Một câu chuyện bắt đầu từ kiệt quệ
Khi Eddie Howe tiếp quản Newcastle vào tháng 11/2021, đội bóng đứng thứ 19 Ngoại hạng Anh và chưa thắng trận nào sau 11 vòng. Đội hình mất cân bằng, phòng thay đồ thiếu niềm tin, còn bầu không khí quanh sân St James’ Park vẫn nặng nề sau những năm trì trệ dưới thời Mike Ashley. Howe không chỉ phải cải thiện chiến thuật mà còn trực tiếp xử lý hàng loạt vấn đề về thể lực, tâm lý và kỷ luật trong một tập thể đang tiến gần nguy cơ xuống hạng.
Sự thay đổi được thúc đẩy bởi những bản hợp đồng phù hợp như Kieran Trippier, Dan Burn và Bruno Guimaraes. Newcastle thoát khỏi nhóm cuối bảng, kết thúc mùa 2021/22 ở vị trí thứ 11 rồi dần trở thành một tập thể giàu năng lượng, tranh chấp quyết liệt và sẵn sàng chạy đến những phút cuối cùng. Niềm tin trở lại với thành phố, những hàng người xuất hiện quanh sân trước mỗi trận và St James’ Park một lần nữa trở thành điểm tựa thực sự.
Đỉnh cao danh hiệu và vết nứt đầu tiên
Đà tiến bộ đưa Newcastle vào chung kết Cúp Liên đoàn mùa 2022/23 và kết thúc Ngoại hạng Anh trong nhóm 4 đội dẫn đầu, qua đó trở lại Champions League sau 20 năm. Thất bại 0-2 trước Manchester United tại Wembley chưa thể mang về danh hiệu, nhưng đội bóng của Howe đã chứng minh họ đủ khả năng cạnh tranh ở cấp độ cao.
2 năm sau, Newcastle trở lại Wembley và đánh bại Liverpool 2-1 nhờ các bàn thắng của Dan Burn và Alexander Isak. Chức vô địch Cúp Liên đoàn 2024/25 chấm dứt 70 năm chờ đợi một danh hiệu quốc nội lớn, đưa Howe cùng các học trò vào lịch sử hiện đại của câu lạc bộ.
Tuy nhiên, thời kỳ ổn định không kéo dài. Isak chuyển sang Liverpool với mức phí kỷ lục của bóng đá Anh vào mùa hè 2025, khiến kế hoạch nhân sự bị đảo lộn. Newcastle chi nhiều tiền để bổ sung lực lượng nhưng hiệu quả không đồng đều, trong khi những thay đổi liên tiếp ở bộ phận điều hành và tuyển dụng làm suy giảm cảm giác ổn định từng giúp Howe thành công.
Công việc bào mòn sức khỏe và niềm tin
Chưa đầy 1 tháng sau chức vô địch Cúp Liên đoàn, Howe phải nhập viện vì viêm phổi. Ông vắng mặt trong 3 trận và khi trở lại vào cuối tháng 4/2025, nhà cầm quân người Anh thừa nhận cơ thể vẫn chưa hồi phục hoàn toàn. Howe cũng nói công việc huấn luyện đã chiếm phần lớn cuộc sống của mình và sức khỏe là điều ông từng mặc nhiên cho rằng sẽ luôn ổn định.
Newcastle sau đó tiếp tục giành vé dự Champions League, nhưng mùa 2025/26 trở thành bước lùi. Đội bóng kết thúc Ngoại hạng Anh ở vị trí thứ 12 và chỉ thắng 5 trong 17 vòng đấu cuối. Những kết quả sa sút, lịch thi đấu dày đặc cùng áp lực giữ chân các trụ cột khiến Howe và ban huấn luyện phải trải qua giai đoạn đặc biệt căng thẳng.
Quãng thời gian cuối tại Bournemouth, khi Howe từng ở lại cho đến lúc đội bóng xuống hạng, cũng trở thành một bài học. Ông hiểu lòng trung thành không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc tiếp tục bằng mọi giá, nhất là khi sức lực, niềm tin và khả năng tạo ra thay đổi đều bị thử thách.
Khi dự án không còn giống ban đầu
Newcastle từng kỳ vọng Howe, Giám đốc điều hành David Hopkinson và Giám đốc thể thao Ross Wilson sẽ hình thành một cấu trúc ổn định. Hopkinson đặt tham vọng đưa câu lạc bộ vào nhóm những đội bóng hàng đầu thế giới trước năm 2030, nhưng vị trí thứ 12 ở Ngoại hạng Anh khiến khoảng cách giữa tuyên bố và thực tế ngày càng rõ.
Mùa hè 2026 tiếp tục làm nền móng ấy lung lay. Anthony Gordon chuyển sang Barcelona, Sandro Tonali gia nhập Tottenham, còn tương lai của đội trưởng Bruno Guimaraes trở nên bất định trước sự quan tâm từ Arsenal. Howe thừa nhận ông không thể bảo đảm Bruno sẽ ở lại, đồng thời không còn trực tiếp tham gia mọi cuộc thảo luận chuyển nhượng.
Sau 2 kỳ chuyển nhượng khó khăn và hàng loạt trụ cột ra đi, Howe phải đối diện cảm giác Newcastle đang bắt đầu một chu kỳ xây dựng khác. Điểm khác biệt là lần này ông không còn sự hưng phấn của năm 2021, mà phải làm việc dưới sức ép thành tích lớn hơn và sự soi xét ngày càng nặng nề.
Một lời chia tay không có kẻ phản diện
Howe luôn nhấn mạnh lợi ích của Newcastle phải được đặt lên trên cá nhân. Sau gần 5 năm, ông chủ động thông báo quyết định ra đi và dự kiến tạm nghỉ bóng đá. Cuộc chia tay diễn ra trong bối cảnh các bên từng thống nhất tiếp tục hợp tác, nhưng những khó khăn về thành tích, nhân sự và định hướng cuối cùng khiến hành trình không thể kéo dài thêm.
Thất bại 1-4 trước Bristol City trong trận giao hữu trở thành hình ảnh cuối cùng không trọn vẹn của nhiệm kỳ. Kết quả ấy không phải nguyên nhân duy nhất dẫn tới cuộc chia tay, nhưng xuất hiện đúng lúc Newcastle mất phương hướng và Howe dường như đã đi đến giới hạn sau nhiều năm sống cùng áp lực.
Howe rời Newcastle sau 231 trận, 2 lần đưa đội dự Champions League và 1 chức vô địch Cúp Liên đoàn. Cái kết không tạo ra cảm giác hả hê hay một nhân vật đáng bị đổ lỗi. Đó là nỗi buồn của một cuộc chia tay khi người từng biến Newcastle từ ứng viên xuống hạng thành đội bóng biết chiến thắng không còn đủ niềm tin rằng dự án trước mắt vẫn là dự án mà ông đã bắt đầu vào năm 2021.