Mỹ dàn phi đội F-22 lớn nhất ở Bắc Cực để đối phó Nga

Không quân Mỹ đang thay đổi cách triển khai tiêm kích tàng hình F-22 Raptor tại Alaska, khi đưa các máy bay này hoạt động từ nhiều căn cứ phân tán trên khắp khu vực Bắc Cực.

Các hình ảnh từ cuộc diễn tập mới đây cho thấy tiêm kích F-22 hoạt động từ những địa điểm dã chiến khắc nghiệt ở Alaska, thay vì tập trung tại các căn cứ lớn như trước. Đây được xem là một phần trong chiến lược "Triển khai chiến đấu linh hoạt" của Không quân Mỹ, hướng tới việc phân tán lực lượng để giảm nguy cơ bị tập kích bằng tên lửa hoặc máy bay không người lái.

Máy bay chiến đấu F-22 của Không quân Mỹ. (Nguồn: MW)

Alaska hiện là nơi tập trung số lượng F-22 lớn nhất thế giới. Vị trí này cho phép Mỹ vừa theo dõi sát hoạt động quân sự của Nga ở Bắc Cực, vừa nhanh chóng triển khai lực lượng sang Thái Bình Dương hoặc Nhật Bản nếu cần thiết.

Trong các đoạn video được công bố, những chiếc F-22 thuộc Không đoàn số 3 đã thực hiện diễn tập phản ứng khẩn cấp trong khu vực phòng thủ NORAD Alaska. Các chuyên gia quân sự cho rằng điều này phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy phòng không của Mỹ, khi tốc độ triển khai, khả năng sống sót và tính linh hoạt ngày càng được ưu tiên hơn.

Kinh nghiệm từ các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông cho thấy việc tập trung nhiều máy bay tại các căn cứ lớn, khiến chúng dễ trở thành mục tiêu của tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo. Đây được xem là một trong những lý do khiến Mỹ thúc đẩy mô hình triển khai phân tán.

Áp lực với hệ thống phòng không Alaska cũng đang gia tăng nhanh chóng. Nga liên tục nâng cấp năng lực tấn công của các máy bay ném bom chiến lược bằng các phiên bản mới của tên lửa hành trình Kh-101 và Kh-102, đã được sử dụng trong chiến sự Ukraine. Trong khi đó, Trung Quốc cũng mở rộng hiện diện tại khu vực khi lần đầu tiên cho máy bay ném bom H-6 tham gia tuần tra gần Alaska vào năm 2024.

Bắc Kinh trước đó còn công bố tên lửa đạn đạo siêu thanh phóng từ trên không YJ-21 dành cho oanh tạc cơ H-6, làm tăng thêm lo ngại đối với năng lực phòng thủ của Mỹ tại Bắc Cực.

Dù sở hữu khả năng tàng hình hàng đầu thế giới, F-22 vẫn bị nghi ngờ về mức độ phù hợp với nhiệm vụ phòng không tại Alaska. Loại tiêm kích này nổi tiếng với yêu cầu bảo trì rất cao và tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu thấp. Ngoài ra, tầm bay của F-22 cũng bị đánh giá là khá hạn chế so với kích thước của nó, khiến máy bay phải phụ thuộc nhiều vào tiếp dầu trên không để tuần tra trên không phận rộng lớn của Alaska.

Radar AN/APG-77 của F-22 được phát triển từ thập niên 1990, trong khi khả năng tác chiến mạng và chia sẻ dữ liệu bị xem là thua kém các dòng tiêm kích mới hơn. Nhiều ý kiến cho rằng F-35 hoặc F-15EX có thể sẽ dần thay thế F-22 trong nhiệm vụ bảo vệ Alaska nhờ tầm bay xa hơn, khả năng bảo trì tốt hơn và tỷ lệ sẵn sàng hoạt động cao hơn.

Mỹ cũng đang đối mặt với nhiều chỉ trích về năng lực phòng không tại Alaska. Một trong những điểm yếu lớn nhất là sự phụ thuộc vào máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry đã cũ từ thời Chiến tranh Lạnh.