Từ chỗ từng thua Indonesia 0-1 rồi 0-3 ở vòng loại World Cup 2026, tuyển Việt Nam đã trở lại với 2 chức vô địch Đông Nam Á liên tiếp. Sự khác biệt không nằm ở chuyện cầu thủ nhập tịch lấy chỗ của cầu thủ nội, mà ở việc HLV Kim Sang-sik có thêm những lựa chọn chất lượng tại các vị trí từng dễ rơi vào bế tắc.
Xuân Son mang đến một kiểu trung phong khác
Trước khi Xuân Son xuất hiện, Tiến Linh và Tuấn Hải là những lựa chọn quen thuộc trên hàng công. Tiến Linh mạnh ở khả năng chọn vị trí, dứt điểm, còn Tuấn Hải cơ động và chịu khó di chuyển. Điểm đội tuyển còn thiếu là một trung phong đủ khỏe để nhận bóng giữa 2 trung vệ, che chắn rồi làm tường cho tuyến 2.
Xuân Son giải quyết đúng khoảng trống đó. Tại ASEAN Cup 2024, anh chỉ bắt đầu thi đấu từ lượt cuối vòng bảng nhưng vẫn ghi 7 bàn, trong đó có 5 bàn ở vòng knock-out. Đến giải năm 2026, Son tiếp tục ghi 5 bàn; trước chung kết, anh đã tung ra 25 cú sút, 12 lần trúng đích.
Bán kết lượt về gặp Malaysia là trận đấu thể hiện rõ ảnh hưởng của Son. Anh vào sân phút 59 khi tỷ số là 0-0, ghi bàn chỉ khoảng 3 phút sau rồi tự kéo bóng từ cánh trái vào trong để hoàn tất cú đúp. Với khả năng tì đè, giữ bóng và tự tạo cơ hội, Son giúp Việt Nam chơi trực diện hơn, tiếp cận vòng cấm nhanh hơn và có thêm phương án tranh bóng 2.
Hoàng Hên chia sẻ nhiệm vụ sáng tạo
Trước đây, khả năng tạo cơ hội quanh vòng cấm phụ thuộc khá nhiều vào Quang Hải và Hoàng Đức. Khi Hoàng Đức phải lùi sâu tổ chức bóng, Quang Hải thường là người bị đối phương tập trung khóa.
Hoàng Hên giúp Kim Sang-sik có thêm một điểm nhận bóng nguy hiểm. Tại ASEAN Cup 2026, anh ghi 2 bàn, có 13 cú sút và 8 đường chuyền tạo cơ hội. Hoàng Hên thường nhận bóng ở hành lang trong, sau đó kéo ra biên hoặc xâm nhập vòng cấm.
Ở chung kết lượt đi gặp Thái Lan, anh nhận bóng bên phải rồi tạt về cột xa để Quang Hải vô-lê ghi bàn. Nhờ có thêm Hoàng Hên, Quang Hải được chơi gần vòng cấm hơn thay vì thường xuyên phải lùi sâu nhận bóng và tổ chức.
Patrik Lê Giang tăng độ an toàn
Patrik Lê Giang không đơn thuần đến để thay Nguyễn Filip hay Đình Triệu. Anh giúp cuộc cạnh tranh trong khung thành trở nên chất lượng hơn. Trước chung kết ASEAN Cup 2026, Patrik đã có 17 pha cứu thua, còn tuyển Việt Nam mới thủng lưới 1 bàn sau 7 trận.
Ở lượt đi chung kết tại Bangkok, anh giữ sạch lưới và được bầu là cầu thủ hay nhất trận khi Việt Nam thắng Thái Lan 2-0. Sự chắc chắn ấy cho phép Kim Sang-sik có thể kéo đội hình xuống thấp ở một số thời điểm, nhường bóng cho đối thủ rồi chờ cơ hội phản công thay vì phải kiểm soát bóng liên tục.
Nhiều lựa chọn hơn, cầu thủ nội vẫn là nền móng
Trước chung kết 2026, Việt Nam dẫn đầu giải với 17 bàn, 112 cú sút, 39 lần dứt điểm trúng đích và 5 trận giữ sạch lưới sau 6 trận. Đình Bắc khi đó cũng đã ghi 5 bàn, bằng Xuân Son, đồng thời có 22 cú sút và 9 đường chuyền tạo cơ hội.
Các cầu thủ nhập tịch không làm giảm vai trò của bộ khung trong nước. Xuân Son có thể chơi cùng Đình Bắc, Hoàng Hên giúp Quang Hải được giải phóng nhiều hơn, còn Patrik tăng chiều sâu trong khung thành. Điểm khác của tuyển Việt Nam hiện tại nằm ở chỗ Kim Sang-sik có nhiều cách xử lý trận đấu hơn, thay vì phải bám vào một phương án duy nhất.