Xưa là rau dại, nay là "rau nhà", giá bán "hạt rẻ" mà cực giàu dinh dưỡng, giúp giảm cân, ngủ ngon, ngừa cả ung thư
Rau đắng vốn là rau dại mọc vạ vật bìa rừng, triền đồi là loại rau dân dã, giá rẻ nhưng giàu dưỡng chất, giúp tăng đề kháng, chống oxy hóa, hỗ trợ não bộ và phòng ngừa nhiều bệnh nếu dùng đúng cách. Ăn rau đắng giúp cải thiện khả năng nhận thức, hỗ trợ giảm cân, giảm căng thẳng, ngăn ngừa ung thư, thanh lọc cơ thể,...
Rau đắng là cây rau gì?
Rau đắng còn được gọi là rau xương cá, thuộc họ rau răm. Đây là loại cây thân thảo, chiều cao khoảng 10cm, có màu đỏ tím, thân và cành nhẵn, mọc tỏa tròn gần sát mặt đất. Cây rau đắng mọc hoang ở nhiều nơi, bao gồm đồng bằng, trung du và vùng núi thấp ở nước ta. Nó được xem là một thành phần trong nhiều phương thuốc Y Học Cổ Truyền.
Rau đắng có các thành phần gồm tinh dầu, oxalic, axit silicic, galic, cafeic, các glycosid, các dẫn chất polyphenol, dẫn chất anthranoid, các axit amin và các loại đường, chất nhầy,... Nó thường được ăn sống hoặc sấy khô và sử dụng như nhiều loại thảo dược khác.
Ở nước ta, rau đắng có 2 loại: Rau đắng đất và rau đắng biển. Tuy có vị giống nhau nhưng chúng lại có những ưu điểm riêng về công dụng đối với sức khỏe. Đặc điểm của 2 loại rau đắng này như sau:
Rau đắng đất: Là loài thân thảo mọc bò trên mặt đất, tỏa tròn gần sát mặt đất, thân màu đỏ tím, có thể cao tới 10 - 30cm.
Ăn rau đắng đất có tác dụng gì? Rau đắng đất trong Đông y có các tên gọi như cây càng tôm, biển súc, cây xương cá với vị đắng, tính bình và không độc, có công dụng lợi tiêu hóa, lợi tiểu, trừ thấp nhiệt và sơ can.
Người bị tiểu gắt buốt, sỏi thận, nóng trong người, ăn uống khó tiêu,... đều có thể sử dụng loại rau này. Đồng thời, nó cũng giàu vitamin C, tăng sức đề kháng cho cơ thể, tăng khả năng chống lại bệnh tật, kể cả các bệnh tim mạch và ung thư;
Rau đắng biển: Thường phát triển ở khu vực đầm lầy, bãi cỏ nơi có hơi ẩm hoặc mọc ở bờ ruộng nên còn được gọi là rau đắng đồng. Đây là loài thân thảo mọc bò, thân nhẵn có rễ, dài 10 - 40cm.
Theo Y Học Cổ Truyền Việt Nam, rau đắng biển còn có tên gọi khác là cây ruột gà, rau sam trắng, rau sam đắng hoặc cây ba kích, có vị đắng, tính mát, giúp thanh nhiệt, tiêu độc, tiêu thũng và lợi tiểu. Nó được sử dụng để sắc uống chữa ho, trị chứng tiểu gắt, tiểu buốt, đi cầu khó.
Ngoài ra, rau đắng biển còn có nhiều chất có lợi cho sức khỏe, tốt cho tuần hoàn não, tăng trí nhớ, giảm mệt mỏi tinh thần, hỗ trợ điều trị bệnh động kinh.
