Lý do người Nhật đổ xô tích trữ giấy vệ sinh giữa khủng hoảng xăng dầu

Dù không liên quan trực tiếp đến xung đột Trung Đông hay nguồn cung năng lượng, giấy vệ sinh vẫn trở thành mặt hàng được người Nhật săn lùng.

Một kệ bán giấy vệ sinh gần trống trơn trong siêu thị ở Nhật. Ảnh: Andrew Merry

Một kệ bán giấy vệ sinh gần trống trơn trong siêu thị ở Nhật. Ảnh: Andrew Merry

Những ngày gần đây, nhiều siêu thị tại Nhật Bản ghi nhận tình trạng kệ giấy vệ sinh trống trơn khi người dân ồ ạt mua tích trữ. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ lo ngại về biến động thị trường dầu mỏ trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, hiện tượng này gần như không liên quan đến nguồn cung thực tế. Khoảng 97% giấy vệ sinh tại Nhật Bản được sản xuất trong nước, chủ yếu từ giấy tái chế và bột giấy, không phụ thuộc vào khu vực Trung Đông. Năng lực sản xuất thậm chí vẫn đủ để tăng nếu nhu cầu tăng cao.

Theo tờ Fortune, hành vi tích trữ mang tính "lây lan" giống như một cuộc rút tiền hàng loạt tại ngân hàng. Chỉ cần một thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền - như hình ảnh kệ hàng trống hay tin đồn thiếu hụt - người tiêu dùng sẽ nhanh chóng bị cuốn theo tâm lý đám đông và mua nhiều hơn mức cần thiết.

Mạng xã hội đóng vai trò khuếch đại hiệu ứng này. Thay vì thông tin truyền miệng như trước đây, chỉ một bài đăng về việc "hết hàng" cũng đủ khiến người ở khu vực khác lập tức đi mua dự trữ.

Hiện tượng này từng xảy ra trên quy mô toàn cầu trong đại dịch năm 2020, khi doanh số giấy vệ sinh có thời điểm tăng vọt hơn 700% chỉ trong một ngày. Dù vậy, các nghiên cứu sau đó cho thấy không hề có gián đoạn nghiêm trọng trong chuỗi cung ứng - tình trạng khan hiếm chủ yếu do tâm lý hoảng loạn.

Người dân Nhật đổ xô đi mua giấy vệ sinh trong những ngày gần đây. Ảnh: CSR Journal

Người dân Nhật đổ xô đi mua giấy vệ sinh trong những ngày gần đây. Ảnh: CSR Journal

Tại Nhật Bản, yếu tố lịch sử càng khiến hành vi này lặp lại. Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 từng gây ra làn sóng tích trữ giấy vệ sinh trên diện rộng sau khi chính phủ kêu gọi tiết kiệm. Từ đó, mỗi khi xảy ra biến động lớn, như thảm họa động đất, sóng thần năm 2011 hay đại dịch, người dân lại có xu hướng mua gom mặt hàng này.

Giấy vệ sinh cũng mang ý nghĩa tâm lý đặc biệt. Khác với thực phẩm được tiêu dùng và bổ sung liên tục, đây là mặt hàng có tính "hữu hạn rõ ràng": khi hết trên kệ, người mua dễ nhận thấy ngay. Điều này khiến nó trở thành biểu tượng của sự an toàn và ổn định trong đời sống hàng ngày.

Chính phủ Nhật Bản đã phải lên tiếng kêu gọi người dân mua sắm hợp lý, dựa trên thông tin chính xác để tránh gây gián đoạn không cần thiết. Tuy vậy, làn sóng tích trữ giấy vệ sinh đến nay vẫn chưa hạ nhiệt.

Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay được áp dụng thuế bảo vệ môi trường 0 đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt 0% và không phải kê khai, tính thuế giá trị gia...

Chia sẻ
Gửi góp ý
Lưu bài Bỏ lưu bài
Theo Tùng Anh (Theo Fortune, Japan Times) ([Tên nguồn])
Thông tin thị trường Xem thêm
Báo lỗi nội dung
GÓP Ý GIAO DIỆN