Bác sĩ cảnh báo 5 thói quen tưởng tốt nhưng âm thầm hại sức khỏe

Loại bỏ hoàn toàn tinh bột, tập quá sức hay bổ sung quá nhiều thực phẩm chức năng... có thể 'lợi bất cập hại' nếu lạm dụng.

Các bác sĩ thường khuyên ăn uống lành mạnh, tập thể dục và duy trì lối sống tốt để cải thiện sức khỏe, kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, bác sĩ Mitch Ghen, chuyên gia y học gia đình, Giám đốc Y khoa của Access Medical Labs (Mỹ), cho biết có 5 thói quen tưởng tốt cho sức khỏe nhưng thực tế lại gây hại nhiều hơn bạn nghĩ.

Bác sĩ Mỹ Mitch Ghen. Ảnh: Mitch Ghen

Loại bỏ hoàn toàn tinh bột

Giảm tinh bột giúp giảm cân và kiểm soát đường huyết, nhưng loại bỏ hoàn toàn nhóm chất này lại không có lợi cho sức khỏe. "Tinh bột không phải là kẻ thù. Chúng là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể", bác sĩ Ghen nói.

Nhiều thực phẩm giàu tinh bột như trái cây tươi, một số loại rau và ngũ cốc nguyên hạt cũng chứa vitamin, khoáng chất và chất xơ. Việc cắt bỏ hoàn toàn có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng.

Theo bác sĩ Ghen, chế độ ăn Địa Trung Hải - một trong những mô hình ăn uống được đánh giá rất tốt cho sức khỏe - không hề loại bỏ carbohydrate. Chế độ ăn này còn được chứng minh giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, tiểu đường và một số loại ung thư.

Lạm dụng thực phẩm bổ sung

Việc bổ sung quá nhiều thực phẩm chức năng có thể phản tác dụng. Ảnh: Adobe Stock

Nếu đang uống hàng loạt viên bổ sung mỗi ngày như tỷ phú công nghệ Bryan Johnson, bạn có thể nên cân nhắc cắt giảm. "Đừng nghĩ rằng càng dùng nhiều thực phẩm bổ sung thì sức khỏe càng tốt", bác sĩ Ghen nói.

Theo ông, một số loại thực phẩm bổ sung có thể cản trở khả năng hấp thu của nhau. Chẳng hạn, canxi, magie, kẽm và sắt sử dụng chung một cơ chế hấp thu, nên khi uống cùng lúc, cơ thể chỉ hấp thu được một số chất nhất định.

Ngoài ra, kết hợp một số loại thực phẩm bổ sung còn có thể làm tăng tác dụng đến mức nguy hiểm. Ví dụ, bạch quả (ginkgo biloba) và omega-3 đều có tác dụng làm loãng máu; dùng đồng thời, đặc biệt ở người đang sử dụng thuốc chống đông, có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Bác sĩ Ghen khuyến cáo chỉ nên dùng thực phẩm bổ sung theo tư vấn của bác sĩ sau khi đánh giá chức năng gan, thận và nhu cầu của từng người. Theo ông, khoảng 20% ca tổn thương gan do thuốc liên quan đến thực phẩm bổ sung, trong khi một số hoạt chất có thể tích tụ trong thận nếu lạm dụng.

"Đừng tin hoàn toàn vào lời quảng cáo của các influencer. Không ai hiểu rõ cơ thể bạn hơn bác sĩ", ông nói.

Tập luyện quá sức

Tập luyện gắng sức dễ gây phản ứng viêm của cơ thể. Ảnh: Adobe Stock

Theo bác sĩ Ghen, tập thể dục đều đặn rất tốt cho sức khỏe, nhưng tập cường độ quá cao hoặc kéo dài trong thời gian dài có thể làm tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm, từ đó làm giảm một phần lợi ích của việc vận động.

Một nghiên cứu công bố năm 2025 cũng cho thấy những người thường xuyên chạy siêu marathon có thể đối mặt với nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn.

Các dấu hiệu cho thấy bạn đang tập quá sức gồm: hiệu suất giảm sút, cần nhiều thời gian hơn để hồi phục, thường xuyên mệt mỏi, tâm trạng thất thường hoặc dễ bị chấn thương, ốm vặt.

Chỉ ăn lòng trắng trứng

Nhiều người chỉ ăn lòng trắng trứng để giảm calo nhưng vẫn bổ sung protein. Tuy nhiên, theo bác sĩ Ghen, điều này có thể khiến cơ thể bỏ lỡ nhiều dưỡng chất quan trọng.

"Lòng đỏ mới là phần chứa phần lớn giá trị dinh dưỡng", ông nói. Ngoài protein, lòng đỏ còn cung cấp choline và các vitamin tan trong chất béo như A, D, E, K. Chỉ ăn lòng trắng trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ thiếu các dưỡng chất này, đồng thời ảnh hưởng đến hấp thu biotin - vitamin cần thiết cho tóc, da, móng và chức năng não.

Đặc biệt, choline đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cấu trúc tế bào và hỗ trợ trí nhớ, tâm trạng cũng như hoạt động của cơ bắp. Thiếu choline có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan, cơ và suy giảm chức năng nhận thức.

Thanh lọc cơ thể bằng nước ép

Khoảng 20% người trưởng thành từng áp dụng chế độ chỉ uống nước ép để giảm cân hoặc "thải độc". Tuy nhiên, bác sĩ Ghen cho rằng đây không phải cách cần thiết.

"Cơ thể vốn đã có hệ thống thải độc tự nhiên", ông nói. Thay vì nhịn ăn và chỉ uống nước ép, bạn nên hỗ trợ quá trình này bằng chế độ dinh dưỡng cân bằng, ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn và duy trì chức năng gan, thận khỏe mạnh.

Theo ông, uống đủ nước giúp cơ thể đào thải chất cặn qua nước tiểu, ăn nhiều chất xơ từ rau củ và trái cây hỗ trợ đường ruột, còn vận động thúc đẩy tuần hoàn máu và hệ bạch huyết. Giấc ngủ cũng rất quan trọng vì đây là lúc hệ glymphatic của não loại bỏ các chất thải, trong đó sự tích tụ độc chất được cho là có liên quan đến bệnh Alzheimer.