Tham vọng huy động vốn của FIFA
Kế hoạch thành lập FIFA Forward Enterprise cho thấy FIFA muốn tập trung các quyền thương mại gồm truyền hình, tài trợ, bán vé và cấp phép, cùng hoạt động tổ chức các giải đấu, vào một công ty riêng. FIFA dự kiến giữ quyền kiểm soát nhưng bán khoảng 20% cổ phần thiểu số cho các nhà đầu tư tư nhân.
Theo định giá của J.P. Morgan, công ty mới có thể đạt giá trị khoảng 20 tỷ USD, tương đương 15 tỷ bảng. FIFA kỳ vọng huy động khoảng 4,2 tỷ USD, tương đương 3,1 tỷ bảng, từ bên ngoài để tăng nguồn tiền dành cho các dự án phát triển bóng đá trên toàn cầu.
FIFA cũng đề xuất mỗi liên đoàn thành viên tham gia được nhận thêm 20 triệu USD một lần. Tổ chức này khẳng định việc tham gia hoàn toàn tự nguyện và dự án chỉ được triển khai nếu nhận được sự ủng hộ của đa số trong 211 liên đoàn thành viên cùng sự chấp thuận của Hội đồng FIFA.
Lằn ranh UEFA đặt ra với việc “bán bóng đá”
UEFA phản ứng gay gắt vì cho rằng việc để nhà đầu tư tư nhân sở hữu cổ phần trong công ty quản lý quyền thương mại của World Cup sẽ khiến lợi ích bóng đá bị đặt dưới yêu cầu lợi nhuận.
Sau cuộc họp khẩn, toàn bộ 55 liên đoàn thành viên UEFA nhất trí không tham dự các giải đấu của FIFA nếu đề án được thông qua. UEFA nhấn mạnh World Cup thuộc về bóng đá và không tổ chức nào có quyền bán những giá trị chỉ được họ thay mặt các thế hệ sau gìn giữ.
Sức ép từ châu Âu, cùng sự phản đối của nhiều liên đoàn và liên minh khác, khiến Gianni Infantino phải rút lại dự án. Chủ tịch FIFA thừa nhận FIFA Forward Enterprise đã tạo ra sự chia rẽ và không còn phục vụ mục tiêu ban đầu.
Sự phản đối rộng khắp ngoài sân cỏ
Sau khi FIFA hủy kế hoạch, UEFA hoan nghênh quyết định này và gọi đó là thắng lợi của toàn bộ nền bóng đá. Tổ chức châu Âu cho biết đề xuất đã bị 55 liên đoàn thành viên bác bỏ tuyệt đối, đồng thời vấp phải phản ứng từ nhiều liên đoàn và liên minh ở các khu vực khác.
UEFA cũng cảm ơn người hâm mộ, giải đấu, câu lạc bộ, cầu thủ, liên đoàn, liên minh, các cá nhân, thủ tướng, nguyên thủ quốc gia và giới bình luận đã cùng lên tiếng. Theo UEFA, làn sóng phản đối đã gửi tới Chủ tịch FIFA một thông điệp rõ ràng rằng bóng đá không phải món hàng để đem ra mua bán.
Cách UEFA tập hợp nhiều nhóm phản đối cho thấy họ muốn biến vấn đề này thành cuộc tranh luận về nguyên tắc quản trị, chứ không chỉ là bất đồng giữa 2 tổ chức. Trọng tâm nằm ở câu hỏi liệu một cơ quan quản lý có quyền chuyển một phần lợi ích kinh tế từ các giải đấu quan trọng nhất sang tay nhà đầu tư tư nhân hay không.
Rạn nứt trong nội bộ FIFA
Tranh cãi không chỉ diễn ra bên ngoài FIFA. Carlos Cordeiro, cố vấn cấp cao của Gianni Infantino, từ chức ngay lập tức và gọi đề án là một thỏa thuận tồi tệ cho bóng đá. Ông cho rằng FIFA vốn đã có nguồn thu lớn, không mắc nợ và không cần đem tương lai của World Cup đổi lấy nguồn vốn tư nhân.
Giám đốc điều hành Kevin Lamour cũng công khai chỉ trích quá trình chuẩn bị dự án. Ông nói nhân viên FIFA đã bị đánh lừa, gọi đây là kế hoạch riêng của Infantino thay vì một chiến lược được xây dựng minh bạch trong toàn tổ chức. Lamour không tuyên bố từ chức, nhưng phát biểu của ông cho thấy sẵn sàng chấp nhận hậu quả nghề nghiệp để phản đối đề án.
Những diễn biến này cho thấy kế hoạch huy động vốn đã làm lung lay sự thống nhất ngay trong bộ máy FIFA. Sau khi dự án bị hủy, UEFA còn yêu cầu xác định những người chịu trách nhiệm và tiến hành xem xét đầy đủ cách đề xuất được chuẩn bị trong bí mật.
UEFA và ký ức European Super League
Lập trường cứng rắn của UEFA cũng khiến tranh cãi European Super League năm 2021 được nhắc lại. Khi đó, UEFA mở thủ tục kỷ luật với Barcelona, Juventus và Real Madrid, nhưng phải tạm đình chỉ rồi tuyên hủy hoàn toàn quy trình sau phán quyết của tòa án Madrid.
Vì vậy, UEFA cũng từng bị đặt câu hỏi về cách sử dụng quyền lực khi lợi ích thương mại và quyền tổ chức giải đấu bị thách thức. Tuy nhiên, trong vụ FIFA Forward Enterprise, tổ chức này chọn phản đối việc chuyển khoảng 20% cổ phần của công ty quản lý quyền thương mại các giải đấu, bao gồm World Cup, cho nhà đầu tư tư nhân.
Dự án đã bị rút lại, nhưng tranh cãi chưa khép lại. Trọng tâm hiện chuyển từ câu hỏi FIFA có thể huy động 4,2 tỷ USD hay không sang vấn đề lớn hơn: ai có quyền định đoạt giá trị thương mại của World Cup, quá trình đó phải được giám sát thế nào và niềm tin đối với bộ máy điều hành FIFA sẽ được khôi phục ra sao.