Lý do Mỹ dùng băng dính vá thân máy bay tiếp dầu ở Trung Đông

Máy bay tiếp dầu KC-135 Mỹ dường như chịu hư hại nhỏ trên thân do hỏa lực Iran, buộc kỹ thuật viên phải dùng băng dính chuyên dụng để tạm khắc phục.

Hình ảnh một máy bay tiếp dầu KC-135R của Mỹ đáp xuống căn cứ Mildenhall ở Anh hôm 12/4 với hàng chục miếng băng dính dán trên thân đang gây chú ý. Tyler Rogoway, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho hay đây không phải băng dính thông thường, mà là vật liệu chuyên dụng được dùng để vá những lỗ thủng nhỏ trên thân máy bay.

John Nance, cựu phi công đang làm chuyên gia tư vấn an toàn hàng không tại Mỹ, nhận định những vết hư hại trên thân chiếc KC-135R có thể do mảnh tên lửa gây ra khi Iran tấn công căn cứ Prince Sultan ở Arab Saudi ngày 27/3.

Máy bay tiếp dầu KC-135 tại căn cứ không quân Mildenhall, Anh ngày 12/4. Video: Instagram/marklynham

Tên lửa đạn đạo Iran đã phá hủy ít nhất một máy bay cảnh báo sớm Boeing E-3 và một máy bay tiếp dầu KC-135 tại căn cứ Prince Sultan, cũng như làm hư hại một số phi cơ khác. Máy bay tiếp dầu dán băng dính nhiều khả năng nằm xa tâm nổ của quả tên lửa và chỉ bị trúng mảnh văng, gây ra những vết hư hại nhẹ.

Trong trường hợp đó, máy bay cần được đưa trở về những nơi có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, như căn cứ Mildenhall, để kiểm tra mức độ hư hại và tiến hành các biện pháp sửa chữa chuyên sâu. Nhưng để thực hiện hành trình này an toàn, các lỗ thủng nhỏ hoặc vết hư hại trên thân máy bay cần được "vá" lại bằng băng dính chuyên dụng.

"Không một miếng băng dính thông thường nào được dùng để sửa máy bay", Nance cho biết. "Đây là băng dính hàng không được thiết kế vô cùng đặc biệt nhằm đáp ứng yêu cầu riêng".

Băng dính hàng không chuyên dụng làm bằng nhôm có tên "băng dính tốc độ cao", phù hợp cho một số hoạt động sửa chữa nhất định đối với máy bay, như khắc phục tạm những hư hỏng không quá nghiêm trọng trên bề mặt tới khi máy bay được sửa chữa đầy đủ, theo Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).

Máy bay tiếp dầu KC-135 với những miếng băng dính trên thân khi chuẩn bị hạ cánh xuống căn cứ không quân Mildenhall, Anh ngày 12/4. Ảnh: TWZ

Ông Nance nói loại băng dính này cực kỳ bền, có thể chịu tốc độ lên tới hơn 960 km/h và những thay đổi môi trường khắc nghiệt nếu được dán đúng cách. Tập đoàn 3M tại Mỹ cho biết băng dính hàng không của họ có thể chịu đựng nhiệt độ từ -54 đến 149 độ C, chống cháy, chống ẩm, tia UV và hóa chất.

Trong khi đó, băng dính vải thông thường chịu được nhiệt độ tối đa khoảng 80 độ, khả năng chống tia UV kém, nên bị cấm sử dụng để khắc phục hư hại trên máy bay.

Kỹ thuật viên thường dùng băng dính chuyên dụng để ngăn bộ phận bên trong thân máy bay tiếp xúc với môi trường bên ngoài khi vỏ bị hư hại, dù phi cơ có thể tiếp tục bay. Vật liệu này sẽ ngăn ngừa bất cứ hư hại nào phát sinh khi vận hành máy bay cho tới khi có thể khắc phục đầy đủ, Nance nói.

"Loại băng dính này không có chức năng gắn hai bộ phận trên máy bay với nhau. Thay vào đó, nó che phủ bên ngoài để ngăn việc máy bay chịu thêm tổn hại khi hoạt động", ông giải thích.

Theo một phát ngôn viên của FAA, băng dính hàng không "an toàn khi sử dụng để sửa chữa nhỏ, tạm thời những bộ phận không thuộc kết cấu chịu lực của máy bay". "Trong sổ tay bảo dưỡng, các hãng hàng không đều nêu rõ trường hợp được dùng băng dính chuyên dụng và phải được FAA phê duyệt", người này cho biết.

FAA năm 2002 từng phạt hãng United Airlines 805.000 USD vì thực hiện 193 chuyến bay bằng phi cơ dán băng dính không đúng cách. FAA cho biết kỹ thuật viên của United Airlines khi đó dùng vật liệu này để che các lỗ thủng quá lớn và quá gần mép cánh lái.

Một số máy bay của các hãng hàng không đôi khi được dán băng dính chuyên dụng nhằm đảm bảo thẩm mỹ. Một phát ngôn viên của Boeing từng cho biết một số máy bay 787 "gặp vấn đề với độ bám dính của sơn, do đó chúng tôi khuyến nghị dùng băng dính hàng không để khắc phục tạm thời trong lúc phát triển lớp phủ mới".

Kỹ thuật viên dán băng dính chuyên dụng lên vỏ máy bay Airbus A320 trong video công bố tháng 11/2015. Video: YouTube/Francisco Pileggi

Băng dính tốc độ cao cho phép khắc phục những vấn đề nhỏ mà không cần dừng hoạt động của phi cơ, để chúng tiếp tục bay an toàn tới khi được sửa chữa toàn diện.

Máy bay phải trải qua nhiều công đoạn kiểm tra trước khi bay, đặc biệt là phi cơ phục vụ trong ngành hàng không dân dụng. Tùy vào mức độ nghiêm trọng, bộ phận dán lớp băng dính sẽ được thay thế hoặc sửa chữa đầy đủ trong vòng 1-3 ngày sau khi phi cơ dừng hoạt động.