Iran tuyên bố 'chiến thắng' trước Mỹ

Trưởng đoàn đàm phán của Tehran Mohammad Ghalibaf cho biết, bản ghi nhớ vừa được ký kết là "bằng chứng về sự thất bại của Mỹ".

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cầm bản ghi nhớ đã ký với Mỹ ngày 18 tháng 6 năm 2026. Ảnh IRNA

Các quan chức Iran đã mô tả bản ghi nhớ mới ký kết với Mỹ như một thắng lợi ngoại giao đạt được nhờ sức mạnh và là bằng chứng cho thấy Washington đã thất bại trong việc đạt được bất kỳ mục tiêu quân sự nào của mình.

Theo các nhà trung gian hòa giải Pakistan, văn kiện gồm 14 điểm đã được Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian ký kết từ xa vào tối thứ Tư và có hiệu lực ngay lập tức.

Phía Mỹ đã có phản ứng công khai khá im lặng. Nhà Trắng cũng chưa công bố văn bản cuối cùng của bản ghi nhớ, mặc dù một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ đã đọc tài liệu gồm 14 điểm này cho các nhà báo sau nhiều ngày bị chỉ trích về tính bí mật xung quanh thỏa thuận.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán trong các cuộc thương lượng Mohammad Ghalibaf mô tả bản ghi nhớ là bằng chứng cho thấy Mỹ đã đầu hàng.

“Thỏa thuận này là minh chứng cho sự thất bại của Mỹ", ông Ghalibaf nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình hôm thứ Tư. “Mọi người sẽ nhìn thấy và đánh giá".

Tehran lập luận rằng văn kiện này phản ánh một loạt nhượng bộ từ phía Washington, bao gồm việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, miễn trừ trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ của Iran, cho phép tiếp cận các khoản tiền bị đóng băng của Iran và một kế hoạch tái thiết kinh tế do Mỹ hậu thuẫn trị giá ít nhất 300 tỷ đô la. Washington cũng đã đồng ý không áp đặt các lệnh trừng phạt mới hoặc triển khai thêm lực lượng trong khu vực trong khi hai bên đang đàm phán một thỏa thuận cuối cùng.

Đáp lại, Iran “sẽ dàn xếp” để khôi phục quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz – điều vốn không phải là vấn đề trước cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Tuy nhiên, Tehran đã ra tín hiệu rằng tuyến đường thủy quan trọng này sẽ không đơn giản trở lại tình trạng trước chiến tranh.

“Tôi xin nhắc lại rằng eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại tình trạng như trước đây”, ông Ghalibaf nói. “Iran có quyền chủ quyền đối với eo biển Hormuz, và dĩ nhiên, chúng tôi sẽ nhận được phí dịch vụ”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, cho biết thêm rằng một khuôn khổ đang được xây dựng để quản lý tuyến đường thủy quan trọng này, và các cuộc tham vấn với Oman đã được tiến hành, như đã nêu trong biên bản ghi nhớ.

Tehran cũng nhấn mạnh nội dung bản ghi nhớ về Lebanon. Ông Baghaei cho biết: “Nếu các cuộc tấn công của chế độ Israel vào Lebanon tiếp tục, điều đó sẽ được coi là vi phạm các cam kết của bên kia theo bản ghi nhớ”.

Bản ghi nhớ này không phải là một thỏa thuận hòa bình cuối cùng, mà là sự khởi đầu của giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày, trong đó Washington và Tehran dự kiến ​​sẽ thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran, việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt, các tài sản bị đóng băng, việc quản lý tương lai của eo biển Hormuz và một giải pháp cuối cùng cần được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua.

Văn bản ghi nhớ nêu rõ Iran “tái khẳng định sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân” – điều mà Tehran đã tuyên bố trong nhiều năm, kể cả trong cả hai cuộc tấn công trước đó của Mỹ và Israel. Bản ghi nhớ cũng cho biết thêm hai bên sẽ cùng nhau xây dựng một cơ chế xử lý lượng vật liệu uranium làm giàu dự trữ, với phương pháp tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA.

Vài giờ sau khi ký kết, ông Trump đã đăng nhiều bài viết không liên quan trên Truth Social nhưng không hề đề cập gì đến thỏa thuận. Trước đó cùng ngày, ông đã bảo vệ bản ghi nhớ, đe dọa sẽ "ném bom dữ dội" vào Iran nếu nước này không tuân thủ.