Đoán tỷ số
Lịch
Giá xăng dầu biến động mạnh, kịch bản nào cho tăng trưởng kinh tế?
GDP năm 2026 có thể giảm khoảng 0,6 - 0,8 điểm % so với kịch bản không có chiến sự, tương đương mức 9,2 - 9,4% ở kịch bản cơ sở, hoặc thấp hơn nếu xung đột kéo dài.
Giá xăng dầu biến động: Hàng không chịu áp lực lớn, tác động lan tỏa tới tỷ giá, tăng trưởng
Trong bối cảnh xung đột chiến sự tại Trung Đông leo thang từ đầu tháng 3/2026, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 5 lần điều chỉnh. Biến động này đang tạo ra những tác động dây chuyền đến giá cước vận tải, hàng hóa và đời sống kinh tế - xã hội.
Biểu đồ giá xăng dầu trong 5 lần điều chỉnh từ đầu tháng 3/2026 đến nay. (Nguồn: K.L)
Về phía lĩnh vực hàng không, dự báo về tác động của giá xăng dầu, Cục Trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng cho biết, chi phí nhiên liệu bay đang chiếm khoảng 35 - 40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không.
Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, đã có thời điểm giá nhiên liệu hàng không MOPS Jet A-1 Singapore đang giao dịch quanh mức 160,57 USD/thùng, dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao, xấp xỉ 170 USD/thùng trong tháng 3, do lo ngại căng thẳng leo thang, nguồn cung vẫn hạn chế.
"Dự báo, giá xăng dầu trong nước có thể còn biến động nếu giá dầu thô tiếp tục biến động mạnh như thời gian qua", ông Dũng phân tích. Theo đó, xu hướng tăng của giá xăng dầu đang đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành hàng không, song cũng mở ra cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng.
Ngành hàng không bị ảnh hưởng từ giá xăng dầu tăng cao.
Ở góc độ cung cấp nhiên liệu, ông Nguyễn Văn Học, Tổng giám đốc Công ty cổ phần nhiên liệu bay Petrolimex cũng cam kết sẽ đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết tháng 3/2026.
Tuy nhiên, trong tháng 4 vẫn chưa thể khẳng định trước khi khững đơn hàng đã ký nhưng có nguy cơ bị huỷ (do các bên liên quan được kích hoạt điều khoản Force Majeure – điều khoản bất khả kháng) .
Đề cập tới chủ đề này, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV đánh giá, Việt Nam là nền kinh tế mở, hội nhập sâu rộng nên chịu tác động cả trực tiếp và gián tiếp từ biến động giá xăng dầu.
Trong lĩnh vực năng lượng, giá xăng dầu và khí tăng nhanh dù được hỗ trợ một phần bởi Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Mặc dù hai nhà máy lọc dầu trong nước (Nghi Sơn và Bình Sơn) đáp ứng khoảng 68% nhu cầu, Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung nhập khẩu.
Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu 27,74 triệu tấn xăng dầu và khí hóa lỏng, trị giá 16,72 tỷ USD. Trong đó, nhập khẩu từ Trung Đông đạt 6,55 tỷ USD (chiếm 39%), chủ yếu là dầu thô từ Kuwait (6,14 tỷ USD, chiếm 93,7%), còn lại là khí hóa lỏng từ Qatar, Ả Rập Xê Út và UAE (6,3%).
Những ngành liên đới đến năng lượng như vận tải, hàng không, logistics, du lịch; cùng các ngành sản xuất như hóa chất, phân bón, sắt thép - nhôm, vật liệu xây dựng, điện tử - điện máy, chip bán dẫn, ô tô, nhựa, gỗ, giấy và bao bì… đều chịu tác động mạnh. Đồng thời, các ngành nông nghiệp sử dụng nhiều phân bón và năng lượng như lúa gạo, cà phê, hồ tiêu, cây ăn quả cũng đối mặt với chi phí đầu vào tăng, ảnh hưởng tới lợi nhuận.
Trong lĩnh vực thương mại và logistics, thị trường Trung Đông nhập khẩu khoảng 1,74 tỷ USD hàng nông – thủy sản từ Việt Nam năm 2025 (hơn 2% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành) đang chịu tác động trực tiếp do gián đoạn chuỗi cung ứng. Chi phí logistics, bảo hiểm và bảo quản lạnh tăng theo đà giá xăng dầu. Tuy nhiên, nhu cầu từ các thị trường khác như châu Âu, châu Phi tăng lên do chuỗi cung ứng truyền thống bị đứt gãy, và một số doanh nghiệp Việt đã nắm bắt được cơ hội này.
Về tỷ giá, đồng USD mạnh lên cùng với việc chỉ số giá nhập khẩu tăng nhanh hơn chỉ số giá xuất khẩu khiến tỷ giá USD/VND chịu áp lực tăng. Nhóm nghiên cứu BIDV dự báo tỷ giá có thể tăng 2 - 3% trong năm 2026 theo kịch bản cơ sở, và biến động lớn hơn nếu chiến sự kéo dài.
