Giá dầu thế giới tăng mạnh, vàng rơi mốc 5.000 USD/ounce

Thị trường tài chính châu Á sáng 16/3 giao dịch trong trạng thái thận trọng khi căng thẳng quân sự tại Trung Đông tiếp tục leo thang, đẩy giá dầu tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về lạm phát toàn cầu. Giá vàng điều chỉnh nhẹ, chứng khoán châu Á biến động trái chiều và đồng USD vẫn duy trì vai trò trú ẩn.

Giá dầu tăng, vàng trượt ngưỡng an toàn

Trong phiên giao dịch hôm nay (16/3, giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay giảm khoảng 0,7%, xuống còn 4.986,34 USD/ounce, trong khi giá bạc cũng giảm 0,7% xuống mức 80,03 USD/ounce.

Áp lực đối với vàng chủ yếu đến từ đà tăng mạnh của giá năng lượng và sự thận trọng của giới đầu tư trước các cuộc họp chính sách của nhiều ngân hàng trung ương lớn trong tuần này. Khi giá dầu leo thang, nguy cơ lạm phát tăng trở lại khiến các nhà hoạch định chính sách trì hoãn việc nới lỏng tiền tệ, qua đó làm giảm sức hấp dẫn ngắn hạn của vàng.

Nhiều tổ chức tài chính vẫn cho rằng xu hướng dài hạn của kim loại quý này vẫn tích cực trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng. Một số ngân hàng đầu tư nhận định nhu cầu trú ẩn an toàn vẫn đang hỗ trợ thị trường vàng, đặc biệt khi các căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Giá dầu tiếp tục tăng mạnh giữa bất ổn ở Trung Đông.

Giá dầu tiếp tục tăng mạnh khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bước sang tuần thứ ba, đe dọa trực tiếp nguồn cung năng lượng toàn cầu. Đầu tuần, giá dầu Brent tăng thêm 2,01 USD, tương đương 1,95%, lên 105,15 USD/thùng. Dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ tăng 1,61 USD, tương đương 1,63%, lên 100,32 USD/thùng.

Tính từ đầu tháng, cả hai hợp đồng dầu chủ chốt tăng hơn 40%, mức cao nhất kể từ năm 2022. Đà tăng chủ yếu đến từ việc Iran tạm dừng vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu quân sự của nước này.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược đối với thị trường năng lượng toàn cầu, nơi khoảng một phần năm nguồn cung dầu thế giới đi qua mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng.

Căng thẳng tiếp tục leo thang sau khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Iran, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này. Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một cảng dầu quan trọng tại Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, dù hoạt động bốc dỡ dầu tại cảng này đã được nối lại sau đó.

Các nhà phân tích cho rằng rủi ro leo thang quân sự vẫn rất lớn. Erik Meyersson - nhà phân tích của SEB - nhận định rằng Washington đang cân nhắc nhiều kịch bản quân sự mới tại khu vực.

“Mỹ đang xem xét các phương án tấn công trên bộ đầy rủi ro, bao gồm tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran hoặc kiểm soát trung tâm dầu mỏ đảo Kharg để bảo vệ eo biển Hormuz. Tất cả những kịch bản này đều hàm ý sự leo thang đáng kể và đòi hỏi mức chấp nhận rủi ro cao hơn nhiều”, ông nói.

Trong nỗ lực hạn chế cú sốc nguồn cung, Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết hơn 400 triệu thùng dầu dự trữ sẽ sớm được đưa ra thị trường. Theo kế hoạch, nguồn cung từ các nước châu Á và châu Đại Dương sẽ được giải phóng ngay lập tức, trong khi dầu dự trữ từ châu Âu và châu Mỹ dự kiến sẽ được tung ra thị trường vào cuối tháng 3.

Thị trường chứng khoán thận trọng

Diễn biến giá năng lượng khiến thị trường chứng khoán châu Á mở cửa tuần mới với tâm lý thận trọng. Chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm khoảng 0,1% trong phiên sáng, chứng khoán Hàn Quốc tăng khoảng 0,9%. Chỉ số MSCI của cổ phiếu châu Á - Thái Bình Dương ngoài Nhật Bản tăng nhẹ khoảng 0,1%.

Giới đầu tư đặc biệt chú ý tới loạt cuộc họp chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn trong tuần này, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Ngân hàng Trung ương Anh, Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Theo Bruce Kasman - chuyên gia kinh tế của JPMorgan - cú sốc năng lượng từ cuộc chiến tại Trung Đông khiến triển vọng kinh tế toàn cầu khó khăn hơn. “Các dự báo của ngân hàng trung ương sẽ ngay lập tức nghiêng về phía lạm phát cao hơn và tăng trưởng thấp hơn. Điều này có thể khiến nhiều ngân hàng trung ương trì hoãn các kế hoạch nới lỏng tiền tệ”, ông nói.

Thị trường chứng khoán giao dịch thận trọng.

Trên thị trường tiền tệ, đồng USD tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng. Đồng bạc xanh giao dịch quanh mức 159,47 yên/1 USD, gần sát mức cao nhất trong 20 tháng. Đồng euro có giá khoảng 1,1440 USD/1 euro, gần mức thấp nhất trong bảy tháng.

Các nhà phân tích cho rằng đồng USD hưởng lợi từ vị thế của Mỹ là nước xuất khẩu năng lượng ròng, trong khi nhiều nền kinh tế lớn ở châu Âu và châu Á vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu dầu khí. Khi giá năng lượng tăng mạnh, điều này có xu hướng tạo lợi thế tương đối cho nền kinh tế Mỹ và hỗ trợ sức mạnh của đồng USD.

Trong ngắn hạn, giới đầu tư được cho là sẽ tiếp tục theo dõi sát các diễn biến quân sự tại Trung Đông cũng như thông điệp chính sách từ các ngân hàng trung ương lớn trong tuần này, những yếu tố được đánh giá sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến xu hướng của thị trường tài chính toàn cầu.