Rau đắng là loại rau quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt, thường được ăn sống hoặc dùng kèm các món kho, lẩu nhờ vị đắng đặc trưng và tính mát. Dù có giá thành rẻ và dễ tìm, rau đắng lại chứa nhiều dưỡng chất quý, mang đến những lợi ích sức khỏe mà không phải ai cũng biết. Ảnh minh họa
Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, rau đắng giàu hợp chất chống oxy hóa, giúp trung hòa các gốc tự do sinh ra trong quá trình trao đổi chất của cơ thể. Nhờ đó, việc bổ sung rau đắng đúng cách có thể góp phần làm chậm quá trình lão hóa, bảo vệ tế bào trước những tác động tiêu cực từ môi trường và tuổi tác. Ảnh minh họa
Từng là rau dại mọc hoang, nay rau đắng có nhiều công dụng đối với sức khỏe như:
Tăng khả năng nhận thức: Rau đắng giúp kích thích não bộ, tăng cường khả năng tập trung và cải thiện trí nhớ;
Chống rối loạn nhận thức: Rau đắng có khả năng làm giảm nguy cơ rối loạn nhận thức ở tuổi già (chứng mất trí và bệnh Alzheimer). Rau đắng kích thích cơ thể sản sinh các phản ứng sinh hóa trung hòa mới, làm giảm tình trạng stress oxy hóa trong não, giúp người già thêm minh mẫn;
Giảm căng thẳng, lo âu: Khi căng thẳng và lo lắng, bạn có thể nhai 2 - 3 cọng rau đắng để xua tan cảm giác này. Các hoạt chất trong rau đắng giúp cân bằng hormone, đặc biệt là các hormone gây căng thẳng trong cơ thể, giúp người dùng giữ được trạng thái bình tĩnh và thoải mái;
Tốt cho hệ hô hấp: Nếu sử dụng rau đắng theo cách pha thành trà hoặc nhai nát thì nó có thể tăng cường sức khỏe của hệ thống hô hấp. Nó giúp long đờm, loại bỏ chất nhầy dư thừa, làm giảm tình trạng viêm ở họng và đường hô hấp, giảm đau hiệu quả. Vì vậy, rau đắng rất tốt cho người bị viêm phế quản, viêm mũi xoang;
Chống viêm: Các hợp chất từ lá rau đắng có thể làm giảm sưng, ngăn chặn tình trạng kích ứng trong cơ thể. Do đó, rau đắng là thực phẩm tốt cho những người bị bệnh gút, viêm khớp và các bệnh viêm khác;
Chống oxy hóa: Rau đắng có chứa nhiều chất chống oxy hóa, giúp loại bỏ các gốc tự do trong cơ thể. Từ đó, nó giúp duy trì chất lượng cuộc sống, tăng cường quá trình trao đổi chất, bảo vệ hệ thống tim mạch và phòng ngừa ung thư;
Cải thiện hệ thống miễn dịch: Dù pha thành trà hay ăn rau đắng thì loại rau này đều giúp cải thiện hệ thống miễn dịch, chống lại các mầm bệnh, virus và tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn;
Hỗ trợ điều trị bệnh động kinh: Lá rau đắng được cho là có tác động tích cực tới các phản ứng trung hòa, từ đó ngăn ngừa các cơn động kinh và các dạng bệnh về thần kinh khác như rối loạn lưỡng cực, chứng đau dây thần kinh;
Tác dụng khác: Chữa lành vết thương và khử trùng da (thoa nước ép rau đắng hoặc tinh dầu rau đắng lên vết thương giúp hạn chế nguy cơ để lại sẹo trên da); hạ đường huyết; trị loét dạ dày và hội chứng ruột kích thích, ngăn ngừa các bệnh về đường tiêu hóa; lợi tiểu, hạ sốt; trừ giun; tăng khả năng đông máu,...
Không chỉ vậy, rau đắng còn được đánh giá cao trong việc tăng cường sức đề kháng. Hàm lượng vitamin C tương đối cao cùng các hoạt chất như tanin, saponin và flavonoid giúp cơ thể nâng cao khả năng miễn dịch, hỗ trợ phòng ngừa các bệnh thông thường như ho, cảm lạnh và sốt. Những hợp chất này cũng có tác dụng kháng khuẩn, giúp cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn gây bệnh. Ảnh minh họa
Trong y học cổ truyền Ayurveda của Ấn Độ, rau đắng từ lâu đã được sử dụng như một dược liệu hỗ trợ hoạt động của não bộ. Một số hợp chất tự nhiên trong rau có khả năng kích thích các phản ứng sinh hóa trong não, từ đó giúp cải thiện khả năng tập trung, tăng cường trí nhớ và hỗ trợ chức năng nhận thức. Ảnh minh họa
