Khung kiểm soát chặt chẽ của Enzo Maresca
Manchester City dưới thời Enzo Maresca vẫn mang nhiều dấu ấn từ bóng đá vị trí của Pep Guardiola. Khi có bóng, đội thường chuyển từ sơ đồ ban đầu 4-2-3-1 sang những cấu trúc như 3-2-5, 2-3-5 hoặc 3-1-6 tùy đối thủ. Điểm chung nằm ở việc từng khu vực trên sân phải luôn có người chiếm giữ, đặc biệt là 5 hành lang tấn công.
Maresca không yêu cầu cầu thủ đứng yên. Họ được phép hoán đổi, nhưng sự di chuyển phải giữ nguyên cấu trúc chung. Một người rời vị trí thì cần có đồng đội lấp khoảng trống. Sự sáng tạo được đặt bên trong một bộ khung rõ ràng, thay vì mỗi cầu thủ tự tìm bóng ở bất kỳ nơi nào mình muốn.
Ndiaye và bài học về vị trí
Trận Man City thắng Coventry 1-0 là ví dụ rất rõ. Iliman Ndiaye đá trận đầu tiên sau chỉ 2 buổi tập cùng đội và được Maresca nhận xét rằng phần lớn thời gian anh “di chuyển sai hướng, sai vị trí”.
Khi Marc Guéhi có bóng, Ndiaye thường lùi xuống để nhận. Maresca lại muốn cầu thủ Senegal đứng cao hơn trong phần sân đối phương, kéo giãn hàng thủ và để khoảng trống phía dưới cho Josko Gvardiol khai thác.
Ở cánh đối diện, Antoine Semenyo cũng được yêu cầu không lùi quá sâu vì khu vực ấy thuộc về Enzo Fernández. Một vài mét khác biệt về vị trí đã đủ để Maresca xem là vấn đề.
Đó là City hiện tại: cầu thủ có quyền xử lý theo khả năng của mình khi nhận bóng, nhưng nơi họ phải xuất hiện được quy định khá rõ.
Carrick trao nhiều quyền quyết định hơn
Michael Carrick xây Manchester United theo hướng khác. MU vẫn có một cấu trúc ban đầu và những nguyên tắc rõ ràng khi triển khai, nhưng các vị trí phía trên được phép thay đổi nhiều hơn theo diễn biến trận đấu.
Bruno Fernandes là ví dụ rõ nhất. Carrick đưa đội trưởng MU trở lại vai trò số 10 và giải phóng anh khỏi nhiều nhiệm vụ phòng ngự sâu. Bruno được phép xuất hiện ở trung lộ, lệch sang 2 bên hoặc lùi xuống nhận bóng nếu cảm thấy tình huống yêu cầu.
Matheus Cunha cũng được sử dụng linh hoạt. Khi đá số 9 ảo, anh có thể rời vị trí trung phong, lùi xuống kéo trung vệ đối phương rồi mở khoảng trống cho Marcus Rashford, Bryan Mbeumo hoặc những cầu thủ khác lao lên.
Carrick từng được chính Bruno đánh giá cao vì trao cho cầu thủ quyền tự chịu trách nhiệm và đưa ra quyết định trên sân.
Tự do cũng mang theo rủi ro
Cách chơi này giúp MU khó đoán hơn, nhưng sự linh hoạt không phải lúc nào cũng hiệu quả. Trận hòa Everton 2-2 gần đây cho thấy Bruno và Cunha đôi lúc cùng di chuyển vào một khu vực, khiến phía trước thiếu người chạy sau lưng hàng thủ.
Đây là cái giá của một hệ thống cho cầu thủ nhiều quyền tự quyết. Nếu các cá nhân đọc tình huống giống nhau, United có thể tạo ra những pha phối hợp rất khó bắt bài. Nếu không, vị trí dễ chồng chéo và khoảng trống quan trọng bị bỏ trống.
City ít gặp dạng vấn đề ấy hơn vì Maresca định nghĩa nhiệm vụ vị trí cụ thể hơn. Đổi lại, cầu thủ mới cần thời gian để thuộc cách di chuyển mà HLV yêu cầu.
Derby của hai cách tổ chức
Cuộc gặp tại Old Trafford ngày 13/9 vì thế mang thêm một lớp chiến thuật thú vị. City bước vào derby sau 3 chiến thắng liên tiếp ở Ngoại hạng Anh và trận thắng Porto 2-0 tại Champions League. MU mới có 4 điểm sau 3 vòng nhưng vừa đánh bại Sabah 4-0 trong ngày trở lại đấu trường châu Âu.
Maresca muốn cầu thủ xuất hiện đúng khu vực trước khi phát huy khả năng cá nhân. Carrick đặt ra khung ban đầu rồi trao nhiều quyền hơn cho cầu thủ quyết định mình cần xuất hiện ở đâu.
Không bên nào thực sự chơi hoàn toàn cứng nhắc hay hoàn toàn tự do. Khác biệt nằm ở mức độ. City ưu tiên giữ hình dạng đội hình rồi mới sáng tạo. United sẵn sàng phá hình dạng ban đầu nếu cầu thủ nhìn thấy một cơ hội tốt hơn.
Derby Manchester sẽ là bài kiểm tra trực tiếp cho 2 cách tiếp cận ấy: một City được tổ chức đến từng khoảng trống và một United đặt nhiều niềm tin hơn vào khả năng đọc trận đấu của từng cá nhân.