Tổng thống Trump tiết lộ lý do dừng kế hoạch can thiệp quân sự vào Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/1 xác nhận ông đã quyết định không tiến hành can thiệp quân sự vào Iran sau khi nhiều ngày phát đi những tín hiệu cứng rắn liên quan đến các cuộc biểu tình tại quốc gia Trung Đông. Hiện Mỹ được cho là đang ưu tiên con đường ngoại giao thay vì sử dụng vũ lực.

Phát biểu với báo chí trên đường tới Florida, khi được hỏi liệu các đồng minh trong khu vực có tác động đến lập trường của Mỹ hay không, Tổng thống Donald Trump khẳng định quyết định được đưa ra hoàn toàn dựa trên đánh giá cá nhân. Ông nhấn mạnh rằng không có quốc gia hay nhà lãnh đạo nào thuyết phục ông thay đổi quan điểm, mà chính ông đã “tự thuyết phục mình”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Một trong những lý do được Tổng thống Donald Trump đề cập là thông tin cho rằng Iran đã hủy bỏ kế hoạch hành quyết hàng trăm người bị bắt trong các cuộc biểu tình. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông “tôn trọng” quyết định này và đã đăng tải thông điệp cảm ơn Iran trên mạng xã hội.

Phía Iran sau đó bác bỏ thông tin, khẳng định nước này chưa từng có kế hoạch hành quyết những người biểu tình.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff trước đó cùng ngày nêu điều kiện đàm phán với Iran, yêu cầu nước này cắt giảm sâu các chương trình hạt nhân và tên lửa nếu muốn đạt được một thỏa thuận ngoại giao với Mỹ. Ông bày tỏ hy vọng hai bên có thể tìm ra giải pháp thông qua đối thoại, đồng thời cho biết Mỹ yêu cầu Iran thu hẹp đáng kể kho dự trữ vật liệu phân hạch, năng lực tên lửa và hạn chế sự hậu thuẫn đối với các lực lượng ủy nhiệm ở nước ngoài, song không nêu rõ mức độ cắt giảm cụ thể.

Lập trường từng được Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh: “Theo tôi, một trong những điểm mạnh của Tổng thống Donald Trump là luôn giữ tất cả các lựa chọn trên bàn. Không kích chỉ là một trong nhiều phương án mà Tổng tư lệnh cân nhắc. Tuy nhiên, ngoại giao vẫn luôn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu của Tổng thống”.

Iran nhiều lần chỉ trích các kế hoạch của Mỹ, đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu  nước này sử dụng vũ lực. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho biết Iran sẵn sàng đưa ra các bảo đảm chính thức về bản chất hòa bình của chương trình hạt nhân, song nhấn mạnh chương trình tên lửa được coi là thiết yếu cho năng lực phòng thủ quốc gia  là “không thể đàm phán”.

Trong khi đó, Đại sứ Iran tại Ai Cập Mojtaba Ferdosipour nhấn mạnh: “Iran tiếp tục tin tưởng vào con đường ngoại giao và đàm phán, song nhấn mạnh tiến trình này chỉ có ý nghĩa khi được tiến hành trên cơ sở cân bằng và công bằng. Các quyền hạt nhân hợp pháp của Iran, cũng như quyền của người dân Iran đối với chương trình hạt nhân hòa bình phải được tôn trọng và bảo toàn. Tương tự trong các vấn đề khác, đặc biệt là quốc phòng, người dân Iran có quyền tự vệ chính đáng, cũng như duy trì năng lực và các tài sản quốc phòng độc lập của mình”.

Bộ Quốc phòng Mỹ từng xem xét khả năng điều thêm lực lượng quân sự tới Trung Đông, sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo có thể hành động nếu Iran tiếp tục sử dụng bạo lực đối với người biểu tình. Đầu tuần này, Iran từng đóng cửa không phận trong khoảng 5 giờ, trong khi nhiều hãng hàng không quốc tế tránh bay qua không phận Iran và Iraq do lo ngại nguy cơ xung đột. Tuy nhiên, với những tuyên bố mới nhất, khả năng Mỹ can dự quân sự trực tiếp vào Iran trong ngắn hạn đã giảm đáng kể khi nước này chuyển sang theo dõi sát tình hình và duy trì áp lực bằng các biện pháp ngoại giao và kinh tế.