Tác động gián tiếp cũng xuất phát từ yếu tố tâm lý thận trọng hơn của doanh nghiệp, nhà đầu tư và người tiêu dùng. Khi bất định gia tăng và chuỗi cung ứng bị đứt gãy, doanh nghiệp có thể trì hoãn đầu tư, sản xuất; hộ gia đình tăng tiết kiệm, giảm chi tiêu; dòng vốn có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản an toàn. Điều này làm suy yếu cả phía cung và cầu, ảnh hưởng tới thu hút FDI, thị trường chứng khoán, cũng như tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Kịch bản nào cho tăng trưởng và lạm phát?
Từ những tác động này, ông Lực nêu ra 3 kịch bản đối với tăng trưởng kinh tế và lạm phát năm 2026.
Trong kịch bản cơ sở, CPI năm 2026 có thể tăng thêm 0,3 - 0,5 điểm %, vẫn quanh mục tiêu 4 - 4,5%. Tuy nhiên, nếu giá dầu quốc tế duy trì ở mức 95 - 100 USD/thùng, lạm phát có thể tăng lên 4,5 - 5% trong kịch bản xấu.
Tăng trưởng GDP cũng chịu sức ép khi xuất khẩu ròng chậm lại, tiêu dùng và đầu tư trong nước suy giảm do chi phí tăng và tâm lý thận trọng. Theo đó, GDP năm 2026 có thể giảm khoảng 0,6 - 0,8 điểm % so với kịch bản không có chiến sự, tương đương mức 9,2 - 9,4% ở kịch bản cơ sở, hoặc thấp hơn nếu xung đột kéo dài.
Còn theo TS. Nguyễn Đức Độ, trước thời điểm xung đột Trung Đông (28/2/2026), áp lực lạm phát năm 2026 cao hơn năm 2025 nhưng không nhiều, chủ yếu do độ trễ của chính sách tiền tệ năm 2025 với tăng trưởng tín dụng 17,65%. Tuy nhiên, mức tăng này không quá cao so với bình quân 10 - 15 năm và một phần dòng vốn chảy vào thị trường tài sản.
"Khi cuộc chiến ở Trung Đông xảy ra, giá xăng dầu mới là áp lực lớn nhất. Để giảm thiểu tác động, Chính phủ đã giảm thuế nhập khẩu từ 5 - 7% về 0%, xả Quỹ bình ổn xăng dầu tối đa. Nếu giá tiếp tục tăng cao, có thể sẽ giảm thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt", TS. Độ nhận định.
Ông cũng cho biết, các nền kinh tế lớn đã chủ động xả kho dự trữ xăng dầu nhằm kiểm soát tốc độ tăng giá. Việt Nam vừa nhập dầu thô để chế biến, vừa nhập xăng dầu thành phẩm, đồng thời triển khai các hoạt động ngoại giao với Kuwait, Qatar và UAE để đảm bảo nguồn cung.
Việc tìm kiếm nguồn cung xăng dầu được đánh giá là có khó khăn, song chưa ở mức như việc tiếp cận vắc-xin trong đại dịch Covid-19. Từ kinh nghiệm "ngoại giao Covid-19", Việt Nam đang triển khai "ngoại giao xăng dầu".
"Thời gian thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 còn dài, nhưng tôi vẫn có niềm tin rằng lạm phát năm nay sẽ dưới ngưỡng Quốc hội cho phép", TS. Nguyễn Đức Độ kỳ vọng.
|
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc áp dụng các biện pháp nhằm bình ổn giá và bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong thời gian tới. Cụ thể, Chính phủ đã thành lập Tổ bảo đảm an ninh năng lượng để đánh giá tình hình và tham mưu giải pháp; đồng thời kích hoạt cơ chế bình ổn giá. Bộ Tài chính cũng đã đề xuất phương án ứng trước ngân sách nhà nước trong trường hợp Quỹ bình ổn giá không đủ nguồn. Ngoài ra, Thủ tướng đã kêu gọi doanh nghiệp và người dân chia sẻ với cơ quan quản lý nhà nước trước những khó khăn trong việc bảo đảm nguồn cung và bình ổn giá xăng dầu. Bộ Xây dựng cũng đã triển khai một loạt các giải pháp để góp phần hỗ trợ cho doanh nghiệp. Bộ đã kêu gọi các đơn vị cắt giảm các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp để giảm chi phí các chi phí không đáng có trong thủ tục hành chính. |
Trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông làm thị trường xăng dầu thế giới biến động mạnh, Bộ Công Thương yêu cầu các...
Nguồn: [Link nguồn]
-18/03/2026 06:00 AM (GMT+7)
