Một pha bóng, hai cái kết
Trong những phút bù giờ nghẹt thở, Croatia tưởng như đã kéo trận đấu với Bồ Đào Nha về vạch xuất phát khi Josko Gvardiol đưa bóng vào lưới. Trên sân, trọng tài công nhận bàn thắng, các cầu thủ Croatia ăn mừng, còn người xem qua truyền hình thấy tình huống dường như hợp lệ vì Igor Matanovic có vẻ không chạm bóng trước khi Mario Pasalic nhận bóng.
Thế nhưng vài phút sau, niềm vui ấy bị dập tắt. Trọng tài Espen Eskas được gọi ra xem lại tình huống, và quyết định cuối cùng là hủy bàn thắng. Điểm mấu chốt không nằm ở góc quay truyền hình, mà ở dữ liệu thu được từ quả bóng thi đấu.
Quả bóng trở thành “nhân chứng”
FIFA xác nhận bàn gỡ hòa của Croatia bị từ chối vì lỗi việt vị, dựa trên công nghệ gắn trong quả bóng Adidas Trionda. Bên trong bóng có cảm biến chuyển động, ghi lại mọi tiếp xúc dù rất nhẹ. Khi bóng đi qua vị trí của Matanovic, dữ liệu hiển thị một “nhịp tim” nhỏ, cho thấy anh đã chạm bóng.
Chính cú chạm này khiến Pasalic rơi vào thế việt vị trong pha nhận bóng trước khi kiến tạo cho Gvardiol. Trên truyền hình, FIFA phát đồ họa dạng đường sóng, tương tự cách môn cricket dùng để xác định bóng có chạm gậy hay không, để minh họa cho quyết định.
Cách FIFA giải thích với công chúng
Sau trận, FIFA đăng tải giải thích trên X, nhấn mạnh dữ liệu từ công nghệ bóng kết nối trong quả Trionda cho thấy Matanovic đã chạm bóng trong tình huống dẫn tới bàn thắng. Từ đó, tổ trọng tài có cơ sở xác định việt vị và hủy bàn.
FIFA mô tả các cảm biến trong bóng có khả năng phát hiện mọi tiếp xúc nhỏ nhất, được chuyển thành hình ảnh “nhịp tim” trên sóng truyền hình, giúp trọng tài đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn trong những pha bóng gây tranh cãi.
Khoảnh khắc định đoạt số phận Croatia
Quyết định dựa trên cú chạm gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường đã chấm dứt hy vọng đi tiếp của Croatia và đưa Bồ Đào Nha vào vòng 16 đội. Một pha bóng tưởng như chỉ là tranh chấp trong vòng cấm lại trở thành ranh giới giữa bị loại và giành vé đi tiếp, với quả bóng đóng vai trò “người làm chứng” cuối cùng.