Đối với hệ hô hấp, rau đắng được xem là thực phẩm có lợi nhờ khả năng long đờm và làm giảm chất nhầy dư thừa trong đường thở. Loại rau này thường được sử dụng để hỗ trợ điều trị các vấn đề như viêm phế quản, cảm lạnh, viêm xoang, giúp làm dịu cổ họng và giảm tình trạng viêm nhiễm ở đường hô hấp. Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, rau đắng còn có đặc tính chống viêm tự nhiên. Các hoạt chất trong lá rau giúp làm giảm sưng đau khi cơ thể gặp các tình trạng viêm, nhờ đó hỗ trợ người mắc viêm khớp, bệnh gút hoặc các bệnh viêm mạn tính khác. Ảnh minh họa
Một số nghiên cứu cũng cho thấy rau đắng có tiềm năng trong việc phòng ngừa ung thư và các bệnh thoái hóa thần kinh. Các chất chống oxy hóa trong rau giúp loại bỏ các gốc tự do – yếu tố có thể gây tổn thương tế bào và dẫn đến ung thư. Ngoài ra, rau đắng còn được cho là có khả năng chống lại acrylamide, một loại độc tố liên quan đến các bệnh thoái hóa thần kinh, góp phần bảo vệ hệ thần kinh trung ương. Ảnh minh họa
Ngoài những lợi ích kể trên, rau đắng còn được ghi nhận có tác động tích cực đến hệ thần kinh, giúp ổn định các phản ứng dẫn truyền và hỗ trợ ngăn ngừa một số rối loạn thần kinh, trong đó có nguy cơ xuất hiện các cơn động kinh. Ảnh minh họa
Tuy mang lại nhiều lợi ích, các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần thận trọng khi sử dụng rau đắng. Việc ăn quá nhiều trong một bữa có thể gây tiêu chảy, đặc biệt với những người có hệ tiêu hóa kém. Rau đắng cũng không nên được sử dụng liên tục trong thời gian dài, tốt nhất chỉ nên bổ sung khi cần thiết. Ảnh minh họa
Canh rau đắng nấu tép rong. Phụ nữ mang thai cần đặc biệt cẩn trọng, bởi một số nghiên cứu trên động vật cho thấy các hoạt chất trong rau đắng có thể gây co bóp tử cung và làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc xuất huyết. Trong trường hợp xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, khó tiêu hoặc tiêu chảy sau khi ăn, người dùng nên ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế để được tư vấn kịp thời. Ảnh minh họa
Rau đắng chứa nhiều chất xơ và các chất dinh dưỡng nên rất tốt cho một chế độ ăn giảm béo, ngăn ngừa nguy cơ rối loạn mỡ máu, phù hợp với người đang mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp,... Lưu ý khi ăn rau đắng như sau:
Nên sử dụng cả phần lá và thân của cây rau đắng, ăn rau tươi cùng với cháo nóng sẽ rất tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, ăn rau đắng với cháo cá lóc hay cháo cá kèo vừa ngon miệng lại bổ dưỡng;
Nếu ngại vị đắng của rau, bạn có thể luộc chín rau đắng rồi ăn chung với cá kho hoặc thịt kho. Hoặc có thể nấu rau đắng thành canh, nấu lẩu để giảm bớt vị đắng của rau. Ngoài ra, người dùng có thể xào rau đắng với tôm, thịt cùng với dầu mỡ và nước cốt dừa;
Phụ nữ mang thai nên cẩn trọng khi sử dụng rau đắng vì có một số thử nghiệm cho thấy các chất trong rau đắng có thể gây co bóp tử cung, tăng thời gian đông máu, làm tăng nguy cơ xuất huyết, sảy thai;
Người có hệ tiêu hóa không tốt nếu ăn nhiều rau đắng có thể bị đi tiêu lỏng;
Chỉ ăn rau đắng để ăn kiêng có thể gây cảm giác buồn nôn, đầy tức bụng hoặc rối loạn tiêu hóa. Do đó, bạn cần điều chỉnh chế độ ăn hợp lý, kết hợp ăn rau đắng với các loại thực phẩm khác để cung cấp đủ dưỡng chất cho cơ thể, kết hợp với việc tập luyện hợp lý để đạt được hiệu quả giảm cân như mong muốn;
Không nên ăn rau đắng liên tục trong thời gian trên 3 tháng. Bạn chỉ nên bổ sung rau đắng khi cần hỗ trợ điều trị một vấn đề sức khỏe nào đó;
Do ảnh hưởng của các thành phần trong rau đắng tới hệ bài tiết, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn và lượng đường trong máu nên trước khi sử dụng rau đắng, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ.
Từng là cây rau mọc hoang trong rừng hay ven suối, trước khi chẳng được ưa chuộng, chỉ dành cho gia súc. Thế nhưng, ngày nay nó lại trở thành đặc sản,...
Nguồn: [Link nguồn]
-02/02/2026 15:52 PM (GMT+7)









