“Đại án” 300 tấn thịt lợn bệnh: Góc nhìn pháp lý và cảnh báo từ chuyên gia

Trong vụ phanh phui đường dây tuồn 300 tấn thịt lợn bệnh ra thị trường, có sự tiếp tay của cán bộ thú y, TS.LS Đặng Văn Cường, Trưởng đại diện Văn phòng Luật sư Chính Pháp nhận định, đây là một “đại án” về an toàn thực phẩm với tính chất đặc biệt nghiêm trọng, gây nguy hại lớn cho xã hội.

Theo TS.LS Đặng Văn Cường, đây là đường dây phạm tội có tổ chức, hoạt động khép kín từ thu mua lợn bệnh, giết mổ, hợp thức hóa giấy tờ kiểm dịch đến tiêu thụ trên thị trường. Số lượng thực phẩm vi phạm lên tới khoảng 300 tấn thịt, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là tại các bếp ăn tập thể và trường học.

Hình minh họa

Hành vi này không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn thể hiện sự xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức kinh doanh, khi các đối tượng vì lợi nhuận đã bất chấp sức khỏe, thậm chí tính mạng của người tiêu dùng. Theo quy định, động vật mắc bệnh truyền nhiễm như dịch tai xanh buộc phải tiêu hủy, không được phép lưu thông. Việc cố tình đưa thực phẩm có nguồn gốc từ động vật bệnh ra thị trường là căn cứ để xử lý hình sự về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm" theo Điều 317 Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, vụ án còn liên quan đến một số cán bộ có chức vụ, quyền hạn trong hệ thống thú y. Những người này bị cáo buộc đã cấp giấy tờ giả, hợp thức hóa sản phẩm hoặc lợi dụng chức vụ để chiếm đoạt tài sản. Theo TS.LS Đặng Văn Cường, các hành vi này có thể bị xử lý về nhiều tội danh nghiêm trọng như "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản" (Điều 355) và "Giả mạo trong công tác" (Điều 359) Bộ luật Hình sự.

"Đây đều là các tội phạm thuộc nhóm tham nhũng, chức vụ, có khung hình phạt rất nặng. Với tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, mức án có thể lên tới tù chung thân nếu giá trị tài sản đặc biệt lớn. Trong khi đó, tội giả mạo trong công tác có khung hình phạt cao nhất tới 20 năm tù, áp dụng đối với hành vi làm, cấp giấy tờ giả hoặc sửa chữa, làm sai lệch tài liệu vì mục đích vụ lợi", luật sư Cường phân tích.

Ngoài ra, luật sư Cường cho hay, cơ quan điều tra cũng sẽ làm rõ dấu hiệu của tội "Đưa hối lộ" và "Nhận hối lộ" nếu có căn cứ về việc thỏa thuận lợi ích giữa doanh nghiệp và cán bộ có thẩm quyền nhằm bỏ qua sai phạm. Trường hợp không có sự thỏa thuận mà là hành vi ép buộc, lợi dụng quyền hạn để chiếm đoạt tài sản thì sẽ xử lý theo tội danh tương ứng về lạm dụng chức vụ.

Đối với các đối tượng trực tiếp tham gia thu mua, giết mổ và tiêu thụ lợn bệnh, hành vi sẽ bị xử lý theo Điều 317 Bộ luật Hình sự với mức hình phạt có thể lên tới 20 năm tù, tùy theo giá trị hàng hóa và hậu quả gây ra. Ngoài hình phạt tù, các đối tượng còn có thể bị phạt tiền, cấm hành nghề hoặc đảm nhiệm chức vụ.

TS.LS Đặng Văn Cường nhấn mạnh, việc một số bị can viện lý do thu nhập thấp để biện minh cho hành vi vi phạm là không thể chấp nhận. Hoạt động kiểm dịch là "chốt chặn cuối cùng" trong việc bảo vệ sức khỏe người dân, nhưng lại bị lợi dụng để trục lợi, gây hậu quả nghiêm trọng và làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với cơ quan quản lý nhà nước.

Từ vụ án này, luật sư Cường cảnh báo cần siết chặt hơn nữa công tác quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt là trong khâu kiểm dịch, giết mổ và phân phối. Việc quản lý không thể chỉ dựa vào quy định pháp luật hay ý thức cá nhân mà cần có cơ chế giám sát chặt chẽ, minh bạch để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Đối với môi trường học đường, việc kiểm soát thực phẩm càng cần được đặt lên hàng đầu. Các cơ sở giáo dục cần lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm uy tín, thực hiện kiểm tra định kỳ, lưu mẫu thức ăn theo quy định và có sự tham gia giám sát của phụ huynh. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần kịp thời dừng hợp đồng và báo cơ quan chức năng để xử lý.

Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân chăn nuôi cũng phải có trách nhiệm khai báo khi phát hiện dịch bệnh, không được phép bán động vật mắc bệnh ra thị trường. Nếu vi phạm, vẫn có thể bị xử lý hình sự theo quy định hiện hành.

Cuối cùng, TS.LS Đặng Văn Cường khẳng định, đây là vụ án phức tạp, liên quan đến nhiều đối tượng và nhiều hành vi vi phạm khác nhau. Quá trình điều tra sẽ tiếp tục làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm minh. Việc xử lý vụ án không chỉ nhằm trừng trị các đối tượng phạm tội mà còn có ý nghĩa răn đe, phòng ngừa chung, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và lập lại kỷ cương trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

300 tấn thịt lợn bệnh "vây hãm" bếp ăn trường học: Hiệu trưởng có vô can?

Luật sư cho rằng, sự an toàn của con trẻ không thể chỉ dựa trên niềm tin hay những bản hợp đồng trên giấy. Hiệu trưởng và Ban giám hiệu phải thiết lập...

Bấm xem >>