không hạn chế số lượng hành lý cũng là ưu điểm với khách mang nhiều đồ. Vali cỡ lớn có thể đặt vào hốc đầu mỗi toa, còn túi nhỏ cất ở trên ghế ngồi.

Các khách Việt cho hay tàu khởi hành đúng giờ, chính xác tới từng giây, thậm chí đến nơi trước dự kiến. Khách đến ga muộn khi tàu đã chạy có thể đến quầy đổi sang chuyến khác miễn phí. Hầu hết chuyến không kiểm tra vé, khách tự tìm đúng số toa, ghế.

Nhiều ga tàu rộng như sân bay, như Thượng Hải Hồng Kiều, kết nối với sân bay, bến xe buýt nội đô và đường dài. Một số nhà ga kiêm khu ẩm thực, siêu thị, shop lưu niệm.

Về tiện nghi, tàu thường chia 2-3 hạng ghế: Second Class (phổ thông), Business Class (thương gia) và First Class (cao cấp nhất). Toa First Class gồm 6 ghế điều khiển điện, có thể ngả thành giường. Một số tuyến dài có thêm toa nằm. Ghế hạng thấp nhất vẫn rộng và độ ngả lớn hơn ghế máy bay.

Không gian chỗ ngồi đáp ứng người cao 1,9 m, lối đi hơn 0,5 m, thuận tiện kéo hành lý lớn. Mỗi hàng ghế có ổ cắm điện, các toa có máy nước uống miễn phí.

Ghế ngồi khoang hạng phổ thông trên tàu cao tốc Trung Quốc. Ảnh: Trịnh Hằng

So với máy bay và xe khách, tàu cao tốc tối ưu tổng thời gian di chuyển. Thay vì phải tới sân bay trước tối thiểu 90 phút, hành khách đi tàu chỉ cần có mặt trước giờ khởi hành 30 phút, kiểm tra an ninh khoảng 5 phút. Cổng soát vé mở trước giờ chạy 10-15 phút, thủ tục nhanh gọn bằng quét hộ chiếu tại máy tự động hoặc qua nhân viên.

Dù mê tàu cao tốc, cả hai nhận xét phương tiện này vẫn có hạn chế. Vào dịp cao điểm như Tết Nguyên đán hay Tuần lễ vàng, vé hết nhanh, cần đặt trước cả tháng. Hành khách mang nhiều hành lý sẽ khó khăn, có thể trễ tàu vì tàu dừng ga rất nhanh (2-4 phút).

Anh Thắng từng "khó chịu" với kiểu nhà vệ sinh xổm. Nay tàu có cả hai loại, bệt và xổm, đạt tiêu chuẩn tương đương máy bay. "Tôi từng không thoải mái về kiểu nhà vệ sinh xổm trên những chuyến tàu cách đây 10 năm nhưng giờ chẳng còn gì để chê", anh Thắng nói, khẳng định tiếp tục chọn tàu cao tốc cho các chuyến đi tới.