Quan hệ Israel - UAE rạn nứt đúng lúc Mỹ cần đồng minh xử lý vấn đề Iran?

Nhà phân tích Natan Sachs của Viện Nghiên cứu Trung Đông cho rằng, tuyên bố của Thủ tướng Netanyahu về chuyến thăm bí mật tới UAE "dường như là một tính toán ngoại giao không phù hợp vì nó làm UAE cảm thấy bị mất mặt".

Liên minh do Mỹ làm trung gian nhằm đối phó với Iran ở Trung Đông đang cho thấy dấu hiệu rạn nứt khi phát sinh vấn đề giữa Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), một chuyên gia phân tích nhận định. Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý giữa bối cảnh ngày càng có nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ nối lại hoạt động quân sự nhằm vào Iran.

Căng thẳng phát sinh vào ngày 13/5 sau khi Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã có cuộc gặp mang tính "đột phá lịch sử" với Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan trong một "chuyến thăm bí mật" tới Al Ain – thành phố ốc đảo gần biên giới Oman.

Quan hệ Israel - UAE rạn nứt đúng lúc Mỹ cần đồng minh xử lý vấn đề Iran. Ảnh minh họa: Times of Israel.

Trong khi đó, The Wall Street Journal đưa tin Giám đốc Cơ quan tình báo Mossad (Israel) David Barnea cũng đã có ít nhất 2 chuyến thăm UAE trong thời gian xung đột với Iran, nhằm phối hợp các hoạt động quân sự.

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao UAE đã nhanh chóng lên tiếng phủ nhận thông tin này.

Trong một bài đăng trên X, Bộ Ngoại giao UAE nêu rõ: “Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất bác bỏ mọi thông tin đang lan truyền liên quan đến chuyến thăm của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới UAE, hoặc bất kỳ đoàn quân sự Israel nào hiện diện trên lãnh thổ UAE”.

Bộ này cho biết thêm: “UAE muốn nhấn mạnh rằng quan hệ của chúng tôi với Israel hoàn toàn minh bạch và được thiết lập trong khuôn khổ rõ ràng do Hiệp định Abraham quy định, nghĩa là không được tiến hành thông qua các kênh bí mật”.

Thông báo của Bộ Ngoại giao UAE nhấn mạnh thêm: "Do đó, bất kỳ tuyên bố nào về các chuyến thăm hoặc thỏa thuận bí mật đều là vô căn cứ trừ khi được các cơ quan chức năng có thẩm quyền tại UAE công bố".

"Tình hình rất căng thẳng", nhà phân tích Natan Sachs của Viện Nghiên cứu Trung Đông nói với Fox News. "Tôi cho rằng người Israel đang nỗ lực hết sức để hàn gắn quan hệ với UAE, nhưng còn quá sớm để nói về điều đó".

Hôm 17/5, Tổng thống Donald Trump có cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khi căng thẳng về Iran leo thang và nhà lãnh đạo Israel nói rằng ông "đã chuẩn bị cho mọi kịch bản".

Theo tờ Times of Israel, trong cuộc điện đàm, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về khả năng nối lại tấn công quân sự nhằm vào Iran cũng như chuyến đi gần đây của Tổng thống Trump tới Trung Quốc.

Bước đi quá xa?

Ông Sachs cho rằng tuyên bố của Thủ tướng Netanyahu về chuyến thăm bí mật tới UAE "dường như là một tính toán ngoại giao không phù hợp vì nó làm UAE cảm thấy bị mất mặt".

"Đây là một động thái kỳ lạ vì UAE là đối tác thân thiết của Israel, ngay cả trong cuộc chiến này", chuyên gia Sachs cho biết.

"Hoặc là ông Netanyahu không suy nghĩ thấu đáo, hoặc ông ấy đang nghĩ đến chuyện khác - chính trị trong nước. Đây không phải là lần đầu tiên ông Netanyahu làm như vậy", ông Sachs lập luận. "Nếu sự tức giận của UAE là có thật, thì điều đó có nghĩa là họ phải nỗ lực để duy trì lòng tin với đồng minh của họ ở vùng Vịnh".

Ông Sachs nói: "Tôi cũng không loại trừ khả năng UAE tức giận vì chính vụ rò rỉ thông tin, điều này có thể được coi là sự phá vỡ lòng tin - một điều rất quan trọng đối với giới lãnh đạo UAE".

Hiệp định Abraham là các thỏa thuận được ký trong nhiệm kỳ trước của Tổng thống Mỹ Donald Trump, theo đó UAE và Bahrain bình thường hóa quan hệ với Israel. Mở rộng Hiệp định Abraham để bao gồm các quốc gia Arab khác, là một trong những mục tiêu đối ngoại hàng đầu của chính quyền Tổng thống Trump.

Hiệp định Abraham được cho là đã thay đổi căn bản cán cân khu vực thông qua việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và UAE, Bahrain, Marốc và Sudan. Hợp tác an ninh kể từ đó đã mở rộng đáng kể do những lo ngại chung về tham vọng quân sự của Iran.

Liên minh này trên thực tế cũng đã bị thử thách khi Iran tiến hành các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng của UAE đáp trả Chiến dịch Epic Fury do Mỹ và Israel phát động.

Hôm 12/5, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cho biết Israel đã cung cấp hệ thống phòng không Vòm sắt cho UAE, đồng thời cử các chuyên gia quân sự hỗ trợ vận hành trong cuộc xung đột với Iran. "Có một mối quan hệ đặc biệt giữa UAE và Israel", ông Huckabee nói.

“UAE hứng chịu phần lớn hỏa lực từ Iran. Nước này dễ bị tổn thương nhất trước các tên lửa tầm ngắn của Iran, vốn nhiều hơn và rẻ hơn so với các tên lửa tầm trung bắn vào Israel”, ông Sachs nói.

Chuyên gia Sachs nhận định: “Mặc dù tên lửa tầm ngắn có thể bị đánh chặn, nhưng Iran lại sở hữu số lượng lớn hơn nhiều. UAE hứng chịu nhiều đòn tấn công nhất, nhưng lại nổi bật nhờ kiên định nhất với chiến lược hợp tác cởi mở với Israel. Nhưng việc công khai thông tin rằng đích thân Thủ tướng Netanyahu đã đến thăm UAE có thể bị coi là một bước đi quá xa”, ông Sachs nói.