11 đầu đạn hạt nhân: Jared Kushner - con rể quyền lực của ông Trump bị cáo buộc đứng sau quyết định tấn công Iran

Cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã kéo dài sang tuần thứ 4. Và điều gây sốc nhất trong toàn bộ cuộc xung đột này là dường như Tổng thống Donald Trump đã quyết định phát động chiến tranh gần như dựa hoàn toàn vào linh cảm cá nhân, chỉ tham khảo một nhóm rất nhỏ cố vấn - nổi bật nhất là con rể Jared Kushner - và không hề có bất kỳ kế hoạch dự phòng nào cho phản ứng từ phía Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và con rể Jared Kushner. Ảnh Getty/Politico

Theo Bastillepost, việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz là ví dụ điển hình. Ông Trump dường như đã không lường trước điều này, khiến nỗ lực chiến tranh rơi vào hỗn loạn. Trước thảm họa này, ông tiếp tục phản ứng theo cách quen thuộc - từ chối nhận trách nhiệm.

Ông giải thích rằng, ông đã nói chuyện với người con rể Kushner và bị thuyết phục để tấn công Iran. “Dựa trên những gì cậu ấy nói với tôi, tôi nghĩ Iran sẽ tấn công nước Mỹ". Hàm ý rất rõ: chính thông tin từ con rể có thể đã kéo Mỹ vào cuộc chiến, tờ Bastillepost cho biết.

Thực tế, Kushner, đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff cùng nhóm được gọi là “phe cánh Do Thái” trong Nhà Trắng vốn đã bị cho là những kiến trúc sư chính của cuộc xung đột này. Nhóm này công khai đứng về phía Israel và dường như đã kéo cả thế giới vào vòng xoáy khủng hoảng.

Khi chiến sự bùng nổ, ông Trump tỏ ra đầy tự tin. Ông tin rằng sức mạnh quân sự áp đảo của Mỹ có thể nhanh chóng khuất phục Iran chỉ trong vài ngày.

Nhưng ông đã tính toán sai lầm nghiêm trọng. Iran không chỉ trụ vững mà còn phản công mạnh mẽ, liên tục đẩy tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát của Washington. Eo biển Hormuz vẫn nằm trong tay quân đội Iran, và Mỹ dường như chưa có phương án đối phó hiệu quả. Nhiều báo cáo cho biết các công ty vận tải đã cầu cứu Hải quân Mỹ hộ tống tàu, nhưng bị từ chối do thiếu tàu chiến và rủi ro quá lớn. Đây bị xem là biểu hiện rõ ràng của sự bất lực.

Khi tuyến hàng hải này bị phong tỏa, chuỗi cung ứng dầu khí toàn cầu rơi vào hỗn loạn, giá năng lượng leo thang. Các đồng minh của Mỹ ngày càng bất bình, và làn sóng phản ứng trong nước có thể chỉ còn là vấn đề thời gian. Bị mắc kẹt trong cuộc khủng hoảng do chính mình tạo ra, ông Trump đang tìm cách vừa rút lui trong danh dự, vừa đẩy trách nhiệm sang người khác.

Vài ngày trước, Trump nói với báo giới rằng quyết định phát động chiến tranh dựa trên thông tin từ con rể Kushner và Đặc phái viên Witkoff - những dữ liệu khiến ông tin rằng Iran “sắp tấn công Mỹ” và cần hành động ngay. Nói cách khác: nếu thông tin đó sai, trách nhiệm không thuộc về ông.

Kushner thực sự đã nói gì?

Câu hỏi đặt ra là: ông Kushner và Witkoff đã cung cấp thông tin gì?

Trước khi chiến sự nổ ra, hai người này đã tới Geneva đàm phán với đại diện Iran. Sau khi trở về, họ báo cáo rằng, Iran tuyên bố sở hữu đủ uranium làm giàu để chế tạo 11 đầu đạn hạt nhân và có khả năng sử dụng chúng để tấn công Mỹ. Sau đó, ông Trump nói với Fox News rằng Mỹ “không còn lựa chọn nào khác” ngoài hành động phủ đầu, ví như trong một cuộc đấu súng, kẻ rút súng trước sẽ có lợi thế.

Giờ đây, khi cuộc chiến rơi vào bế tắc, ông Trump lại viện dẫn chính báo cáo này để giải thích vì sao ông “cảm thấy” Iran sắp tấn công - và để biện minh cho quyết định phát động chiến tranh. Ẩn ý rất rõ: nếu thông tin sai, thì ông không phải người chịu trách nhiệm.

Dù Kushner có thực sự cung cấp thông tin sai lệch hay không, việc một Tổng thống phát động chiến tranh chỉ dựa trên khuyến cáo của con rể vẫn bị xem là hành động liều lĩnh đến khó tin. Các nghị sĩ Dân chủ đã chỉ trích thẳng thừng: một Tổng thống bỏ qua toàn bộ hệ thống tình báo Mỹ như CIA hay NSA, để tin vào một nhóm cố vấn thân cận và thành viên gia đình, rồi kéo đất nước vào cuộc chiến tốn kém, gây thương vong và làm tổn hại đồng minh - là dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng trong năng lực phán đoán.

Nghi vấn xung đột lợi ích

Một yếu tố khác gây tranh cãi là ông Kushner có mối liên hệ sâu sắc với Israel. Gia đình ông có quan hệ tài chính và cá nhân chặt chẽ với nước này, trong đó cha ông là bạn thân của Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

Điều này làm dấy lên nghi vấn rằng các khuyến nghị và thông tin Kushner cung cấp cho Trump có thể thiên về lợi ích của Israel, thậm chí định hướng chính sách của Mỹ theo mục tiêu của Tel Aviv.

“Phe cánh quyền lực” trong Nhà Trắng

Một số nhà bình luận cho rằng một nhóm cố vấn thân cận trong Nhà Trắng - bao gồm Kushner, Witkoff và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick - có ảnh hưởng lớn tới chính sách Trung Đông của ông Trump.

Theo quan điểm này, chính nhóm này đã đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy Mỹ bước vào cuộc chiến với Iran, đồng thời gián tiếp phục vụ mục tiêu chiến lược của Israel. Hệ quả là một cuộc xung đột bị cho là hoàn toàn có thể tránh được, nhưng lại kéo cả thế giới vào vòng xoáy bất ổn và chi phí khổng lồ.