Bộ trưởng Bộ Y tế "trần tình" lý do chưa đưa vào sử dụng Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2

Nhắc đến dự án Bệnh viện Bạch Mai và cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết "chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận là thừa nhận, chấp nhận những sai phạm đã xảy ra để làm cơ sở đề ra giải pháp tháo gỡ".

"Thừa nhận, chấp nhận sai phạm đã xảy ra để đưa ra giải pháp tháo gỡ"

Sáng 10/4, tại phiên thảo luận Tổ về các nội dung liên quan đến kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định nền tảng thể chế chính là yếu tố then chốt giúp y tế dần ổn định trong những năm qua.

Bà thẳng thắn nhìn nhận, trước đây thể chế y tế chưa được quan tâm đúng mức, dẫn đến những quy định bất cập trong mua sắm trang thiết bị, điển hình là yêu cầu giá năm sau phải rẻ hơn năm trước. "Cứ rẻ dần như thế thì không ai dám làm", bà Lan nói.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan. Ảnh: Tiến Cường

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, việc rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật là cần thiết để tháo gỡ các vướng mắc, đặc biệt trong lĩnh vực mua sắm, đấu thầu. Thực tế trong thời kỳ Covid-19, phát sinh tình trạng phải tạm ứng, vay mượn do quy định về tình huống cấp bách trong Luật Đấu thầu chưa rõ ràng, khiến nhiều nơi e ngại khi triển khai.

Theo Bộ trưởng, nếu việc công bố dịch và xác định rõ các điều kiện, mức độ cấp bách được quy định cụ thể, các địa phương sẽ có cơ sở để chủ động thực hiện. Qua 2 lần sửa đổi Luật Đấu thầu, những bất cập này đã được tổng kết, bổ sung vào văn bản pháp luật. Bộ trưởng đánh giá, đây là một trong những điểm sáng thời gian qua khi đã góp phần tháo gỡ đáng kể các vướng mắc về thể chế.

Theo tư lệnh ngành Y tế, dù vậy vẫn còn nhiều thách thức. Việc hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ thường xuyên. Muốn bảo vệ và khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm thì hệ thống thể chế phải minh bạch, rõ ràng. Hiện nay, ngay cả trong việc xử lý các dự án tồn đọng cũng bộc lộ nhiều vướng mắc về thể chế. Trong một giai đoạn, các quy định pháp luật còn chồng chéo, thiếu thống nhất giữa các luật, nên khi triển khai thực hiện, đến lúc rà soát lại lại phát sinh vướng từ chính các văn bản pháp luật.

“Quan trọng nhất chúng ta rút ra được bài học gì để sau gặp phải tình trạng tương tự thì cán bộ có cơ chế để làm”, Bộ trưởng Bộ Y tế nêu quan điểm.

Đề cập đến những nút thắt trong việc xử lý các dự án tồn đọng, Bộ trưởng Đào Hồng Lan thẳng thắn chỉ ra thực trạng nhiều dự án kéo dài thường rơi vào tình trạng "vênh" giữa các quy định pháp luật, dẫn đến những vướng mắc khó tháo gỡ sau khi đã hoàn thành triển khai. Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở nguyên tắc "không hợp thức hóa sai phạm", điều này vô hình trung tạo ra áp lực tâm lý và rào cản cho những người thực thi.

"Trong nghị quyết của chúng tôi gọi là: Thừa nhận, chấp nhận cái sai phạm đó để tiếp tục đưa ra giải pháp tháo gỡ. Những cán bộ thực hiện việc tháo gỡ trên cái nền đã sai phạm đó phải được coi là không sai phạm. Có như vậy mới động viên được anh em làm việc, thay vì lo ngại sau này bị truy cứu trách nhiệm theo kiểu "tại sao biết sai mà vẫn làm". Khi đã xác định rõ mục tiêu vì lợi ích chung, không có tham nhũng, tiêu cực, chúng ta phải mạnh dạn đưa ra giải pháp. Bởi nếu cứ đắn đo mãi về việc "không hợp thức hóa sai phạm" mà để công trình lớn tồn đọng kéo dài cùng thời gian thì hậu quả còn nặng nề hơn nhiều", bà Lan nói.

Dẫn chứng và giải thích về việc Dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 hoàn thành xong phần thô nhưng chưa hoạt động, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đã chỉ ra những vướng mắc phức tạp về pháp lý.

“Khi giải quyết từng dự án cụ thể, đặc biệt là bệnh viện, có rất nhiều thủ tục phức tạp. Xây dựng xong phần vỏ, các đồng chí xuống thăm thấy không khác gì khách sạn 5 sao, rất đẹp đẽ, sạch sẽ. Nhưng để tháo gỡ các vướng mắc kinh tế, các bộ ngành và nhà thầu đã phải nỗ lực cật lực suốt 10 tháng trời. Bởi xây xong rồi còn phải hoàn thiện các quy định về phòng cháy chữa cháy, chất lượng công trình, thẩm tra quyết toán, môi trường, phóng xạ... mới có thể đưa vào vận hành", bà Lan trần tình.

Cử tri mong Chính phủ và Thủ tướng nhiệm kỳ mới sẽ chỉ đạo quyết liệt

Tham gia thảo luận, đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng) bày tỏ quan tâm đến kết quả công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tại báo cáo số 165 của Chính phủ.

Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến. Ảnh: Trang Trần

Theo đó, báo cáo đã chỉ ra một số địa phương, bộ ban ngành xây dựng triển khai chương trình thực hành tiết kiệm chống lãng phí chưa nghiêm túc.

Một số bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp chưa tuân thủ quy định về thời gian ban hành chương trình thực hành tiết kiệm chống lãng phí hoặc chậm, chưa có báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm chống lãng phí tăng so với các năm trước.

"Cứ năm sau lại có những bộ ban ngành, địa phương chậm báo cáo, chậm ban hành hơn năm trước mà không được chấn chỉnh, không được khắc phục. Báo cáo của nhiều đơn vị còn hình thức, không đảm bảo chất lượng, đặc biệt không có định lượng về kết quả tiết kiệm, lãng phí trong lĩnh vực địa bàn quản lý", ông Tiến nói và cho rằng báo cáo mà không có định lượng thì cũng như không.

"Ở Hà Nội chúng ta đi qua trụ sở Bộ Ngoại giao, hiện nay mới có một nửa đơn nguyên đưa vào hoạt động, còn một nửa đơn nguyên cỏ mọc hoang. Đi qua trụ sở điều hành của Tổng Công ty Xi măng Việt Nam trên đường Phạm Hùng, tòa nhà mấy chục tầng vẫn "trơ gan cùng tuế nguyệt", dù vụ án liên quan đến sai phạm của các cựu lãnh đạo đơn vị này đã xét xử sơ thẩm" ông Tiến dẫn chứng.

Tiếp theo đến dự án Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, đại biểu cho biết vụ án đã đến giai đoạn truy tố các bị can nhưng công trình vẫn chưa đi vào hoạt động. Đại biểu đặt câu hỏi bao giờ 2 bệnh viện này này mới đi vào hoạt động? Ông cũng nêu thực tế các trụ sở tại Hà Nội và một số nơi khóa cổng và cỏ mọc ngang người sau khi sắp xếp, sáp nhập. Đây là điều trăn trở của hàng triệu cử tri và mong Chính phủ và Thủ tướng nhiệm kỳ mới sẽ chỉ đạo quyết liệt.