Tuyên án vụ đưa, nhận hối lộ xảy ra ở Cục An toàn thực phẩm: Tòa bỏ một tình tiết tăng nặng với tất cả bị cáo

Cấp phúc thẩm cho rằng tình tiết tăng nặng phạm tội 2 lần trở lên đã được dùng để định khung hình phạt, không thể tiếp tục áp dụng làm tình tiết tăng nặng nên hủy bỏ với tất cả bị cáo trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.

Ngày 27/5, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội tuyên án phúc thẩm vụ đưa hối lộ, nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.

HĐXX xác định, các cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga có vai trò cao nhất trong vụ án, quyết định việc nhận tiền ngoài lệ phí quy định.

HĐXX tuyên án phúc thẩm vụ án, sáng 27/5. Ảnh: X.A

Trong hai cựu Cục trưởng, bị cáo Nga có vai trò thấp hơn vì tại thời điểm chỉ đạo cấp dưới cho chuyên viên thu tiền của doanh nghiệp, bà Nga mới là Phó cục trưởng. Thời điểm này, Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong đã có chủ trương cho chuyên viên nhận “tiền ngoài”.

Do vậy, Trần Việt Nga đã “mặc nhiên tiếp nhận ý chí” của Cục trưởng về việc thu tiền của doanh nghiệp nên có vai trò thấp hơn.

Về việc viện kiểm sát đề nghị bỏ áp dụng tình tiết phạm tội nhiều lần theo điểm g, khoản 1, Điều 52 Bộ luật Hình sự về “Phạm tội 2 lần trở lên” khi áp dụng hình phạt, HĐXX đồng tình vì thấy đây đã là tình tiết định khung với các bị cáo nên không thể tiếp tục áp dụng làm tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Căn cứ Nghị quyết 04/2025 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao và quy định liên quan, HĐXX quyết định bỏ tình tiết tăng nặng theo điểm g, khoản 1, Điều 52 với tất cả bị cáo trong vụ án này.

Bị cáo Nguyễn Thanh Phong được giảm từ 20 năm xuống 16 năm 6 tháng tù.

Ngoài ra, các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ. Tất cả đều từng cố gắng học tập, công tác và giờ phải từ bỏ công việc để đứng trước tòa là một điều đáng tiếc, là sự trừng phạt cho các bị cáo. “Chưa cần nhắc đến hình phạt tù, nội tâm các bị cáo đã ân hận, đây là sự trừng phạt với chính các bị cáo” – chủ tọa nêu.

Ngoài ra, một số người còn nộp tiền vào ngân sách, nhằm khắc phục hậu quả chung từ hành vi phạm tội của mình gây ra. Một số người đang nuôi con nhỏ, mắc bệnh hiểm nghèo, có hoàn cảnh khó khăn… nên cũng được cân nhắc giảm nhẹ.

Tòa án cũng ghi nhận việc bị cáo Nguyễn Thanh Phong trình bày mục đích cho thu tiền ngoài quy định không phải bỏ qua sai phạm mà luôn chỉ đạo cấp dưới chỉ cấp phép cho hồ sơ đủ điều kiện. Thực tế, có nhiều hồ sơ không đưa tiền vẫn được cấp phép. Kết quả kiểm tra của cơ quan chức năng, không phát hiện hồ sơ nào được cấp phép chỉ vì đưa tiền mà không đầy đủ; việc nhận tiền là do các chuyên viên giúp doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ.

Từ những phân tích trên, HĐXX quyết định chấp nhận kháng cáo của các cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga và cựu Cục phó Nguyễn Hùng Long cùng một số bị cáo; chấp nhận một phần kháng cáo của Lê Hoàng (chồng bị cáo Trần Việt Nga), Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh Bộ Y tế và các bị cáo khác.

HĐXX quyết định giảm án cho Nguyễn Thanh Phong từ 20 năm xuống 16 năm 6 tháng tù, tội nhận hối lộ; cho Trần Việt Nga từ 15 năm xuống 12 năm tù; cho Nguyễn Hùng Long từ 12 năm xuống 9 năm 6 tháng tù. Bị cáo Lê Hoàng cũng được giảm án từ 5 năm tù xuống 3 năm. Các bị cáo khác được hưởng án treo hoặc giảm một phần hình phạt.

Bị cáo Trần Việt Nga được xác định có vai trò thấp hơn Nguyễn Thanh Phong.

Theo án sơ thẩm do TAND TP Hà Nội tuyên hồi tháng 1/2026, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế "xin - cho", nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.

Hành vi hối lộ xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP.

Trong đó, việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được "báo giá" 5-10 triệu đồng mỗi hồ sơ, thông qua các cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ trung gian.

Bị cáo Lê Hoàng, chồng cựu Cục trưởng Trần Việt Nga.

Tổng cộng, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỷ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỷ đồng trong cấp phép quảng cáo và 1 tỷ đồng liên quan giấy phép GMP.

Tổng số tiền các bị cáo đưa hối lộ là 77,4 tỷ đồng; còn 27,5 tỷ đồng đang tiếp tục được điều tra, làm rõ.

Cấp sơ thẩm tuyên 34 người phạm tội “Nhận hối lộ” và trong đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong chịu án 20 năm tù; bị cáo Trần Việt Nga 15 năm tù; bị cáo Nguyễn Hùng Long, cựu Cục phó An toàn thực phẩm, án 12 năm tù. Chồng bị cáo Nga là bị cáo Lê Hoàng, cựu Cục phó Cục Phòng bệnh, bị tuyên 5 năm tù.

Ngoài ra, có 21 người bị tuyên phạm tội “Đưa hối lộ”, phải nhận từ 15 tháng án tù treo đến 5 năm 6 tháng tù giam. Trong số này, bị cáo Lê Thị Thu Hà bị tuyên 3 năm 6 tháng tù với cáo buộc dù là cháu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong vẫn phải đưa hối lộ “theo thông lệ”, tổng số 9 tỷ đồng để các nhân viên ở Cục An toàn thực phẩm giúp hoàn thiện hồ sơ.