Nỗ lực mới nhất của ông Trump gây sức ép lên Ukraine mắc phải sai lầm cũ

Đêm 14/10, các quan chức Ukraine cáo buộc SpaceX của tỷ phú Elon Musk đã hạn chế quyền truy cập của quốc gia họ vào Starshield, phiên bản quân sự của dịch vụ internet vệ tinh Starlink của công ty, vốn rất quan trọng đối với nỗ lực chiến tranh của Ukraine trong hơn 4 năm qua.

Tổng thống Mỹ Trump. Ảnh AP

Ông Musk tuyên bố Tổng thống Donald Trump và chính phủ Mỹ phải chịu trách nhiệm về các quyết định hạn chế quyền truy cập của Ukraine vào Starshield. Các hạn chế này được thực hiện vài giờ sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo chính quyền Trump có thể cắt đứt việc chia sẻ thông tin tình báo với Kiev nếu quân đội Ukraine tiếp tục chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa nhằm vào các nhà máy lọc dầu và trung tâm dữ liệu của Nga.

Không có lý do gì để nghi ngờ những nỗ lực này sẽ thành công hơn những nỗ lực trước đây nhằm gây sức ép hoặc hạn chế Ukraine. Nhưng điều này nhắc nhở rằng, nếu đảng Dân chủ nắm giữ một hoặc cả hai viện của Quốc hội, họ phải bảo vệ chính sách đối ngoại của Mỹ khỏi ảnh hưởng của ông Trump và ông Musk càng nhiều càng tốt.

Đối với người Ukraine, chiến tranh là vấn đề sống còn. Tổng thống Nga Putin đã nói rõ rằng ông không coi Ukraine là một quốc gia thực sự.

Nỗ lực gây sức ép buộc Kiev đầu hàng này không phải là điều mới lạ: Ví dụ, vào tháng 9 năm 2022, ông Musk đã đích thân ra lệnh ngừng hoạt động hệ thống Starlink để ngăn chặn cuộc tấn công của Ukraine vào các tàu Nga neo đậu ngoài khơi bán đảo Crimea. Kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, chính quyền của ông đã tìm cách gây sức ép lên ông Zelensky bằng cách tạm thời đình chỉ việc chia sẻ thông tin tình báo và chấm dứt hiệu quả việc viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine.

Những nỗ lực đó đã không mang lại kết quả như ông Trump hay ông Musk mong đợi. Một tháng sau chiến dịch thất bại ở Crimea, Ukraine đã phát động một cuộc tấn công tương tự bằng cách sử dụng một mạng lưới liên lạc khác. Và việc ngừng viện trợ quân sự trực tiếp cho Ukraine đã khiến Mỹ ít có tiếng nói hơn trong các chiến lược và chiến thuật của Kiev, bao gồm cả chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Nga vốn đã gây khó chịu cho ông Trump thời gian gần đây.

Các quốc gia châu Âu đã tăng cường viện trợ quân sự để bù đắp những thiếu hụt, trong khi quân đội Ukraine đã tự bảo vệ mình và thậm chí còn phát động một cuộc phản công gần đây chống lại lực lượng Nga. Việc rút bớt viện trợ của Mỹ chỉ khuyến khích Ukraine táo bạo hơn trong các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu chiến lược bên trong lãnh thổ Nga.

Ông Trump và các đặc phái viên của ông, con rể Jared Kushner và đối tác kinh doanh Steve Witkoff, không hiểu được tầm quan trọng của cuộc xung đột. Họ coi cuộc xung đột và các cuộc đàm phán xung quanh như một giao dịch bất động sản, nhưng đối với người Ukraine, chiến tranh là vấn đề sống còn.

Hơn nữa, áp lực mới của ông Trump đối với Kiev diễn ra cùng lúc khi Nga được cho là đang hỗ trợ Iran trong cuộc chiến với Mỹ, cung cấp cho Tehran thông tin mục tiêu để chỉ đạo các cuộc tấn công vào các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông và giúp nước này bổ sung kho tên lửa và máy bay không người lái. Ông Trump đã thẳng thừng phủ nhận những báo cáo về sự hỗ trợ của Nga dành cho Tehran - điều này không có gì đáng ngạc nhiên khi xét đến sự yêu thích lâu dài của ông dành cho ông Putin.

Nhưng diễn biến mới nhất trong chiến dịch của ông Trump nhằm buộc Ukraine phải thất bại cũng cho thấy những nguy hiểm tiềm tàng khi trao quá nhiều ảnh hưởng cho một cá nhân – Musk – đối với các vấn đề an ninh quốc gia và toàn cầu. Từ công ty tên lửa SpaceX đến nền tảng mạng xã hội và các công ty trí tuệ nhân tạo, cho đến thế độc quyền dịch vụ internet vệ tinh, ông Musk có đủ quyền lực để định hình vận mệnh của các quốc gia chỉ dựa trên những ý thích mang tính ý thức hệ của riêng ông. Tệ hơn nữa, ông không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào về hành động của mình.

Hiện tại, việc tách Musk và các công ty của ông ra khỏi hoạt động cơ bản của chính phủ Mỹ, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ vô cùng khó khăn. Thực tế Mỹ đã trở nên quá phụ thuộc vào các công ty và sản phẩm của ông Musk, dù chúng có thể hữu ích trong nhiều trường hợp. Sự giám sát mạnh mẽ và toàn diện hơn từ một Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát sẽ là một phần của vấn đề, nhưng đó chỉ là khởi đầu của một cuộc đấu tranh chính trị lâu dài và khó khăn.

Tổng thống Ukraine thú nhận ‘đau lòng khi ông Trump chọn bên khác’

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố các cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang sai lầm và ông cảm thấy 'đau lòng' khi ông Trump chọn...

Bấm xem >>